Ауғанның отты жалыны тақырыбына 9 сынып тәрбие сағаты

Такырыбы : «Ауғанның отты жалыны»

Мақсаты:Ұлтжандылыққа, отанын сүюге тәрбиелеу.Оқушыларға Ауған соғысы жайлы толық мәлімет беру, ардагер ағалармен ашық әңгімелесу, сұхбаттасу; Өз Отанына шексіз берілген, патриоттық рухы жоғары, қайсар жауынгер ағалардың ерлігін үлгі ету; Ауған соғысында опат болған жауынгерлердің рухына тағзым етуге, есімдерін қастерлеуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі:, проектор, экран, компьютор,слайдтар,стенд «Мәнгілік тағзым»,көгершінің суреті,мәнгілік оттың суреты

Тақырыбы жазылған баннер, ерлік туралы мақалдар:

«Ер елі үшін туады, елі үшін өледі», «Жаңбыр жауса - жер ырысы, батыр туса – ел ырысы»

1- жүргізуші 1: Армысыздар құрметті қонақтар, қаһарман ардагерлер, ұстаздар мен оқушылар.

2-жүргізуші : Бүгін Кеңес әскерлерінің Ауған жерінен шығарылғанына 30 жыл толуына арналған Ауған соғысының ардагерлерімен кездесу – кешіне қош келдіңіздер

1-жүргізуші: Ақ көңілді қонақтар, армысыздар,-

Сағындырып жауатын қармысыздар!

Қыран құстың шоғыры секілденіп

Бәріңіз есен-сау бармысыздар

Қайырлы күн, қадірлі зиялы қауым!

Сан ғасырлар тарихынан кешегі,

2-жүргізуші. Туған жердің шежіресі өседі.

Менің елім-Қазақстан Отаным

Болашағы бізбен бірге өседі.

Жұрттан озған ел боламыз,сеніңіз

Тәуелсіздік алған біздің еліміз.

Соғыс болмай жер бетінде барша адам

Бейбіт күнде тек бақытты көріңіз.

Әнүран туралы

Жүргізуші 1: Қазақстан Республикасының гимні орындалады

Мемлекеттік Гимн орындалады.

1-жүргізуші:Құрметті қонақтар,оқушылар, ұстаздар!

Жеңіске жету жолында қазақстандықтардың асқан ерлігі мен әскери жан қиярлығы Отан соғысы тарихындағы жарқын тарихқа айналды

2-жүргізуші : Ешкім де, ештеңе де ұмытылмауы тиіс! Себебі, бұл-біздің тарихымыз, біздің мақтанышымыз, біздің даңқымыз!

2-жүргізуші: Отан үшін өз өмірлерін құрбан етіп, ерліктің үлгісін көрсеткен барлық кезеңдегі қаһарман жауынгерлер есімі ұмытылған емес. Солардың ішінде Ауған жауынгерлерінің ерліктерін ұмытпау –өскелең ұрпақтың қасиетті міндеті.

1-жүргізуші:1989 жылы ақпан айының 15 жұлдызында аналарды перзентінен айырған,мыңдаған жерлес-бауырларымыз қаза тапқан қасіретті де қайғылы Ауған соғысы аяқталды.Жылдар өткенімен интернационалист-жауынгерлеріміздің өшпес ерлігі ел есінде сақталуда.Біз еліміздің сол соғысқа қатысқан ұлдарын Отан алдындағы борыштарын адал ақтаған азаматтар деп құрмет тұтамыз.

2-жүргізуші: Бүгінгі біздің кездесуіміздің мақсаты-Ауған соғысы жайлы тереңірек біліп-тану, мәлімет алу.Ержүрек ағаларымыздың ерліктерін болашақ ұрпаққа үлгі ету.

1-жүргізуші. Ендеше бүгінгі ұрпақты ауған соғысы туралы мағлұматтармен таныстырсақ.

1-о. Ауған соғысы 1979 жылдың 27 желтоқсаны мен 1989 жылдың 15 ақпаны аралығында болды. КСРО Қарулы күштерінің Ауғанстанға басып кіріп, оның ішкі істеріне қол сұғуы салдарынан тұтанған соғыс. Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы және Кеңестің Социалистік Республикалар Одағы басшылығы Ауғанстандағы 1978 жылғы сәуір төңкерісі нәтижесінде билікке келген “халықтық-демократяиылық үкіметті” қолдап, көршілес елдің соцмалистік бағытпен дамуын көздеп, “интернационалдық әскери жәрдем береміз” деген желеумен оның ішкі істеріне араласты.

