Балалар математикасында Нумиконды қолдану маңызы

Ерекше білімді қажет ететін балалардың математикалық білімін қалыптастыруда «Нумикон» мультисенсорлық көрнекі материалдар жиынтығын қолданудың маңызы

Дуйжанова Гүлшат Қыдырқызы

Маңғыстау облысы «Жаңаөзен қаласы арнайы жалпы білім беретін және мектепке дейінгі ұйым» КММ-нің дефектолог маманы

“Бала кемістігінің даму деңгейі неғұрлым төмен болса, соғұрлым мұғалімнің білім деңгейі жоғары болуы керек”

Неміс педагог-дефектологі П.Шуман.

Ерекше білімді қажет ететін балаларды математикаға оқытудың негізгі мақсаты – өзіндік өміріне және кәсіби еңбегіне қажетті қолайлы математикалық білім, біліктілік дағдылар жүйесін меңгерту.

Математика пәнін оқуда арнайы мектеп окушылары қабылдау мүмкіншіліктерінің шектеуліктеріне байланысты алған ақпараттарын пайдаланып, сақтауда және өңдеуде көптеген қиыншылықтарға кездеседі. Бұл балалардың таным қызметтерінің бұзылуына байланысты. Сонымен қатар, кейбір оқушыларда ұсақ қол моторикасының жеткілікті дамымауы байқалады, бұл олардың сандарды жазуды, сызуды игерулерін қиындатады.

Ерекше білімді қажет ететін балаларды математикаға оқыту барысында олардың таным іс-әрекетінің және эмоциональды-жігерлі сферасының жетіспеушіліктерін түзету мақсатында, оның ішінде балалардың қабылдауын, зейінін, ойлау қабілетін дамыту және ұсақ моторикасы мен сезім түйсігін арттыруда көптеген көрнекі-дидактикалық материалдарды балалардың заттық-тәжірибелік іс-әрекетінде пайдалану қажет. Балалардың математикалық білімін қалыптастыруда «Нумикон» көрнекі материалдар жиынтығын қолдану тиімді болып табылады.

«Нумикон»- мектеп және мектепке дейінгі жастағы балалардың математикалық білімін қалыптастыруға арналған мультисенсорлық көрнекі материалдар жиынтығы. Оны 1996-1998 жылдары Англияда математиканы оқуда қандай да бір қиындықтарға кездесетін балаларға арнайы әзірлеп шығарған. Осы бағдарламаның авторларының айтуы бойынша, оқыту үдерісінде балаланың барынша көп сезімдік қабылдау каналдарын пайдалану, яғни есту, көру, түйсіну, сондай-ақ қозғалыс пен сөйлеуді іске қосу маңызды болып саналады.

Нумиконмен танысудың бастапқы сатысын балалармен ойын түрінде жүргізу қажет. Алғашында балалар «Нумикон» пішіндерін немесе қадауыштарды бауларға моншақ ретінде тізбектейді, оларды бояулармен бояйды және қағаздарға басып шығарады немесе ермексаздан бедерлемелерін жасайды. Осының барлығы балалардың «Нумикон» бөлшектеріне назар аударып, оларды қолдарымен ұстауы және осылайша оларды көзбен және сипап сезу арқылы есте сақтауы үшін қажет.

Одан кейін балалар «Нумикон» пішіндерінен үлгі немесе сызба бойынша әр түрлі жазықтық бейнелерін (жолдарды, үйшіктерді, көліктерді, жануарларды) құрылымдай бастайды. Бөлшектерді ақ тақтайға төсеп, екі және одан көп бөлшектерден бір үлкен пішін жасауға тырысады, олар жаңа қасиетпен танысады – қатарынан аралықтарсыз орналастыра отырып пішіндерді үйлестіруге болатынын біледі.

Кейін балаларға «Нумикон» пішіндерін көлемі бойынша салыстыру және оларды кішісінен үлкеніне қарай бір қатарға тізбектеу ұсынылады. Сонымен бірге, бір уақытта олар сандармен танысады және сандық қатармен жұмыс жасайды. Қабырғаға немесе тақтаға сандық қатармен жолақ ілінеді, мұнда әрбір санның астында оған сәйкес келетін «Нумикон» пішінінің суреті бейнеленген. Балалар әзірге саңылауларды санамай, олардың тұтас қабылдануына сүйене отырып, сандар мен «Нумикон» пішіндері арасындағы сәйкестікті табуға үйренеді.