Аутизмі бар баланың отбасындағы тәрбие маңызы

Автор: Муратбаева Сауле Дарменовна

Мақала тақырыбы: Жанұя тәрбиесінің аутистік спектр бұзылысы бар баланың өміріндегі маңызы

Жанұя дегеніміз не? Жанұя – ол баланың алғашқы тәрбие алатын орны. Жеке адамның бойындағы ар-ұятын, ақыл-ойын, адамгершілігін, мәдениеттілігін тәрбиелеуде отбасы – алғашқы қадам. Отбасы – өте қажетті, басқадай еш нәрсемен өзгертуге болмайтын баспалдақ. Әрбір жанұяда баламен бірге ата ана, сонымен қатар әжесі мен атасы болуы мүмкін және отбасында өзінің белгілі бір ұстанатын ереже, дәстүрлері бар. Жанұяда үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету тәрбиесі ұстанады, адам бойындағы асыл қасиеттер жарқырай көрініп, қалыптасады. Сонау атам заманнан келе жатқан дәстүр бойынша ата әжелері немелерін еркелетіп, бар тәттілерін балалардың алдына тосып, бұзықтықтарына мән бере бермейді. Бұдан кейін балалар ата мен әжелерінің ерке немерелері болып көбіне солардың жанынан шықпайды. Жанұядағы бала мен ата әжелерінің арасындағы керемет сәттер. Бала өседі, жан жағына қарап өзінің мінез құлқының ұят, өрескел екенін түсініп, мінезін түзеп, еркелігі басылып жайсаң мінезді үлкен азамат болып өмірге бейімделіп кетуі мүмкін. Кейін айналасындағы адамдардан ата әжесінің тәрбиесін көрген өте тәрбиелі, парасатты азамат деп мақтау естіп жатуы да мүмкін. Бұл дамуы қалыпты баланың отбасындағы жағдайы делік, ал қазірг

Баланың бойында осы аталған белгілердің бірнешеуі кездесуі мүмкін. Осындай белгілермен жоғарыда атап өткен жанұя тәрбиесін ұстанған жағдайда АСБ бар баланың дағдыларының дамуы қаншалықты дамуы қалыпты баладағы тәрізді жетістіктерге жетер ме екен?. Әрине басқа болады. Неге? Аутистік спектр бұзылыстары бар балаларда жақсы дамығаннның өзінде жоғарыдағы айтып кеткен белгілерден басқа да келесідей қиындықтар болуы мүмкін, мысалы бір әрекеттен екінші әрекетке ауысуы, әңгімеде бір тақырыптан екінші тақырыпқа ауысуы қиындық тудырады, ненің дұрыс, ненің дұрыс емес екенін ажыратып түсінуі қиындыққа әкеп соқтырады. Сол үшін отбасында аутистік спектр бұзылыстары бар балалар болған жағдайда отбасында тәрбиенің бірізділігін ұстану маңызды. Тәрбиенің әртүрлілігі АСБ бар балаларға өте қатты әсер береді, мысалыға: ата анасы балаға кейбір әрекеттерді жасауға тыйым жасап, ал ата әжелері баланың қалауын орындап рұқсатын беріп отыратын болса, бұл жағдайда…