Атом қасиеттерінің периодты өзгеруі туралы материал

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Тулебергенова Айнур Зулпухаровна

Сынып:

Қатысқандар саны: қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Химиялық элемент атомдарының қасиеттері мен кейбір сипаттамаларының периодты түрде өзгеруі

Оқу мақсаты

8.2.1.2 -бір топтағы элементтердің сыртқы электрондық деңгейінде электрондар санының бірдей болатындығын түсіну

8.2.1.3 -топтар мен периодтарда элементтер қасиеттерінің заңдылықпен өзгеретінін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар білу керек:

Периодтық жүйенің заманауи құрылымын білу ,топтар мен периодтарды ажырата алу

Көптеген оқушылар білу керек:

периодтық жүйедегі негізгі және қосымша топшаларды талқылау

Кейбір оқушылар білу керек:

периодтық жүйедегі кез келген элементті орны бойынша анықтай алу

Бағалау критерийі

Оқушы оқу мақсатына жетеді, егер:

ұлы ғалымы Д.И.Менделеевтің ұлы данышпан екенін сезінеді, периодтарда заңдылықтарды түсіндіріп бере алады

периодтық жүйенің заманауи құрылымын біледі ,топтар мен периодтарды ажыратады

периодтық жүйедегі негізгі және қосымша топшаларды талқылайды

периодтық жүйедегі кез келген элементті орны бойынша анықтайды

Тілдік мақсаттар

Периодтық жүйенің құрылымы бойынша сұрақтарға жауап бере алады

Пәнге қатысты лексика мен терминология

Реттік номер,период,топ, топша

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер

Периодтық жүйедегі химиялық элементтерді қалай бөлуге болады?

Металдар/ Бұл...

Бұл ...болуы керек, (себебі)олар электр тогын өткізбейді..

Оқу дaғдыларының деңгейі

Білу және түсіну

Құндылықтaр

Топ жұмысы – ұйымшылдық жұптық істің нәтижесіне жaуaпкершілік; жеке жұмыс орындaу кезінде өзіне деген сенімділік

Пәнарaлық бaйланыс

Жаратылыстану

Aлдыңғы білім

Химия 7 сынып. 7.2.А Химиялық элементтердің жіктелуі

Сабақ барысы

Сабақтың басы

Ұйымдaстыру кезеңі

Сәлемедесу, оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру, оқушылардың сабаққа дайындығына назар аудару

Үй тапсырмaсын тексеру(5 мин)

Мұғалімнің /оқушының іс-әрекеттері

Ресурстар

Мұғалім оқушыларға

Төменде берілген элементтерден галогендерді теріп тақтаға жаз.

Be. Si. Fr. Bi. C. Ti. B. Md. Se. Fe. I. Pb. At. Cr.

Li. Cu. S. Ge. Au. Ga. Sc. P. Mn. Cl. W. B. Na. F. Ag. N. Mg. Cd. Ne. Ca. Xe. Zn. Te. Ba. Kr. Sb. He. K. Rn. Cs. Ar. Sr. Br. Al. O. Ra. Sn. Hg. Po. As. H. V. Co. Ni. Rb.

Төменде берілген элементтерден инертті газдарды теріп тақтаға жаз.

Li. Cu. S. Ge. Au. Ga. Sc. P. Mn. Cl. W. B. Na. F. Ag. N. Mg. Cd. Ne. Ca. Xe. Zn. Te. Ba. Kr. Sb. He. K. Rn. Cs. Ar. Sr. Br. Al. O. Ra. Sn. Hg. Po. As. Be. Si. Fr. Bi. C. Ti. B. Md. Se. Fe. I. Pb. At. Cr. H. V. Co. Ni. Rb.

Төменде берілген элементтерден VІ A топшада орналасқан элементтерді теріп атауларын жазындар.

S. Ge. Au. P. Mn. Cl. W. B. Na. F. Ag. N. Mg. Cd. Ne. Ca. Xe. Zn. Te. Ba. Kr. Sb. He. K. Rn. Cs. Ar. Sr. Br. Al. O. Ra. Sn. Hg. Po. As. Be. Ti. B. Md. Se. Fe. I. Pb. At. Cr.

Периодтық кесте

2.«Сөзді тап» әдісі.Жаңа сабақты ашу мақсатында қолдандым,нәтижесінде тілдік мақсаттар ашылып,сабаққа қатысты терминдік сөздер шығады.Қобдшаға тақырыпқа қатысты түйінді сөздер жазылған қағаз қиындылары салынады.Бір оқушықобдишадан қиынды қағазды алып, 1 минутта ондағы сөздің өзін атамай сипаттап түсіндіруі керек. Сөзді тапқан оқушы келесі сөзді алып түсіндіруді жалғастырады.

Атомдардың электрондық қауызына орай анықталатын элементтердің барлық қасиеттері периодттық жүйенің периоды мен тобы бойынша заңды өзгереді, себебі ұқсас элементтердің электрондық құрылымы ұқсас, бірақ бірдей емес, сондықтан топта және топшада бір элементтен екіншісіне ауысқан кезде қасиеттердің жай қайталануы емес олардың заңды өзгеруі байқалады.

Электрондық конфигурацияға байланысты атомдардың келесі қасиеттері : атом радиусы, иондану энергиясы, электрон тартқыштық, электротерістілік, тотығу дәрежесі периодты өзгереді.

Атом радиусы. Атомның шамасын дәл анықтау мүмкін емес. Есептеулерде шартәрізді атомдар радиустарының жуықталған мәндері қолданылады. Оларды рентгенқұрылымдық әдіспен бір элементтің екі көрші атомдарының орталықтарын (центрлерін) бөлетін қашықтықтың шамасын пайдаланып анықтайды.

Атом радиусы элементтің қасиетіне әсер етеді. Радиус неғұрлым үлкен болса, сыртқы деңгейдің электрондары соғұрлым әлсіз тартылады. Керісінше атом радиусы кемігенде электрондар ядроға күшті тартылады.

Период бойынша атом радиусы солдан оңға қарай кемиді. Мұны ядро заряды артқанда электрондардың тартылу күшінің өсуімен түсіндіреді. Топшада жоғырыдан төмен қарай атом радиусы артады, өйткені қосымша электрондық қабаттың қосылуы нәтижесінде…