Бастауыш оқушыларының ұлттық дүниетанымын қалыптастыру

Орындаған:Бастауыш сынып мұғалімі Ә.О.Мусина

Баяндама

Бастауыш мектеп оқушыларының ұлттық дүниетанымын,рухани байлықтарын қалыптастыру

Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасындағы басты міндеттердің бірі ұлттық ерекшеліктерді ескере отырып,өскелең келешек жас ұрпаққа терең білім беру мен тәрбие беру ісін одан әрі дамыту мен жетілдіру болып табылады.

Білім министрлігінің тәлім-тәрбие тұжырымдамасында былай деп жазылған: «Бүгінгі таңда жастарға әлемдік ғылым мен прогресс деңгейіне сәйкес білім мен тәрбие беру,оның рухани байлығы мен мәдениеттілігін жетілдіру,сонымен қатар әр адамның кәсіби біліктілігінің іскерлігін арттыру әділетті қоғамның басты міндеті болып табылады»

Бұл мәселеге байланысты елбасымыз Н.Назарбаев «...жаңа жағдайларға сай біздің бәрімізді алаңдататын мәселе – білімді, кәсіби даярлығы бар адам тәрбиелеу ғана емес, қоғамдық өмірдің барлық саласында ұлттық және дүниежүзілік құндылықтарды қабылдауға қабілетті,рухани және әлеуметтік – адамгершілік мүмкіндігі мол тұлға қалыптастыру болып табылады»,- деп атап көрсетті.Жан-жақты мәдениетті жеке тұлға ең алдымен біртұтас дүниетаным мен рухани байлыққа ие болу қажет.Ал оның негізі ұлттық дүниетанымы мен ұлттық рухани байлығы болып табылады.Оны былай сызба түрінде мынадай көріністе бөлуге болады.

Жалпы адамзаттық дүниетаным,жалпы адамзаттық рухани байлық

Ұлттық дүниетаным,

ұлттық рухани байлық

Біртұтас дүниетаным , рухани,мағыналық

байлық

Негізгі алға қойған мақсатым: ,,Рухани құндылықтарды оқушылар бойына дарыту,оқу-тәрбие жұмысын жетілдіру,,істерін жүзеге асыру болып табылады.

Осының арқасында келешек жас өскелең ұрпаққа рухани азық беру.Бұл мәселе бізде көптеп жоқ,міне,осыны ескере отырып,қоғамға тәрбиелі де мәдениетті жастарды алып келу,оқу бағдарламасында пайдаланып отыру керек деп ойлаймын.

Ғасырлар бойы халқымыз ұрпағын ізгілікке,өз елін сүюге баулып келеді.Бұл берік қалыптасқан дәстүрді ұлттық тәрбиенің өзегі діңгегі десе де болады.Адам өмірінің алтын бесігі- мектеп , ол халқымыздың ата-бабамыздан қалыптасқан ізгі адами қасиеттерін жас жеткіншектер бойына сіңіретін орта. Заңғар жазушы Мұхтар Әуезов ''Халықты халықпен теңестіретін – білім '' деп атап көрсеткендей, қай елдің болсын өркендеп өсіп – өнуі сол елдің білім деңгейі мен даму жүйесіне байланысты. Рухани ұлттық қажеттілікке жараған білім – ең мықты білім, оның нәрін бойына сіңірген ұрпақ еліміздің гүлдендіріп, болашағымызды дамыта алады. Ал сол білімді шәкірт санасына себуші – ұстаз.

Бүгінде жалпы білім беретін мектептің оқу – тәрбие үрдісінде жас ұрпақтың бойынан ұлттық сана – сезімді қалыптастыра отырып рухани – адамгершілікке тәрбиелеуді басты мақсат.

Пән мазмұнында оқушы бойында қалыптасуға тиісті мына ізгіліктерге көңіл аударылады; Ана тіліне сүйіспеншілік – туған тілін білу, өз ана тілінде оқу мен сөйлеу және жаза білу; Ана тіліндегі көркем шығармаларды еркін оқи білу – оқырмандық қабілет қалыптастыру аясы ;

Туған жерге сүйіспеншілік – туған өлке табиғарын сүю,туған жерді орман

көлі , тау – тасы, аң – құстарына қамқорлық жасау, оны аялау мен қорғау, күтіп – баптау экологтік ая;

Туған елге сүйіспеншілік – өз ұлтын сүю, Отанын сүю, ұлтының әдет –

ғұрпын, салт – дәстүрін, қастерлеу, ұлт мәдениетінің өркендеуіне, ел экономикасының гүлденуіне үлес қосу – азаматтық сапа аясы:

Өз отбасына сүйіспеншілік – ата – анасын, туыс – бауырын сыйлап құрметтеу, қамқорлық жасау, сыйластық қатынас орната білу – кісілік қасиет қалыптастыру аясы;

Қазақстанды мекен ететін халықтарға деген құрмет сезімін қалыптастыру –

ұлт өкілдеріне түсіністікпен қарау, сыйластық қатынас орната білу, өзге тұлттардың салт – дәстүрін сыйлау, халықтар мәдениетінен, әлемдік мәдениеттен үлгі алу – қатынас мәдениетінің аясы.

Бастауыш сынып оқушыларының бойында осы тектес құндылықтар қалыптастыру барысында олардың тұлғалы қалыптасу қуаты арта түседі. Ізгілікті, елсүйгіш тұлға ғана жалпыадамзаттық құндылықтарды меңгереді және сол құндылықтарды өз елінің қажетіне жаратарлық азамат болып тәрбиеленеді.

Бастауыш сынып оқушыларының бойында осы тектес құндылықтар қалыптастыру барысында мен мынаны мақсат тұтамын ; Алдымен:

оқушылар бойына адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру.

өзгелерге жақсылық жасауға, мейірімділікке бөлеуге баулу.

Рухани адамгершілік құндылықтарды дарыту.

Осыдан келіп рухани-адамгершілік құндылық арқылы тәрбиелеуде оқушы нені білу керек деген сұрақ тууы мүмкін,Қазақ халқы- рухани зор байлықтың мұрагері.Өткенді жақсы білмейінше,келешекке сапар шегу айсыз қараңғыда сүрлеу соқпақ іздеп адасумен…