Бала Абай: план урока самопознания в 9 классе

ВИДЕО САБАҚ ЖОСПАРЫНЫҢ ҮЛГІСІ

Мұғалімнің аты-жөні:

Шонова Алия Куанышбековна

Пән/Сынып:

Биология 7 сынып, оқулық авторлары: А.Р.Соловьева, Б.Т.Ибраимова, Ж.Ә.Алина

Қай аптаның нешінші сабағы

2 апта, 1-сабақ

Тарау немесе бөлім атауы:

5- бөлім. Тірі ағзалардың қоректенуі

Сабақтың тақырыбы:

Жапырақтың құрылысы мен қызметі. Жапырақтың ішкі құрылысы

Оқу мақсаты:

7.1.2.1– жапырақтың ішкі құрылысын сипаттау, құрылысы мен қызметі арасындағы өзара байланысты сипаттау.

Бағалау критерийлері:

Жапырақтың ішкі құрылысын сипаттайды;

Жапырақтың ішкі құрылысының қызметтерін анықтай алады;

Жапырақтың негізгі құрылысы мен қызметі арасындағы өзара байланысты түсіндіреді, қорытынды жасайды.

Саралап оқыту тапсырмалары

Ұжымдық жұмыс

Жаңа тақырыптың түсіндірілуі

Бірлескен жұмыс

(1, 2-тапсырма)

Жеке жұмыс (3-тапсырма)

Уақыты

Кезең-дері

Тапсырма

Тапсыр-маның мақсаты

Мұғалім-нің бақылауы-мен зерттеуі не?

Бағалау

Ресурс-тар

1 минут

Ұйым-дастыру

Саламатсыңдар ма, оқушылар!

Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Жапырақтың құрылысы мен қызметі. Жапырақтың ішкі құрылысы

Бүгінгі сабақта:

Сіздің білетініңіз:

•Жапырақтың құрылысын білесіңдер;

Сіздің меңгеретініңіз:

• Жапырақтың құрылысы мен қызметі, жапырақтың ішкі құрылысымен танысасыздар;

Оқулық, Презентация

Слайд 1

Слайд 2

7-8 минут

1 минут

5 минут

3-4 минут

Жаңа сабақ

Тәжірибе

Бекіту

Қорытынды

Үйге тапсырма

Жапырақ деп – өсімдіктің қоректенетін басты мүшесі.

Қоректену: Минералды және ауа арқылы қоректену

Минералды қоректену- топырақтан заттарды сіңіру. Ол тамыр арқылы жүзеге асады. Ауа арқылы қоректену- ауадан жарық және заттарды сіңіру. Бұл үдеріс негізінен жапырақтарда жүреді. Жапырақтар басты үш қызмет атқарады:

Фотосинтез;

Судың булануы;

Фотосинтезге де, тыныс алуға да қажет газ алмасу

Жапырақтың құрылысы мен қызметі, жүйкелену типтері

Жапырақтың сыртқы құрылысы- жапырақ тақтасынан (алақанынан) және сағақтан тұрады. Жапрақтың кеңейген жері — тақтасы, ал сабаққа бекінетін жіңішке бөлігі — сағағы деп аталады. Сағақты және сағақсыз жапырақтар

Жапырақтарында сағақтары болмайтын өсімдіктер де бар. Бұл жағдайда жапырақ тақтасы бірден негізге жалғасады. Мұндай жапырақтар сағақсыз деп аталады. Олардың негізін жапырақ қынабы деп атайды. Сағақсыз жапырақтар қалампыр, зығыр және т.б. өсімдіктерде болады. Сағақтың төменгі жағы жапырақ негізіне жалғасады. Ол жапырақты сабақта ұстап тұрады. Жапырақ негізінде көбінесе өскіндер — бөбешік жапырақтар түзіледі. Олар, әдетте, екеу болады. Сағақтары бар жапырақтарды сағақты жапырақтар деп атайды. Мұндай жапырақтар еме Сабақта жапырақтар бүйір жағында орналасады. Жапырақтың құрылысы күрделі және ол жапырақ тақтасынан, сағағынан, негізінен және бөбешік жапырақтан тұрады. Жапырақ тақтасы -жапырақтың кеңейген бөлігі. Оның төменгі қысқа сабақ тәрізді бөлігі сағаққа жалғасады. Сағақ кеңістікте өзінің орнын өзгерте алады. Соған байланысты жапырақ тақтасы жарыққа қарай орнын өзгертеді.

Жүйкелену - деп өткізгіш шоқтардың жапырақ тақтасына орналасуын айтады .

Олардың қызметі:

Жапырақ қабаттарына су мен онда еріген минералды тұздар жеткізіледі ;

Органикалық заттар басқа мүшелеріне таратылады;

Жапыраққа беріктік қасиет береді.

нде, теректе, қайыңда, үйеңкіде және т.б. болады

Жапырақтың ішкі құрылысы

Өң жасушалры – тірі, бір-бірімен тығыз жанасып жатады. Астыңғы өңінде жанаспалы жасушалар орналасады (өсімдіктің өсетін жеріне, түріне байланысты кейде үстіңгі өңінде де кездеседі). Өң жасушаларында хлорофилл болмайды, сондықтан түссіз. Күн сәулесін өткізеді, қорғаныштық қызметін атқарады. Жанаспалы жасушалар – жарты ай немесе бүйрек пішінді бір-бірімен жанасқан 2 жасуша. Жанасқан жерінде саңылауы бар. Бұл саңылау бірде ашылып, бірде жабылады. Саңылау арқылы жапыраққа ауа енеді. Атмосфераға су буы, оттегі және көмірқышқыл газы шығарылады. Жанаспалы жасушада болатын хлорофилл дәндерінде күн сәулесінен қант (органикалық зат) түзіледі. Сол кезде қысым артып, күндіз саңылау ашылады. Түнде қант мөлшерінің азаюы…