Басқару негіздері бойынша әдістемелік конспект

Менеджмент.

Менеджмент - кәсіпорынды ұйымдастырудың принциптері , оны дамытудың стратегиясы , қызметкерлерді іріктеу және олардың жұмысын онтайландырудың тәсілдері туралы ілімдерді қамтитын кәсіпорыңды тиімді басқару ғылымы.Менеджмент адамдарды басқару ұғымын білдіреді. Менеджмент - бұл нарық жағдайында фирманы және оның қызметкерлерін басқарудың теориясы мен іс-тәжірибесі.

Менеджмент еркін кәсіпкерлік, бәсекелестік, экономикалық уәждеме жағдайларында туған нақты басқарудың өзінше тұжырымдамасында пайда болып, ресімделеді.

Менеджменттің негізгі белгілері

Адам, оның қажеттіліктері, мүдделері, уәждері , құндылықтары, нұсқамалары және басқаруды ұйымдастырудың бастапқы сәті мен оны жүзеге асырушысы болып табылады.

Менеджмент менеджердің жеке басына қойылатын талаптардың кешенін танытуы керек. Олардың ішіндегі негізгілері - тапқырлық, байланысқа бейімділік , сенімділік.

Менеджер мен қызметкерге қойылатын басты талап ретінде көрінетін кәсіби тұрғыдан басқару менеджментке тән. Менеджер экономикалық және әлеуметтік-психологиялық білімдерді игеріп оқуы керек.

Ұйымдастыру ісінде менеджментке жағдайдың өзгеруіне қарай және инновациялық типті ұйымдастыруда, яғни жаңашылдыққа жылдам бейімделе алатындай басқаруды икемді ұйымдастыру тән.

Менеджменттің мақсаттары:

- еңбек өнімділігін арттыру;

- бәсекеге жарамдылық;

- тұтынушыға бағдарлану ;

- іс-әрекетте еркін болу әрі ереже бойынша жұмыс істеу.

Басқару процесі кез келген ахуалға ғылыми тәсілдемені қолдану өнері болып табылады. Менеджмент әрдайым жағдайларға қарай басқаратын ахуалдық басқаруды білдіреді.Менеджментте бастысы - ең алдымен кәсіпорынның мүддесін көздейтін нақты мақсаттарды белгілейді.

Жеке кәсіпорын мен тұтас экономиканың экономикалық жағдайы түпкі есебінде үш негізгі факторлармен анықталады:

- техника мен технологияның деңгейі;

-жұмысшы күшінің сапасы және еңбек уәждемелерін кеңінен пайдаланылуы;

- өндірісті ұйымдастыру және басқару .

Техника мен жаңа технологияның дамуы өндіріс ауқымының өсуі басқаруды қиындатып, оны арнайы білімді талап ететін ерекше қызмет түріне бөлді. Мәселені шешу қажеттілігі тәжірибені белсенді түрде байытуға, өндіріс пен еңбекті басқарудық тиімді әдістерін іздестіруге, басқару ғылымының пайда болуына әкеп соқты.

Басқару қызметінің әр түрлі салаларында пайдаланылатын менеджменттің сан алуан түрлері бар.

Ішкі менеджмент - ішкі мәселелердің басымдығын сыртқыдан айрықшалап көрсететін басқару типі. Басымдықтар нақты жағдайлармен, басқару стратегияларымен, менеджердің кәсіби қызметінің стилімен және басқару процесінде пайда болатын мәселелердің сипатымен анықталады.

Фирма жұмысының ішкі және сыртқы мәселелеріне менеджердің жиі көңіл бөлуіне тура келеді. Бұл мәселелердің күрделі мазмұнына қарай анықталады. Менеджердің назар салуы - оперативті, ахуалдық немесе тұрақты түрлерінде болуы ықтимал.

Ішкі менеджментті басқару қызметін бөлу процесінде пайда болатын басқарудың міндетті ісі ретінде қарастыруға болады. Белгілі бір жағдайларда ішкі басқару міндетті ісінің негізгі бөлігін менеджердің орынбасарына сеніп тапсырып, менеджерге (бірінші тұлғаға) тек ішкі қызметті реттеудің жалпы мәселелерін ғана қалдыруға болады.

Ұйымдастыру менеджменті

Басқарудың жалпы міндетті істерінің бірі - ұйымдастыруды жүзеге асыруға бағытталған басқару әрекеттерінің, амалдарының және процедураларының жиынтығы;

Менеджменттің бір бағыты жалпы ұйымдастырудың принциптері мен ұйымдастырудың мәселелерін шешуді алдыңғы орынға қоятын басқарудың тәжірибесі және теориялық тұжырымдамасы.

Бұл менеджмент мыналарды қамтиды: ұйымдық құрылымды жобалау әрі жасау ; міндетті істердің аражігін дәл ажырату, ұйымдастыру міндеттерін бөлу.

Ұйымдық менеджмент ұйымдық-өкімдік әдістерімен, яғни тікелей басқарудың ұйымдық қатынасқа ықпал етудің тәсілдері мен құралдарының жиынтығымен жүзеге асырылады.

Тәжірибе менеджменті - менеджмент тұжырымдамасы. Ол осы тұжыжырымдаманың негізгі ережелері мен принциптерін нақты пайдалануға бағдарланған. Басқару ісімен байланысты объективті құбылыстарды түсіндіріп беретін принциптер де жоқ емес.

Тәжірибе сипатында болатын менеджмент бар. Ол басқарудың іс-тәжірибесінде пайдалануға болатын идеяны, ережені және принципті қамтиды.

Тәжірибе менеджментінің тұжырымдамасын жасайтын екі тәсілдеме бар. Біреуі – прагматикалық, екіншісі - ғылыми. Біріншісі - мәселені рецепті бойынша шешуге және нәтижені жуық арада тікелей алуға бағдарланған болса, екіншісі - сан алуан жағдайлар мен ахуалдар бойынша сараланатын әдістер мен технологиялық схемаларды таңдап, талдауға негізделген. Екінші тәсілдеме әлдеқайда тиімді болмақ. Ол арнайы дайындықты қажет етеді.

Бұл менеджмент әр түрлі қызмет салаларында - өндірістік, әлеуметтік, экономикалық, сондай-ақ мәдени салада да және т.б. жүзеге асырылуы ықтимал. Ол басқару тұжырымдамасын жасауда, оның негізгі ережелерін, басымдықтарын , тәсілдерін белгілеуде ерекшеліктерімен айрықшалалады. Бірақ, басқару саласында емес.

Өндірістік менеджмент - менеджмент типі. Оның негізгі сипаты әлеуметтік менеджменттен бір айырмашылығы - басқару объектісінің ерекшелігін, яғни өндіріспен анықталады.

Өндіріс - бұл қандай да бір өнімді немесе қызмет көрсетуді әрқашан дайындап отырады. Өндірісті басқару адам қызметін басқару болып табылады. Өндірісті басқаруды басқа да әлементтер қамтиды .

Өндірістік менеджменттің ерекшеліктері басқару жүйесінің құрылымы мен міндетті істерін, басқару тетіктерінен және басқару шешімдерін әзірлеу технологиясынан білінеді. Өндірістік менеджмент өндірістік және басқару жағынан нақты сапаға ие…