Бағалау тапсырмаларын әзірлеу және сараптау баяндамасы

«Абай атындағы гимназия мектеп» КММ

Бағалау тапсырмаларын әзірлеу және сараптау

Бағалау саясаты оқу үрдісінің бөлінбес бір бөлігі болып табылады. Ал бағалау дұрыс болу үшін бағалауға арналған тапсырма сапалы болу керек. Осы мәселенің өзектілігіне қарай мұғалімдердің бағалау тапсырмаларын әзірлеу мен сараптама жасау саласында педагогтердің кәсіби шеберлігін арттыру мақсатында ұйымдастырылған «Бағалау тапсырмаларын әзірлеу және сараптау» атты курста білім алдым.

Көптеген жылдар бойы оқушы жетістігі басқа оқушы жетістігімен салыстырмалы түрде бағаланып келді. Критериалды бағалау жүйесінде ағымдағы бағалау тапсырмаларының бөлім бойынша қамтылған оқу мақсатындағы нақты бір дағдыны тексеру үшін, қорытынды бағалау тапсырмаларының тоқсан соңында белгіленген оқу мақсаттарына сәйкес жүргізілетінін түсіндім.

Мұғалім өзінің әрбір әзірлеген тапсырмасын сараптау кезінде «Менің әзірлеген тапсырмам белгіленген бағалау критеийлері арқылы оқушылардың оқудағы жетістіктерін анықтай ала ма?» -деген сұрақ төңірегінде ойланады. Себебі, мұғалімнің тапсырмасынан күтілетін нәтиже оқу мақсатының орындалуының өлшемі болып табылады. Сонымен қатар, оқу мақсаттарына сай ойлау дағдыларының деңгейі туралы ойлану да маңызды. Білу мен түсіну деңгейінен жоғары ойлау дағдыларына жету үшін тапсырманың күрделілік деңгейі ескерілуі тиіс. Оқу мақсаттарын Блум таксономиясы бойынша жіктеуде бағалау критерийлерін құруда зат есім мен етістіктерді дұрыс қолданудың маңызды екенін түсіндім. Тапсырмалардың қысқа және толық жауапты қажет ететініне қарай тапсырмалардың түрлерін тұжырымның шындық/жалған екенін, сәйкестендіру және салыстыру, көп таңдау бар тапсырмаларына қарай жіктеуді тәжірибе жүзінде жасай отырып меңгердім. Әсіресе қалыптастырушы бағалау, бөлім бойынша жиынтық бағалаудан кейін нәтижелерді талдау оқу мақсатына жетуге апаратын жол болып табылады. Күнделікті сабағымызда қалыптастырушы бағалаудың тапсырмаларын алып отырсақ, оқушылар бөлім бойынша жиынтық бағалауда қиналмайды. Әр тапсырмаға дескрипторды құрастыру

Жалпы бағалауға арналған тапсырманың мазмұны төмендегідей талаптар қояды:

Тапсырманы орындауға берілген уақытты дұрыс белгілеу

Тиімді жұмыс көлемін ұтымды анықтау

Оқуға және жазуға берілген уақытты анықтау

Мәтін мазмұнының күрделігін анықтау

Бағалауға арналған тапсырмалар: жабық тапсырмалар және ашық тапсырмалар болады.

Жабық тапсырмалар

Тұжырымның шындық/жалған екенін анықтау тапсырмасы.

Шындық/жалған тапсырмасы - бұл тұжырым түрінде берілетін жабық тапсырма, оқушылар берілген тұжырымның ақиқат немесе жалған екенін анықтау қажет. Басқаша айтқанда, әр сұрақтың тек екі мүмкін жауабы болады, оқушы сол екеуінің біреуін таңдайды. Мұндай тапсырманы білу және түсіну дағдысын тексеру үшін өолайлы болып табылады. Оқушылар тапсырманы тез түсініп, тез жауап бере алады, мұндай тапсырманың көмегімен үлкен мазмұнды қысқа уақыт ішінде қамтуға…