Ізгілік педагогикасы туралы өзін-өзі тану эссесі

Хромтау ауданы,Оңғар орта мектебінің « Өзін-өзі тану» пәнінің мұғалімі Танзенова Гульбаршин Кушалиқызының Ізгілік педагогикасы классиктерінің және өзін-өзі тану пәнін оқытудың маңыздылығы туралы эссе

21- ғасырда адамдарға соның ішінде балаларға деген эмоционалдық жылулық жетіспейді.Ата-аналар жұмыс басты болып, өздерінің балаларын тек телефонмен болмаса, тек бала күтуші арқылы қадағалауға мәжбүр болып отыр. Қазіргі уақытта ата-ана материалдық қажеттілігін қанағаттандырумен шектеліп,балаларының жан –дүниесін түсіне алмауда. Мұғалімдер де балаларды оқыту мен білім беруге емес өздерінің басшы алдындағы беделін ғана ойлаумен шектеледі. Ең бастысы бала өз проблемасымен қалып қойып отыр.

Ізгілік класиктерінің көпшілігінің өмірінде ойы, сөзі және ісі бірлікте шығатын тұлға. Сондай тұлғаның бірі Януш Корчак болатын. Мен өз жұмысыма Януш Корчакты алған себебім, ол адам жайлы көрген фильмдер, оқыған кітаптарым мені қатты тебірентті. Бұған дейін Януш Корчак педагогиканың классигі деп қана білетінмін. Бірақ еңбегімен толық таныс емес едім. Осы курстың аясында тренеріміз Токбасова Айжан Серикбаевнаның арқасында терең танып, түсініп,біліп, қызығушылығым оянды.

Поляктың көрнекті ұcтазы, жазушы, дәрігер әрі қоғам қайраткері, еврей ұлтының өкілі Януш Корчак.

29 жасында Корчак өзінің отбасы болмаған, еврейдің жетім балаларын өз балаларындай тәрбиелеймін деп шешті. Жинаған қаражатына Жетімдер үйін салады, өзі күндіз сонда еңбек етіп, түнде балаларға арналған ертегілер мен үлкендерге арнап тәрбиелік кітаптар жазады. Олардың ішінде «Король Матиуш I» және «Король Матиуш на безлюдном острове» — кітаптары ерекше.

Януш Корчактың «Баланы қалай сүю керек» деген еңбегі бар. Осы ерлігімен "Тек сөзбен емес, іспен сүйе біл"деп тұрған жоқ па, Корчак? Балаларды тәрбиелеу мәселесі бойынша негізгі кітапты оқып, онда педагогтың ақылымен таңқалдырған ойларына тап болдым: « Адамның ең маңызды кездесулері – оның балалармен қауышуы екенін ұмытпа. Балаларға үлкен көңіл бөл. Біз ешқашан бала жанындағы кіммен кездесетінімізді білмейміз». « Өз балаңды әр жағдайда сүйе біл – дарынсыз, жолы болмағыш, ересек сияқты кез келген күйінде жақсы көре біл. Онымен қарым-қатынас жасаған сайын қуан, себебі бала сенімен уақытша ғана болатын мереке” «Мен бала неге кемелденген музыкант бола алатынын түсінемін. Біз оның суреттеріне жіті назар аударсақ ақынды, суретшіні, сезім шеберін көреміз», дейді Януш Корчак.

Януш Корчак балалар туралы көп білді және оларды ерекше түсіне алды. Ол балалармен үлкендерше баласынып та емес, не баланың деңгейіне түсіп те емес, олармен тең дәрежеде, сеніммен, сыйластықпен сөйлесетін. Балалар оны ерекше сүйетін.

Я.Корчактың айтқандарынан: Сіз балалар бізді шаршатады ,- дейсіз. Оныңыз рас. Сіз оны былай деп түсіндіресіз: -Олардың түсіну деңгейіне дейін төмендей білу керек. Төмендеу, түсу, еңкею... Қателесесіз. Біз одан шаршамаймыз. Біз олардың сезімдерін түсінерлік деңгейге жоғарылай алмай шаршаймыз. Жоғарылау, тырмысу, жетуге тырысу. Ренжітпеу үшін.

Яғни мақсат - жаңа талаптарға сай білім-тәрбие берудің формалары мен әдістерін іздеу, солар арқылы тәрбие ісін жүзеге асыру. Осы тұрғыда тәрбие берудегі жаңа заманғы әдіс-тәсілдер мәселесін түсінуге педагог-гуманист Януш Корчактың еңбектеріне жүгіну көмектеседі деп ойлаймын.

Корчактың еңбектерін зерттеу, оның биографиясы мен педагогикалық қызметіне жүгіну маған келесіні түсіндіреді: Балалық шақ – өмірге дайындық кезеңі емес, ол нағыз өмірдің өзі!…