Бағалау үдерісі туралы таныстырылым, 24 бет

Бағалау үдеріс ретінде

Барлық қоғамда оқушылардың мектептерде оқытылатын идеяларды меңгеру деңгейін немесе оқушылар тобына барынша оңтайлы болып табылатын оқу кезеңдерін анықтау үшін белгелі бір бағалау нысандарының қолданылуы әдеттегі жағдай. Мұндай бағалау білім алушылардың оқу бағдарламасын оқыту және меңгеру кезеңіне сәйкес сол сәттегі білімі мен түсінігін бағалау үшін іске асырылады. Сонымен қатар, педагогикалық тәжірибеде оқушылардың оқуына ықпал ететін бағалау нысандары да қолданылады. Бағалау оқу туралы шешім қабылдауға және жақсартуға мүмкіндік беретін, оқушының оқып үйренуі туралы ақпаратты жинау, суреттеу, түсіндіру үдерісі ретінде қарастырылады.

Бағалау үдерісі үш кезеңнен тұрады:

Мұғалімдердің осы деңгейлерде қаншалықты жұмыс істей алатынын бағалауға болады.

Ақпаратты жинақтау барысында басты назар оқушының оқу-танымдық қызметіне бағытталуы шарт.

Бағалау үдерісінде алынатын ақпарат:

Бағалау үдерісінің талдау кезеңінде оқуда пайда болған кемшіліктердің себеп-салдары сұрыпталады. Мысалы: оқыту немесе оқу барысында қай жерде қателік кетті, оқу бағдарламасының мазмұнының жеңіл немесе күрделілік деңгейі қандай, бүкіл сыныптың ішінде тапсырманы түсінбеген оқушылардың үлесі қанша және тағы басқалар.

Ақпарат жинау нәтижесінен туындаған жоғарыдағы ақпаратты талдай отырып, мұғалім: “Оқуды жақсарту үшін не істеуім керек?” немесе “Оқушыларға қалай көмектесуге болады?” деген сұрақтардың шешімдерін іздейді.

Бағалау үдерісінде пайда болған кедергілердің шешу жолдарын төмендегі бағыттарда қарастырған тиімді:

Жоғарыдағы бағыттарда жұмыс жасау барысында мұғалімоқушылардың қажеттіліктеріне қарай жасаған өз әрекеттеріне рефлексия жүргізіп отыруы керек. Ол оқушының қажеттілігін түсінген жағдайда ғана әлсіз немесе үлгерімі орташа оқушылармен қалай жұмыс істеу керектігін түсінеді.

“Оқушының оқу тұжырымы қалыптасқан ба?”,

“Оқушылар бағалау үдерісі мен қисынын түсінді ме?”

Осыған ұқсас сұрақтардың аясында мұғалім оқушының қажеттілігіне қарай әрекет етуі маңызды.

Бұл әрекет оқыту мен оқу үдерісін ұйымдастыру тәжірибесін жаңартуға және өзгертуге ықпал етеді. Нақтырақ айтқанда, бағалау – оқудың шешім жолдары мен оқу үдерісін жақсарту мәдіметін беретін оқушылардың оқып-үйренуіне талдау жасау, ақпарат жинау үдерісі.

Біз бағалауды қолданудың барлығын үлкен екі категорияға топтастыра аламыз – Оқу үшін бағалау және Оқуды бағалау. Аталған екі бағалау түрінің де білім жүйесінде және сыныпта өзіндік атқаратын рөлдері бар. Сіз оларды бірнеше жылдан бері өз тәжірибеңізде қолданып келесіз. Бұл жерде сіз үшін жаңалық болатыны – әрбір бағалау түрінің кең ауқымдағы түсінігі, оқушыларға қажет емес бағыттардан гөрі, көбірек көңіл бөлетін тұстарда олардың атқаратын қызметі маңызды болуы мүмкін.

Оқу үшін бағалау және оқуды бағалау деп нені атаймыз?

Оқуды бағалау – оқудың өз нәтижесіне жеткенін анықтайтын бағалау түрі. Оқуды бағалау оқушының қазіргі уақытта не оқып білгенін жинақтау болып табылады. Негізінен, ол келешек оқытуға үлес қосуға бағытталмаған, оның үстіне көпшілік көп мән беретін тестілеу әдісі оқыту үдерісіне кері әсерін тигізуі мүмкін.