Ауғанның отты жалыны тәрбие сағаты

Тақырыбы: "Ауғанның отты жалыны"

Мақсаты: Оқушыларға Ауған соғысы жайлы толық мәлімет беру

Өз Отанына шексіз берілген, патриоттық рухы жоғары, қайсар жауынгер ағалардың ерлігін үлгі ету;

Ауған соғысында опат болған жауынгерлердің рухына тағзым етуге, есімдерін қастерлеуге тәрбиелеу, оқушыларға патриоттық тәрбие беру.

Көрнекілігі: суреттер.

Қазақстан Республикасының Әнұраны орындалады.

Барысы:

1–жүргізуші:Жаулардан қарсы келген жасқанбағанЖасаған ерлігіне мастанбаған.Ұрпаққа өмір жолың өнеге боп,Тарихта ардагерлер асқан бағаң – деп бүгінгі тәрбие сағатымызды бастаймыз.

2-жүргізуші - 1979 жылы желтоқсан айында Кеңес үкіметінің ұйғаруымен Ауғанстан жеріне Кеңес әскерлерін енгізу туралы шешім қабылданды. Соғыс–зұлымдық. Жазықсыз төгілген қан. Тарих жылнамасынан өзінің қаралы, нәубет жылдарымен орын алған зұлматтың бірі–Ауған соғысы.

1-жүргізушіАуған соғысы 1979 жылдың 27 желтоқсанында КСРО қарулы күштерінің Ауғанстанға басып кіріп, оның ішкі істеріне қол сұғуы салдарынан тұтанған соғыс. Соңы аяқталмас соғысқа ұласқан бұл қасірет елдің тек өз ішінде ғана емес оған сырт мемлекеттердің қатысуымен ұзаққа созылды.Статистикаға сүйенсек:10 жылға созылған ауған соғысында КСРО бойынша қайтып оралмаған жалпы адам шығыны – 14453 - ке жетті.Ал Қазақстаннан Ауған соғысына 22000 адам қатысып, олардың 924 - і қаза тапты, 21 адам хабарсыз кетті.1000 жауынгерден астам өз жеріне оралып, алған түрлі дене жарақаттарының кесірінен ауырып қаза болды.Атырау қаласынан 534 сарбаз қатысып,оның 1-і хабарсыз кетті, ал 14- сол соғыста қаза тапты. Сол оралмаған жауынгерлерімізді орнымыздан тұрып еске алайық:Еске алу (1 мин үнсіздік)

2-жүргізуші

Бұл соғыстың абырой әпермейтінін түсінген Кеңес үкіметінің басшылары Ауғанстандағы барлық әскерді екі жылдың ішінде алып шығу туралы бір шешімге келді. 1989 жылдың 15 ақпанында қолбасшы, генерал - лейтенант Б. Громов “Кеңес әскері Ауғанстан жерінен толықтай шығарылды” деп мәлімдеді.Бүгінгі таңда елімізде 10000 - ға жуық ауған соғысының ардагерлері бар.Олардың 3000-дайы мүгедектер қатарында. Елбасымыз Н. Ә. Назарбаевтың ауған соғысы туралы: « Ауған соғысында қыруар қаржы шығындадық, мыңдаған өмір қиылды, бәрібір кеңес әскеріне бұл елді тастап шығуға тура келді. Халық үшін бұдан асқан қасірет бар ма?» - деген ойлы сөзі бар. Бұл соғыс жайлы шындық талай жылдар бойы тұмшаланып келді. Тек еліміз Тәуелсіздік алғаннан кейін ғана шындықтың беті ашылды.

1-жүргізуші:

Соғыс жылдарындағы оқиға туралы баяндама «Жылдар сөйлейді».

1979 жылы

Кеңес әскерінің шектеулі контингенті Ауғаныстанда 86 адамынан айырылды, оның 7 – еуі қазақстандық еді.

12 желтоқсанда КОКП ОК Саяси бюросы Ауғанстанға 40-армияны енгізу туралы шешім қабылдады.

13 желтоқсан Армия генералы С.Ф.Ахромеевтің басшылығымен КСРО Қорғаныс мин-нің жедел тобы Ташкент, Термез қалаларына жіберілді. 40-армияның қолбасшылығына генерал – лейтенант Ю.В.Тухаринов тағайындалды.

27 желтоқсанда арнайы мақсаттағы «Зейнит» бөлімшесі Тәжі-Бек сарайын шабуылдады. АДР басшысы Х.Амин өлтірілді. Мемлекеттің жаңа басшысы Б.Кармаль болды.

1980 жылы

Кеңес әскерінің шектеулі контингенті бұл жылы 1484 адамынан айырылды, оның 181 қазақстандық еді.

Ақпанның аяғы. Кабулда үкіметке қарсы жаппай қозғалыс өтті. КСРО елшілігі атқыланды, бірнеше кеңестік азаматттар қаза тапты. Оппозицияның қарулы отрядтарын АДР армиясымен бірігіп талқандау туралы Ауғандағы кеңестік әскери қолбасшылығына тиісті нұсқаулар түсті.

Көктем. 40-армияның қатысуымен Пактия және Газин уәлфяттарында жауынгерлік іс-қимылдар жүргізіліп, І- Панджер операциясы өтті.

1981 жылы

Кеңес әскерінің шектеулі контингенті бұл жылы 1298 адамынан айырылды, оның 97 қазақстандық еді.

Сәуір. 3 – Панджер операциясы сәтті өтті.

Қыркүйек. Кеңестік және ауғандық әскерлер шартты «Мармоль» атауымен қиын операция жүргізді. Балх уәлаятындағы Мазари - Шариф Оңтүстігіне қарай 25-30 шақырымда тауда орналасқан көтерілісшілер базасы талқандалды.

1982 жылы

Бұл жылы 1948 кеңестік жауынгерлер мен офицерлер, оның ішінде 168 қазақстандық қаза тапты.

Мамыр. 40-армияның қолбасшылығына генерал В.ФЕрмаков тағайындалды. Оның басшылығымен Парван, Каписа, Газни уәлаяттарында жауынгерлік операциялар, сонымен қатар Ауғаныстанның Пәкстан, Иранмен шектесетін мемлкеттер шекарасын жабуда ауқымды жұмыстар жүргізілді.

1983 жылы

Кеңес әскерінің шектеулі контингенті бұл жылы 1446 адамынан айырылды, оның 72 қазақстандық еді.

Мамыр-қыркүйек. Қарсыластармен соғыс барысында 22 жауынгерлік операция жүргізілді. 2800 торауыл қойылып, 17 632 қару бірлігі жойылды. 4334 және1772 мың бірлік оқ дәрі қолға түсті. 103 колонна. Дислокация пунктері атқыланып, 38 минаның жарылуы оқиғасы тіркелді.

1984 жылы

Кеңес әскерінің бұл жылы шығыны 2343 адамды құрады, оның 103-і қазақстандық еді.

Мамыр-қыркүйек. 40-армия 22 жоспарлы, 19 жоспардан тыс операциялар жүргізді. 2084 торауыл қойылыр, 18184 моджахед өлтіріліп, 3839 жеке қару бірілігі қолға түсіріліді. 80 колонна, 96 дислокация пункті атқыланды, 53 мина жарылысы болды, кеңес әскері 886 адамынан айырылды, оның 111-і офицерлер болды. 1958 адам жараланып, оның ішінде 70 мың адамы өліп, 3 минааттар, 50-ден астам мина, ауқымды қару – жарақ, оқ –дәрі қолға түсті.

1985 жылы

Ауғанстанда кеңестік 1868 адам қаза тапты, оның 86 –сы қазақстандық болды.