Балықтарға жалпы сипаттама ашық сабағы 7 сынып

Сабақтың тақырыбы: §39,40. Балықтарға жалпы сипаттама. Шеміршекті балықтар класы.

Сабақтың мақсаты:

а) білімділігі: Оқушыларға шеміршекті балықтар класы бойынша тән белгілеріне тоқталу, олардың қаңқасы тек шеміршектен тұратынына түсінік беру; алған білімдерін саралай отырып бір жүйеге келтіру, тақырыпты есте сақтау.

ә) тәрбиелігі: Оқушыларды өзбетінше ізденімпаздыққа, шығармашылық қабілеттерін дамытуға,еңбектенуге,өзара білімдерін тексеріп бағалауға, адамгершілікпен ұжымдық қарым-қатынас жасауға тәрбиелеу.

б) дамытушылығы: Оқушылардың сабаққа белсенділігін арттыру, кітапқа деген қызығушылығын дамыту, мәтінмен жұмыс істей білу, тақырыптағы негізгі ұғымды тауып, сызбанұсқаны толтыруға машықтандыру, білімін нақтылау және қисынды ойлануын дамыту.

Сабақтың типі: Жаңа білімнің берілу сабағы

Сабақтың түрі: Дәстүрлі сабақ

Сабақтың әдісі: Сөздік ( әңгімелесу, түсіндіру), көрнекілік, сұрақ- жауап

Көрнекілігі: Слайд, плакаттар, сөздік

Қолданылған әдебиеттер: Биология. 7- сынып

Пәнаралық байланыс: Ағылшын, орыс тілі

Сабақтың жоспары:

I. Ұйымдастыру кезеңі

II. Үй тапсырмасын сұрау

III. Жаңа сабақты түсіндіру

IV. Бекіту

V. Үй тапсырмасын беру

VI. Бағалау

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

- Амандасу .

- Оқушыларды түгендеу.

II. Үй тапсырмасын сұрау

1.Желілі жануарлардың үш тип тармағы қалай аталады?

Бассүйексіздер, қабықтылар, омыртқалылар.

2. Бассүйексіздер тип тармағының өкілі?

Қандауырша.

3. Омыртқасы жоқ желілі жануардың өмір бойы сақталатын құрылыс

мүшелері?

Желі.

4. Қандауырша деп аталуы?

Құйрық жүзбеқанатының пішіні медицина құралы – қандауырға ұқсас

болуы.

5. Қандауыршаның өзіне тән ерекшелігі .

Терісінің сыртында жұқа сырқабықтың болуы

6. Қаңқаның қызметін не атқарады?

Желі.

7. Желілілердің дене құрылысында, тіршілік әрекетінде

омыртқасыздарға ұқсас белгілерді атаңдар ?

Үш қабатты, екі жақты симметриялы, соңғы қуысты.

8. Асқорыту жүйесінің ерекшелігі неде?

Жұтқыншағы әрі ас қорыту әрі тыныс алу қызметін атқарады.

9. Қандауыршаның жүрегінің қызметі не арқылы орындалады ?

Құрсақ қолқа қан тамыры.

10. Жүйке түтігі қандай қызмет атқарады ?

Орталық жүйке жүйесінің

11. Желілілер, бассүйексіздер, қандауырша сөзінің орыс, латын тілінде атаулары?

2. « Сематикалық карта » таблицадан дұрыс немесе бұрыс жауапты табу.

Омыртқа жотасы пайда болған

Қантарату жүйесі- тұйық

Желілердің дене тұрқы 5- 8 см

Сезім мүшелері жақсы дамыған

Терісінің сыртында жұқа сірқабығы бар

Қорытылмаған қалдықтар қысқа ішек арқылы сыртқа шығады

3) Тірек- сызбамен жұмыс

1. Қармалауыштары

2. желбезек саңылаулары бар жұтқыншақ

3. желі

4. жүйке түтігі

5. бауыр өскіні

6. жыныс бездері

7. ішек

8. аналь тесігі

III. Жаңа сабақ

Балық-рыба- fish

Балықтар класы суда тіршілік ететін омыртқалылар. Бас сүйектілер тип тармағына жатады. Бас сүйектілердің негізгі ерекшеліктерінің бірі-миы бассүйектерінің ішінде орналасқан.

Денесі үш бөліктен: бас, тұлға, құйрық бөлімдерінен тұрады. Екі жұп көкірек, екі жұп құрсақ қанаттарымен бірге құйрық қанаттары бар. Денесі бұрылғанда, тоқтағанда, баяу ғана ілгері жылжығанда және дене тепе-теңдігін сақтауда қанаттарының маңызы зор. Денесінің сырты қабыршақпен қапталған. Қабыршақ сыртын шырышты қабыршақ қабық қоршаған. Ол қорғаныш қызметін атқара отырып судың үйкелісін азайтып, бактериядан қорғайды.

Сөзтаным. Ихтиология-ichthyology (грекше “ихтис” – балық, “логия” – ілім, ғылым) деп аталады.

Балық қаңқасы тірек қызметін атқарады. Балық торсылдағы балықтың суда жоғары және төмен көтерілуіне мүмкіндік жасайды.

Тері жабыны: 2 қабаттан тұрады. Сыртқы қабаты- көпқабатты эпидермис, ішкі қабаты- нағыз тері(дерма)

Бұлшықеттері жон арқасында және құйрық жүзбеқанатының түбінде орналасқан.

Қаңқасы шеміршек пен сүйектерден тұрады.

Асқорыту жүйесі барлық омыртқалыларға ұқсас. Шеміршекті балықтарда асқорыту мүшелері клоакамен, ал сүйекті балықтарда артқы тесікпен (аналь) сыртқа ашылады. Балықтарда бауыр безі жақсы жетілген.Тыныс алуы: Жұтқыншақтың екі бүйірінде оорналасқан желбезектері атқарып, суда еріген оттекпен тыныс алады.Қанайналым жүйесі тұйық. Жүрегі екі қуысты. Бір құлақша мен жүрекшеден тұрады. Қан бұлшықеттердің жиырылуы арқылы денеге тарайды.

Жүйке жүйесі:Миы 5 бөлімге(алдыңғы, аралық, ортаңғы, мишық, сопақша) бөлінген. Сезім мүшелері: Сипап сезу және бүйір сызықтары су ағынының бағыты мен күшін анықтайды.

Зәр шығару жүйесі: Екі бүйрек пен несеп жолы арқылы аналь тесігіне ашылатын қуыққа өтеді.Көбеюі: дара жынысты , уылдырық шашу арқылы көбейеді.…