Балықтар, қосмекенділер және жорғалаушылар сабағы

Пәні: Дүниетану Мұғалімі:Жекенова А. Сабақтың тақырыбы: «Балықтар. Қосмекенділер мен жорғалаушылар» Мақсаты: Оқушыларға балықтың, қосмекенділердің түрлері туралы түсінік беру. Әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, баяндау, талдау- жинақтау, әңгімелеу, түсіндіру, өз бетімен жұмыс, оқулықпен жұмыс.

Шаттық шеңбері: Қуан, шаттан балақай Жарқырайды аспанда Күн алақай! Атқан таңға, шыққан күнге Сәлем беріп, Тілейік бақыт, баршаңызға осындай. Қайырлы таң апайлар! Біз- ерекше боламыз, Біз еңбекқор боламыз!

Үй тапсырмасын пысықтау. 1.Жәндіктер немен қоректенеді? 2.Дүние жүзінде инеліктің неше түрі бар? 3.Құстардың шамамен қанша түрі бар? 4. «Қорқыныштан түлеу» дегеніміз не? 5.Құстар біздің көмекшіміз дегенді қалай түсінесіңдер?

Олай болса, мен сіздерге жұмбақтар жасырайын.

1. Терісі бар, жүні жоқ, Жүрісі бар, ізі жоқ. Қанаты бар, ұшпайды, Су астында қыстайды. (Балық)

2. Таңдайлары тақылдап

Шулайтын не шалшықта Бірін-бірі мақұлдап. (Бақа)

3. Иір-иір ізі бар, Құлағы жоқ, көзі бар. Түсі суық ызғарлы, Ауызында айыр бізі бар. (Жылан) 4. Ши түбінде шұбар кездік. (Кесіртке)

III. Жаңа сабақ . Сабақты бастамас бұрын, мен сендерге, балалар бейнефильм көрсетіп, балық патшалығы туралы ертегі айтып берейін. Судың астындағы жартастар қайдан пайда болды? Неге балықтар ретсіз қозғалыста болады? Тыңдаңдар (Осы жерде бейнефильм қосылады) Ерте, ерте, ертеде, бір белгісіз теңізде балықтар патшалығы құрылыпты. Ол патшалықтың басшысы кит екен. Патша еліне елеулі, халқына қалаулы, абыройлы болыпты. Қарамағындағылар оны құрмет тұтып, айтқанын екі етпейді екен. Кит ірі, азулы, көк көзді екен. Сонымен бірге жомарт, қолы береген. Бұл патшалықтың халқы тату, арыздасу дегенді білмейтін кең пейілді деседі. Осылай ай артынан ай, жыл артынан жыл өтеді. Бір күні патшаға қарамағындағы балықтар тамаша ой айтады. Ол – сол теңізден тағы бір қалашық тұрғызу еді. Бұл ойды кит патша бірден құп алған соң, құрылыс қызу басталып кетеді. Қалашық тұрғызу өте қарқынды жүреді. Олар қалашықты ағаштан тұрғызатын болғандықтан, жақын маңдағы құрлықтарға барады. Бұл іске жауапты акулалар ағашты кесіп сазандарға жеткізіп отырады. Ағаштарды кесіп, тазалағаннан кейін бекірелерге береді. Бекірелердің міндеті – дайын ағаштарды қағу болатын. Ол өз істерін мүлтіксіз орындап, әрбір іске мұқият қарайды.

ордасына балықтар патшалығының туы тігіледі. Шаһар шетінде күзетші-балықтар кезекпе-кезек қарауылдап тұрады. Бір жағадан – бас, бір жеңнен – қол шығарып, қарқынды дамып келе жатқан бұл елдің таңдай қақтырар тұрмысы көрші жатқан су астының өкілдеріне ұнамайтын. Олар ақыры тұтқиылдан шабуылға шығады. Күзетте тұрған сарбаз балық бұл суық хабарды лезде жеткізгенімен, кит патшалығының әскері дәл осы күні қаннен-қаперсіз демалып жатқан болатын. Тосыннан келген жауға әскерлер жүйелі қарсылық көрсете алмай қалады. Сарбаздары екі есе көп көрші елдің әскеріне барынша қарсылық көрсетіп баққанымен, жеңілуге мәжбүр болады. Мерейлері үстем болған көршілер орданың тас-талқанын шығарып, зәулім үйлерді қиратады. Ең өкініштісі, бұл соғыста кит патшаның қазаға ұшырауы еді. Кит патша өмірден озған соң, бұл патшалықтың берекесі кетіп, араздық орын алып, жаппай ұрыс-керіс көбейеді. Бірлігі кетіп, іргесі сөгілген патшалықтың хал-қадірін бағамдаған ақсақалдары ойласа келе бір ауыздан жарлық шығарады. «Әр балық қалаған жағына барсын», – деген бұйрық шығысымен, патшалықтың желбіреген туы құлатылып, халық жөн-жөніне кетеді. Қара суды қақ тілген сазандар, тұйық теңізде үнсіз жүзген акулалар, көлдің көркі майш

Жаңа сабақты түсіндіру. Балалар, қазір біз «Кім епті?» деген ойын ойнасақ, ойнағыларың келе ме? Балалар, менің қолымдағы не деп ойлайсыңдар? - Бұл - қармақ. - Қармақпен не істеуге болады? - Балық аулауға. - Жарайсыңдар! Балалар, бұл- жәй қармақ емес, сиқырлы қармақ. Осы қармақпен балық аулап көреміз бе? Оқушылар балық аулайды. Мұғалім әр балықтың атын атайды. Оқушылар аулаған балықтарын ұстап тұрады.