Автономды жылжымалы құрам туралы танымдық мақала

Автономды жылжымалы құрам

Теміржолдардың жылжымалы құрамына локомотивтер және өзі қозғалатын біліктер мен вагондар жатады.

Локоматив бұл вагондардың қозғалысын қамтамасыз етуге арналған негізгі белсенді бірлік. Қозғалтқыш түріне байланысты олар былай бөлінеді:

Қазанның буының көмегімен жұмыс істейтін поршенді машиналы қозғалтқы-шы бар паравоздар;

Күш қондырғысы ретінде іштен жану қозғалтқышы қолданатын тепловоздар;Теміржол желісінің үстінде ілінген контакт сымдарынан тұрақты немесе айнымалы токпен жұмыс істейтін элетр қозғалтқышы бар электровоздар;Күш қондырғысы ретінде бу турбинасы қолданатын бу қазаны болатын паро-турбовоздар.Локомотивтер жолаушы (үлкен қозғалыс жылдамдығымен), жүк (үлкен тарту күші бар) және маневрлік болып бөлінеді. Жүк және жолаушы қозғалысында-ғы негізгі жұмысты элетровоздар мен тепловоздар атқарады.Өзі қозғалатын бірліктер бұл мотор вагондар немесе мотриссалар және де мотовоздар мен өздері қозғалатын кішкентай арбалар.

Вагондар бұл темір жолдағы негізгі тасу құрылғылар. Олар жүк, жолаушы және арнайы болып бөлінеді. Вагондардың барлық қосындысын парк деп атайды.

Жүк вагон паркі бес негізгі вагондар типіне бәлінеді:ағаштарды, рельстерді және де басқа да ұзын және көлемді жүктерді тасуға арналған борттары төмен немесе борттары жоқ вагондар, платформалар;

жартылай вагондар (тқмен борттары немесе төбесі жоқ). Олар жанармайлық, кендік құрылыстық жүктерді тасымалдауға арналады;көлемді сұйық жүктерді тасымалдауға арналған цистерналар;тез бұзылатын заттарды тасымалдауға арналған рефрижераторлар.

Жолаушы вагондарының паркі купелік немесе ашық купесіз, жұмсақ немесе қатты орындықты жолаушы вагондарынан сонымен қатар, вагон ресторан-дардан, пошта және қол жүк вагондарынан тұрады.

Арнайы вагондарға – вагон шеберханалар, өрт сөндіру, көтергіш крандар, ва-гон магазиндер жатады.

Теміржолдарды электірмен қамтамасыз ету электрленген теміржолдардың ұзындығының артуына байланысты бөлек қызмет саласына айналды. Электр жабдықтаудың негізгі құрылғылары болып контактілі жүйелі және электірлі тарту подстанциялары болып табылады. Олар энергия түрін (айнымалы тұр-ақты) трансформациясын қамтамасыз етеді.

Эксплуатациялы жұмыстың басқаруын және қозғалысын реттеу құрылғыла-ры автоматика, телемеханика, электротехника, электроника және байланыс кешенінен тұрады. Бұл құралдардың негізін сигнализация орталықтандыру блокировка (СОБ) құрылғылары құрайды. Сигнализация құрылғыларына бағдаршамдар, семафорлар, сигнал беру тақташалары, бағыт көрсеткіштер және т.б. жатады. «Орталықтандыру» термині бір пункттен станциялардың және бағыттауыштардың барлығын немесе бір бөлігін дестанционды орта-лықтан басқару деген мағынаны білдіреді. Блокировка құрылғылары пойыз-дардың әр бөліктерінде әрі станциялардың шекаралары мен басқа да бөлек пункттерде қауіпсіздігін қамтамасыз етуге арналған.Басқарудың ең тиімді жүйесі болып диспечерлік орталықтандыру саналады. Бұл жүйе бір адамның көмегімен кезекші диспечермен 100-250 км. ұзын-дықтағы толық жол бойында пойыздардың барлығын басқаруға мүмкіншілік береді.

СОБ-ң машинистің кабинасында пойыз жақындап бара жатқан бағдаршам-ның орналасуын көрсететін локомотивтік сигнализация, әрі егер де маши-нист пойызды тоқтатуға керекті іс-әрекеттерді жасамағанда пойызды авто-матты түрде тоқтататын автостоп жүйесі прогресивті құрылғылар болып та-былады. Бұған қарағанда пойыздың жылдамдығын тек…