2-о. Бұл “қырғи қабақ соғыс” кезеңі өткеннен кейінгі уақытта да Кеңестің Социалистік Республикалар Одағының өзге елдерді өз ықпалына қарату саясатының айқын көрінісі еді. 1965 ж. қаңтарда Ауғанстанда Кеңес Одағы Мемлекеттік қауіпсіздік комитеті тыңшыларының қатысуымен жартылай астыртын қызмет атқарған халықтық-демократиялық партия құрылып, біраздан соң ол екіге бөлінген. “Хальк” тобын Н.М.Тараки, Х.Амин, ал “Парчам” тобын Б.Кармаль басқарды. 1977 ж. мамырда Мәскеудің нұсқауымен халықтық-демократиялық партияның екі тобы бірігіп, астыртын қимылдарын ұлғайта түсті. Мұхаммед Дауд үкіметі халықтық-демократиялық. парти ға қысым жасап, 1978 жылдың 26 сәуірде оның басшыларын қамауға алды.

3-о. Ертеңіне Кабулдағы әскери күштер көтеріліп, Дауд бала-шағасымен қазаға ұшырады. Сөйтіп Ауғанстанда халықтық-демократиялық партия билігі орнады. Жаңа үкімет Кеңестің Социалистік Республикалар Одағының айтқанынан шықпай, бірден социализм негізін қалауға кірісті. Жер реформасын енгізу, діндарларды қудалау, ағарту саласындағы өзгерістер, кеңестік мамандарды көбірек пайдалану, жергілікті көшпелі тайпалардың әдет-ғұрпымен, салт-мүддесімен санаспау, т.б. бұқара халықтың наразылығын тудырды.

4-о. 1978 жылы қазанда ірі қарулы қарсылықтар басталды. Ауған үкіметі Кеңес Одағымен достық, тату көршілік және ынтымақтастық туралы шартқа отырып (желтоқсан, 1978), Мәскеуге арқа сүйеді. Алайда халық күресі одан әрі күшейе түсті. 1979 жылдың ақырында 26 уәлаятта 18 көтеріліс өрті лаулады.. 1979 жылы 12 желтоқсанда Кеңес Одағы басшыларының шағын тобы (Л.И. Брежнев, Ю.В. Андропов, М.А. Суслов, Д.Ф. Устинов, А.А. Громыко) Ауғанстанға кеңес әскерін енгізу туралы шешім қабылдады. Сөйтіп, 1979 жылдың . 27 желтоқсанда Кеңес Одағы әскерлері Ауғанстан шекарасынан өтіп, онда 1989 жылдың 15 ақпанына дейін соғыс қимылдарын жүргізді.

Көрініс

1-жүргізуші: Ауған соғысының аяқталғанына 2019 жылғы ақпанның 15-ші жұлдызында 30 жыл толды. Ауған жеріндегі шайқас ешқашан ұмытылмақ емес.Осы соғысқа қатысқан барша ержүрек жауынгерлердің көзсіз батырлығы ұрпақ санасында.

2-жүргізуші: Ауған соғысы-Кеңес Одағы тұсындағы тарихтың ең қайғылы беттерінің бірі.1979 жылдың 25-ші желтоқсанынан 1989 жылдың 15 ақпаны, яғни 10 жылдан аса уақыт бойы Кеңес әскерлерінің шектеулі құрамы Ауған жерінде ұрыс жүргізді. Ауған соғысына Кеңес Одағына кіретін барлық туысқан Республикалардан әскер қатарына шақырылған жауынгерлер мен офицерлері қатысты.

2-жүргізуші: Ауған соғысына қатысқандардың өздері келтірген статистикалық мәліметке жүгінсек, бұл соғысқа Қазақстаннан 22269 жауынгер барды. Олардың 924-і сұрапыл шайқастарда ерлікпен қаза тапты, 21 адам хабар-ошарсыз кетті, мыңдаған жігіттер елге мүгедек болып оралды.

КӨРІНІС

ӘН Ауғаныстан

Беймәлім ауған жақтың атырабы

Жұмбағын ішке бұғып жатыр әні.

Тау тасы, , өзен, көлі, биік шатқал

Күйіп жатқан.

Шатқалдан ысқырық оқ атылады

Шындығн уақыт неге жасырады.

Бізді өлім, әлде өмір шақырады

Шақырады.

Бұл деге ауғаныстан, ауғаныстан

Ажал оғы жауымен тауда ұшқан

Біз деген жауынгерміз жанымызды

Жалау тұтқан.

Бұл деген Ауғаныстан, Ауғаныстан

Ұл, қызы шың болса да ауа жұтқан

Жастығы щатқалында қалып қойды

Қалай ұмытам.

2-Жалын жастан зарын татқан Ауғанның,

Тар жол, тайғақ кешіп өскен тарланмын.

Өмір үшін өлімге де сан бардым

Ал, бармауға намыстандым, арландым.

