Баскетбол ойынының денсаулыққа пайдасы туралы мақала

Батыс Қазақстан инновациялық-технологиялық университеті

Мақала

Тақырыбы: Баскетбол ойыны

Орындаған: Жанаев Рахат Аянович

Тексерген: Жұмарстанов Қуаныш Өмірбекұлы

Орал 2022

1)Кіріспе…………………… 3

2) Негізгі бөлім………….4

2.1) Ережесі…………… 4

2.2) Ұпай санау……….5

2.3) Тарихы……………. 5

3) Қорытынды………….. 5

Кіріспе

Баскетбол (ағылш. Basketball, basket – себет (торқалта), ball – доп) — ептілікті қажет ететін қызу тартысты спорт ойын. Оған бес ойыншыдан тұратын екі команда қатысады. Баскетбол алаңының қарама-қарсы екі шетіне орнатылатын қалқаны бар тағандарға сақина бекітіледі. Ойынның мақсаты- допты қарсыласының сақинасына түсіріп, ұпай жинау. Ойыншылар допты лақтыруға, пас жасауға, домалатуға немесе жерге жиі-жиі ұрып дриблингпен алып жүруіне болады. Доп өзіне тигеннен кейін ойыншы онымен тек екі адым ғана аттай алады. Баскетболды таза 20 минуттан екі тайм ойнайды. Таймдардың арасындағы үзіліс 10 минуттан тұрады. Ойынның басталуында төреші алаңның қақ ортасында командалардың екі ойыншысының арасында тұрып допты тіке лақтырады. Олар секіріп, допты командасындағы әріптестеріне тартып әперуге тырысады.

1-сурет Баскетбол алаңы

Командадағы ойыншылар допты сақиналы торқалта себетке дөп түсіруі қажет. Қақпа жерден кем дегенде 3 метр биіктікте орнатылады. Тор қалтаны жақын жерден дәлдесе 2 ұпай беріледі. Ал, егер доп 6,25 метрден сәтті лақтырылса онда ұпай саны бірден 3-ке көбейеді. Бір матч 20 минуттық үш кезеңнен тұрады. Осы аралықта ойында есеп тең болып тұрса, төреші тарапынан қосымша уақыт қосылады. Кәсіби терминде мұны «Овертайм» деп атайды. Бастапқыда баскетбол ойынының ережесін американдық Джеймс Нейсмит тұжырымдаған және ол небәрі 13 ұпайдан тұрды. Уақыт өте келе баскетбол өзгерді, ал ережелер өзгертуді талап етті. Бірінші халықаралық ойын ережелері 1932 жылы FIBA-ның бірінші конгресінде қабылданды, содан кейін олар бірнеше рет түзетілді және өзгертілді, соңғы маңызды өзгерістер 1998 және 2004 жылдары енгізілді. 2004 жылдан бастап ойын ережелері өзгеріссіз қалды. Ойын ережелері NBA және FIBA ​​қамқорлығымен өтетін чемпионаттарда (әлем чемпионаттары, Олимпиада ойындары, континенттік чемпионаттар, Еуропа клубтарының халықаралық және ұлттық чемпионаттары) біршама ерекшеленеді.

Баскетболды екі команда ойнайды, әдетте он адам, олардың әрқайсысында бір мезгілде бес ойыншы бар. Баскетболдағы әрбір команданың мақсаты – допты қарсыластың себетіне енгізу және басқа команданың допты алып, өз командасының себетіне салуына жол бермеу.

Доп тек қолмен ойналады. Допты еденге тигізбей жүгіру, оны әдейі тебу, аяқтың кез келген жерімен тосқауыл қою, жұдырықпен ұру – тәртіпсіздік. Допқа аяқпен немесе аяқпен кездейсоқ тию немесе тию бұзушылық болып табылмайды.