Бейметалдарға жалпы сипаттама беретін сабақ жоспары

Пәні__химия__ Тобы:2 Күні_______Реті:19

Сабақтың тақырыбы: Бейметалдарға жалпы сипаттама.IV-А топша элементтеріне сипаттама.Көміртек және оның қасиеттері.Көміртек қосылыстары.Кремний және оның қосылыстары.

Сабақтың мақсаты: Бейметалдардың жалпы сипаттамасы,сілтілік металдар туралы білімді мысалдар келтіре отырып нақтылау және жүйелеу.

Білімділік:Металдар атомдары сипаттайтын өзіне тән құрылысын талдай отырып металдардың қосылыстары атомдары құрылыстарының ерекшеліктерін сипаттау.

Дамытушылық: Бейметалл мен сілтілік жер металдардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарына көңіл аудару.

Тәрбиелік: Оқушыларды өздігінен ізденімпаздық, қызығушылық дағдыларын қалыптастыруға тәрбиелей отырып, салауатты өмір салтын ұстану, өз ойын айта отырып, өзгені де тыңдай білуге, және алған білімдерін өмірде қолдана білуге үйрету.

Қажетті реактивтер мен құрал-жабдықтар: Плакаттар, сызбанұсқалар..

Сабақтың жоспары:

1. Ұйымдастыру.

2.Білім мен білікті тексеру

3. Жаңа сабақты түсіндіру.

4. Бекіту сұрақтары.

5. Үйге тапсырма.

1. Жаңа сабақты түсіндіру:Бейметалдар- металл еместер қатарына: сутек, бор, көміртек, кремний, фосфор, мышьяк, оттек, күкірт, селен, теллур,галогендер, асыл газдар жататын химиялық элементтер тобы; оларды металдардан бөліп топтауға қолданылатын атау.[1]Табиғаттағы белгілі бейметалдар саны металдарға қарағанда аса көп емес. Периодтық жүйедегі бейметалдардың орнын анықтау үшін бор элементінен астатка дейін көлденең сызық жүргізсе, кестенің жоғарғы оң жак бұрышын ала негізгі топшаларда бейметалдардың орналасқаны байқалады. Периодта бейметалл әлемент атомының ядро заряды біртіндеп өседі де, атом мөлшері кішірейеді. Сондықтан электрон қосып алуға бейімділігі жоғары және тотықтырғыштық қасиеті басым болады. Ал бейметалл орналаскан негізгі топшаларда (IV—VII) атомның радиусы неғұрлым кіші болса, ол ең сыртқы электрондарды күшті тартады. Демек, тотықтырғыштык касиеті басым болады. Мысалы, фтор мен хлор атомын салыстырсақ, ең күшті тотықтырғыш —фтор. Бейметалдардың тотықтырғыш қабілеті электртерістіктің сан мәніне байланысты. Тотықтырғыш қасиеттердің өзгеруіндегі осы заңдылық сол бейметалдар түзетін жай заттарға да тән.[2]

Бейметалдардың периодтық жүйедегі орны және электрондық құрылысы Бейметалдардың және олардың қосылыстарының Қазақстан аймақтарында таралуы

Нағыз бейметалдар негізгі топшалардың элементтеріболады, сыртқы электрондық кабаттары аяқталуға жақын жөне атомдық радиустары кіші болып келеді. Сондықтан олар сыртқы қабатына электрон қабылдауға бейім келеді. Бұл қасиеттері периодтарда солдан оңға қарай, ал топтарда төменнен жоғары қарай артады. Электрондарды оңай косып алып, олар негізінен тотықтырғыштық (т-т-ш) қасиет көрсетеді.Бейметалдар өр түрлі агрегаттық күйде кездеседі.

Күкірт,фосфор, кеміртек қатты күйде болады. Олардыңкристалдық торларының түйіндерінде атомдар орналаскан.Ал молекулалык кристалды0 торлы заттар газ күйінде жүреді, мысалы, 02, Н2, N2, Сl2, т.б. Бейметалдар жылу мен тоқты өткізбейді, суда нашар ериді. Олардың кейбіреулері бос күйінде кездеседі (S, 02, Н2, т. б.), ал көпшілігі қосылыстар күйінде жүреді.Көміртек байланысқан күйінде мұнайда, тас көмірде, табиғи жәнө мұнайға серік газдардың құрамында болады. Оның бос күйіндегі жай заттары алмаз, графит жөнө карбин. Көмірдің коры Екібастүз, Қарағанды көмір бассейндерінде көптеп кездеседі, сол жерлерде өндірістік көлемде алынады. Периодтық жуйедегі орны