3-Алысып қас дұшпанмен қасарысқан,

Адалдықпен от кешті жас арыстан.

Лайық бүгін жылдар жылжып өтсе дағы

Жауынгерлер бар құрмет пен алғысқа.

4-Оралмай сан боздақтар кетті қанша,

Қалды ау талай ғұмыр тау мен таста.

Ауған жері, ауған елін қорғаймын деп,

Жастары жетпеген ед 20 жасқа.

5-Міне өтті қас қағымда 30 жыл,

Еске алып ұрпақтарың жазады жыр.

Ерлерді ешқашанда ұмытпаймыз,

Отанмен әрқашанда жаны да бір.

6-Ағаларым жаралған ерлік, рухтан,

Оққа ұшып, отқа күйіп, ел қорғаған.

Отан үшін қан майданда жерді құшып,

Бізге күнді, көк аспанды сыйға тартқан.

7-Кеуделерің біздерге кең сарайдай,

Мейірменен қарайды бір тарамай.

Сіздер жайлы толғансам оралардай

Ойы отты, ұшқынды сөз алаудай.

8-Бір кезде жауыздықпен жүрген сайрап,

Дұшпандар айдалада жатыр жайрап.

Қарайды аға батыр айналаға,

Бойынан лапылдайды жігер, қайрат.

9-Келеді қос жанары отша жанып,

Ағалардың ерлігіне елі қанық.

Есімі ешқашанда ұмтылмайтын

Тарихта аңыз болып қалары анық.

1-оқушы Армысыздар, ағалар, от кешкендер!

Ақ тәндерін боршалап, оқ тескендер.

Армысыңдар, ағалар, ардагерлер!

Ар сыналған жылдарда от кескендер.

Сендер бізге қашанда үлгісіңдер,

Тым алысты көрсетер дүрбісіңдер.

Адамзатқа жақсылық әкелуде

Жапырақты,саялы, бүрлісіңдер.

2-оқушы:Тұлғаларың әрқашан биік тұрар,

Б атыр деген бір сөзге сиып тұрар.

Ізгіліктің,ерліктің, қайсарлықтың

Өсиетін шүмектеп құйып түрар.

Асықпай жылдар енді тұра тұрсын,

Асқақтап ән айтылсын,жыр оқылсын.

Бейбітшілік орнасын бар әлемде,

«Соғыс»деген мәңгілікке жойылсын!

3-оқушы: Ардагерлер-ағаларым, ақылшы, даналарым!

Азаматтық борышты адал ақтап өттіңіздер,

Мойынға артқан әр істі абыроймен шештіңіздер.

Енді биік еңсеңіз, қадірлейді Еліңіз,

Арамызда аман боп, қамсыз жасай беріңіз!

Қасіретін көзбен көрген жалғанның,

Көкірегінде мәңгілікке қалған мұң.

Алдарыңда бас иеміз тағзым қып,

Соғысында қан кешкендер Ауғанның.

5- оқушы Отан үшін мерт болған танып, біл.

Оларды әсте ұмытпайды халық бұл.

Ерлік даңқы ешқашан да өшпейді,

Батырлардың жүрегі от боп жанып тұр

Олар сенің таңғы шапақ, нұрың ғой,

Олар сенің мәңгі асқақ жырың ғой!

Мәңгі алауға жиі барып әрдайым,

Бас киімді қолыңа алып, есіңе ал!

Қара бұлтқа оранбасын Күн көкте!

Барлық халық бейбіт өмір сүрмек де!

Отанының бақыты үшін мерт болған

Батырларды есіңе ұста, құрметте.

4-оқушы Тастаған ер жетер шақта қырып,

Кектерін олар үшін заман алар,

Кебенек киген ұлын аттандырып,

Қабірін құшып қалған аналар бар.

Қарғыс атқыр, бағасыз арық қойдан,

Сұм соғыс газиз жанды опырады,

Ауғанда неше боздақ қалып қойған,

Бұйырмай туған жердің топырағы

1-жүргізуші Ауған соғысының қасіреті кімдердің жүрегін жараламады десеңізші?! Азаматтық борышын атқаруға әскерге кетіп, табытпен оралғандары қаншама?. (Күй орындалып тұрады.)

2-жүргізуші. Ауған соғысы.... Қанша жанның жүрегіне жара салды..... Қанша отбасы зар иледі. Соғысқа кеткен жауынгердің отбасы «Дала поштасынан» келетін хаттарды сағына да сарғая күтті. Сұрапыл соғыс кезінде жауынгерді туған жермен байланыстырған тек осы хаттар еді.

Жауынгер хаты» (көрініс)

1-жауынгер. Біраз тыныштық болып қалды.

2- жауынгер. Бұндай тыныштық ұзағынан болса....