Балқу, кристалдану және сублимация, 10 сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Қатты денелердің механикалық қасиеттері

Күні:

Сынып: 10

Мектеп: №37 Фурқат атындағы жалпы орта мектеп

Мұғалімнің аты-жөні: Сагимбаева Нагима Курбанбаевна

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Балқу және кристалдану. Сублимация.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сәйкес)

Заттың қатты күйден сұйық күйге өтуі балқу, ал сұйық күйден қатты күйге өтуі қатаю немесе кристалдануын сипаттау. Өмірде осы процестің қолданылуын білу.

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар істей алады:

-заттың неден тұратынын біледі

-заттардың молекулалық құрылымы негізінде заттың қатты және сұйық құрылымын ажырата алады

Оқушылардың көпшілігі істей алады:

-балқу және қатаюға мысалдар келтіре алады

Кейбір оқушылар істей алады:

-эксперимент арқылы дәлелдей алады

Бағалау критерийлері

Заттардың молекулалық құрылымы негізінде заттың құрылымын сипаттай алады. Топтық, жұптық, жеке жұмыс жасай алады. Сабақ барысында тыңдаушылардың назарын өзіне қарата алады.

Пәнаралық байланыс

Химия, қазақ тілі, ағылшын тілі

Ойлау дағдысы

Білу,түсіну,қолдану,талдау

Құндылықтар

Қарым-қатынас жасау қабілеті,жауапкершілікті сезіну,бір-бірінің пікірін тыңдау,ынтымақтастық

Ресурстар

АКТ, кеспе қағаздар, тәжірибе, маркер, плакат, оқулық, https://bilimland.kz/kk# сайтынан видеоролик және тапсырмалар

Тілдік мақсат

Оқушылар:

Не істей алады?

Заттың балқу мен қатаюдың құрылымын ажырата алады.Тәжірибе жасап үйренеді.

Негізгі сөздер мен тіркестер(пәнге арналған сөздік және терминология)

Атом,молекула,қатты дене,кристалдық тор,кристалл дене,аморф дене,сұйық,газ, балқу

Алдыңғы оқу

Сабақта қарастырылатын мәселелер:

Үй тапсырмасын тексеру. Физикалық диктант арқылы

1. Аморфты денелер - ... (изотропты)

2. Кристалдар - .... (анизотропты)

3. Кристалл және аморфты денелердің айырмашылығы, әсіресе жылулық қасиеттерінен қатты білінеді. Кристалл денелердің белгілі бір ....... болады. (балқу температурасы болады)

4. Аморф денелерде белгілі бір .... жоқ. (балқу температурасы)

5. Кристаллдық денелер кеңістіктік ... түзеді. (тор)

6. Кристалдық тордағы қатты дененің бөлшектерінің ең орнықты тепе-теңдік қалпына сәйкес нүктелері ..... деп аталады. (тордың түйіндері)

7. Қатты денелерді зерттеген кезде табиғатта олардың белгілі бұрыштармен орналасқан жазық беттерінің болатынын, кей жағдайларда олардың дұрыс көпбұрыштар түрінде кездесетіні белгілі. Мұндай қатты денелерді ... деп атайды. ( мононкристалдар, «моно» грек аударғанда – бір деген мағынаны білдіреді)

8. Қатты денелердің көпшілігінің құрылымы ... деп аталады. (поликристалдар грек тілінен «поли» - көп деген мағынаны білдіреді)

9. Кристалдағы идеал тәртіптен кез-келген ауытқуды кристалдық тордың ақаулары ... деп аталады. (дефект)

10. Кристалл торының түйіндерінде орналасқан бөлшектер арасында әрекет ететін күштердің сипаты бойынша кристалдық құрылымдарды төрт түрге бөледі: ....

(иондық, атомдық, молекулалық және металдық)

11. Деформация түрлері: ....

(созылу, сығылу, майысу, бұралу, ығысу)

12. Қатты дененің деформациясының түрлері .....

(серпімділік, иілгіштік, морттық және қаттылық)

https://bilimland.kz/kk#lesson=10852 Үй тапсырмасын қорытындылау

Дескриптор:

Кристалл, аморф денелерді және деформацияның түрлерін ажырата алады.

Олардың қасиеттерін біледі.

Айырмашылықтарын айта алады.

Формуласын біледі.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Сабақтың жоспарланған жаттығу түрлері

Дереккөздер

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин

1мин

1 мин

1.Жағымды ахуал туғызу

«Ыстық лебіз» оқушылар шеңбер құрып,бір-біріне жылы лебіздерін білдіреді

2.Топқа біріктіру

Заттың күйлері бойынша оқушыларды топқа бөлу

Топ көшбасшысын сайлау

Конфет таңдау арқылы

Үй тапсырмасын тексеру

5 мин

3 мин

2 мин

Жауап беру

Тексеру

Диктант арқылы

Сабақтың ортасы

15 минут

Жаңа сабақ бойынша тапсырмалар

Кері байланыс

Бағалау

Үй тапсырмасы

15 мин

2 мин

3 мин

5мин

1 мин

https://twig-bilim.kz/kz/film/salt-salt-and-ice

Топтық жұмыс:

«Араның ұясы» әдісі арқылы оқулықтағы мәтінмен жұмыс жасайды (топ болып оқиды, видео көреді,талдау жасайды, постер қорғайды).

І топ. Балқу

ІІ топ. Кристалдану

Сергіту сәті

1. Билеу2. Ән айту3. Жүгіру4. Секіру5. Отырып тұру6. Ұйықтау7. Белді айналдыру8. Бір аяқпен тұру9. Шапалақ ұру10. Бір – бірін сүю11. Шогелеп отыру12. Құшақтау

№1 Тапсырма

Видеоролик кору арқылы тапсырманы орындайды Балқу температурасы https://bilimland.kz/kk#lesson=10848

№2 Тапсырма

Видеоролик көру арқылы тапсырма орындайды Мұзды балқытуға жұмсалатын жылу

https://bilimland.kz/kk#lesson=10848

№3 Тапсырма Салқын шырындар

https://bilimland.kz/kk#lesson=10848

«2 жұлдыз 1 ұсыныс» әдісі арқылы

Бағалау парағы

ФИО

Үй жұмысы

Постер қорғау

№1 тапсырма

№2 тапсырма

№3 тапсырма

Қорытынды

Неліктен заттар балқыған және қатайған кезде өздерін әртүрлі ұстайды?

Осыған байланысты үйде эксперимент жасауға

Оқулық Плакат,

маркер

видео

Сағат әдісі

Жеке

Топтық жұмыс

Жұптық

Стикер

Қорытынды бағамдау