Атомдардың валенттігі және тотығу дәрежесі жоспары

№7 сабақ

Химия

10 сыныбы

Сабақ тақырыбы:

§2.9. Атомдардың валенттігі және тотығу дәрежесі

Сілтеме:

10 сынып оқулығы ( жаратылыстану- математикалық бағыт) ,

Жалпы мақсаттар:

Білу, түсіну: ковалентті және ионды байланысы бар қосылыстардың түзілу механизміне сүйене отырып, валенттіліктің табиғатын қарастыру, атом молекуладағы күйінің сипаттамасы ретінде тотығу дәрежесі жөніндегі ұғымдарын жүйелеу және тереңдету

Қолдану, жинақтау: сұрақ-жауап, дидактикалық ойындар, есептер шығару арқылы логикалық ойлау қабілетін дамыту, ой-өрісін кеңейту, өз ойларын еркін жеткізу дағдыларын қалыптастыру

Тәрбиелік: жылдам шешім қабылдай алуға, іскерлік пен нақтылыққа, ұйымшылдыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу

Күтілетін нәтижесі

Атом құрылысы тұрғысынан валенттік ұғымының мәнін түсінеді

Түйінді идеялар

Валенттік - молекуладағы атомдардың химиялық байланысының саны. Тотығу дәрежесі - қосылыстардағы атомның шартты заряды

Сабақтың әдісі

Топтық, жеке, жұптық тапсырмалар, диалог әдісі

Сабақтың көрнекілігі

Периодтық кесте, интерактивті тақта, слайдтар, постерлер

Сабақ жоспары

І. Ұйымдастыру кезеңі

1. Оқушыларды түгендеу

2. Оқушыларды сабақтың жоспарымен таныстыру

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: (әр оқушы жеке компьютерде тапсырмаларды орындайды)

1. Ізденген жетер мұратқа(тірек сызбаларды анықтамалар арқылы түсіндіреді)

2. Білімді мыңды жығар(деңгейлік тапсырмаларды электрондық оқулықтан орындайды)

3. Біліміңді сынап көр (тест тапсырмаларды электронды оқулықтан орындап, нәтижесін алады)

ІІІ. Жаңа сабақ

1. Валенттілік

2. Тотығу дәрежесі

ІҮ. Сабақты бекіту

1. Миға шабуыл

2. Тапқыр болсаң, тауып көр

3. Ғажайып химия

Ү. Қорытындылау

1. Бағалау

2. Үй тапсырмасын түсіндіру

Ұйымдастыру

Ынтымақтастық атмосферасын құру

Сабаққа дайындықтарын сұрау

Топқа бөлу: химиялық лабораториялық суреттер арқылы

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру:

1. Ізденген жетер мұратқа(тірек сызбалармен жұмыс)

Элементтердің периодты түрде өзгеретін қасиеттері: атом радиусы, иондану энергиясы, электронтартқыштық, электртерістілік.

Атомнан электрон үзіп алғанда катион түзіледі :

Э0 + J ꞊ Эn+ + ne-

Атом радиусы - атомның үлкен кішілігін шартты түрде жуық сипаттайтын шама:

-Период бойынша: Ядро заряды солдан оңға қарай артады, Электронның ядроға тартылуы солдан оңға қарай артады, Атом радиусы солдан оңға қарай кішірейеді

Негізгі, s, p топшада элементтердің атом радиусы тез өседі

дар радиусы: Ядро заряды Жоғарыдан төмен қарай өседі,

-топша бойынша: Электронның ядроға тартылуы. Жоғарыдан төмен қарай кемиді,

Қосымша топшада d, f элементтер радиустарының өсуі баяулайды, Атом радиусы жоғарыдан төмен қарай өседі

Иондану энергиясы - J бұл атомнан тиісті электрондарды жұлып алуға жұмсалатын энергия

Иондану энергиясы ядро заряды өскенде және атом радиусы кемігенде солдан оңға қарай өседі:

- период бойынша: Электронтартқыштық - атомға бір электрон қосылғанда бөлінетін энергияны электронтартқыштық Е деп аталады

- топша бойынша: Негізгі топшаларда жоғарыдан төмен қарай ядродан электрон қашықтығының артуына сай кемиді

- металл: иондану энергиясы кіші

- бейметалл: иондану энергиясы үлкен

- Период бойынша электронтартқыштық солдан оңға қарай артады

- Элементтердің бейметалдық қасиеттері период соңында күшейеді

- электртерістілік р - топша бойынша солдан оңға қарай өседі

- Электртерістілік период бойынша солдан оңға қарай өседі

- электронын оңай беретін металдар

1- деңгей

1. Электрон болу мүмкіндігі жоғары болатын ядро айналасындағы кеңістікті ... деп атайды. Орбитальдар атауын жазыңдар

2. Төменде сутегінің үш изотобының атомдық құрылымы көрсетілген. Әрбір ядроның ішінен атом құрамын жазыңдар.

3. Химиялық элементтердің келтірілген қатарында литийден фторға дейін қандай қасиеттері әлсірейді, қандай қасиеттері күшейеді.

2-деңгей

1. Бос жерлерін толтырыңдар

Атом, ядро, қабық

Элементтердің реттік нөмірлері

2. Бос кестені толтырыңдар. Элемент таңбасы

3. атомдардың қандай сипаты периодты өзгереді. Иә немесе жоқ деп жауап береді

1. Атом радиусы

2. Атом дросының заряды

3. Қасиетінің металдық және бейметалдық қасиеті

4. Салыстырмалы атомдық масса

5. Салыстырмалы электрон

3-деңгей

1. ІІ және ІІІ периодтардағы элементтердің қасиеттері солдан оңға қарай қалай өзгеретінін жазыңдар

1. Атом заряды

2. Электрон қабаттарының саны

3. Сыртқы қабатындағы электрон саны

4. Ядро мен электрон арасындағы байланыстың мықтылығы

5. Металдығы, бейметалдығы

2. Топта элементтердің қасиеттері жоғарыдан төмен қарай өзгеретінін жазыңдар

1. Атом заряды

2. Электрон қабаттарының саны

3. Сыртқы қабатындағы электрон саны

4. Ядро мен электрон арасындағы байланыстың мықтылығы

5. Металдығы, бейметалдығы

3. А және Б металдары бір периодқа және бір топқа жатады.

А металы сумен әрекеттеседі, ал Б металы сумен әрекеттеспейді және қышқылдардан сутегіні ығыстырып шығармайды. А элементі бір оксид, Б элементі біреуінде валенттілігі топ нөміріне қарағанда үлкен болатын екі оксид түзеді. Бұл оксидтің құрамында оттегінің 20 пайызы болады. осы элементті атаңдар.

3. Біліміңді сынап көр тест

1. Периодтық жүйедегі элементтің орны немен аяқталады?

а) сыртқы электрон деңгейіндегі электрондар санымен

ә) ядродағы нейтрондар санымен

б) Атом массасымен

в) атомның ядро зарядымен

2. Периодтағы элементтердің қасиеттерінің өзгеруінің негізгі себебі неде?

а) жаңа электрон деңгейінің пайда болуында

ә) сыртқы деңгейінде электрондардың жиналуында

б) атомдық массаларының өсуінде