Бастауыш сынып оқушыларының ойлауын дамыту баяндамасы

А.Өтепбергенов атындағы орта мектеп

Тақырыбы:«Бастауыш сынып оқушыларының ойлау қабілетін дамыту тәсілдері»

Дайындаған:Сәтінова Ә.

2018 – 2019 оқу жылы

Бастауыш сыныптарда оқыту барысында балалардың таным процестерін дамытуға, олардың тіл байлығын және өз ойын сөйлеу арқылы басқарларға жеткізу тәсілдерін қолдаудың ойлау процесін дамытуға қосатын үлесі өте үлкен. Қ. Жарықбаев, С. Қалиев осы тәсілдер ретінде халық педагогикасы элементтерін қолдануды ұсынады. Қазақ халқының бай тәжірибесінде көптеген оқу процесінде қолданылатын ойындар, өлеңдер, мақал-мәтелдер, жаңылтпаштар т.б. ауыз әдебиет туындылары бар. Олардың терең мазмұны балалардың тіл байлығы мен ой-өрісін дамытып, сонымен қатар барлық қабілетін дамытуға үлкен үлесін қосады. Осы материалдарды іріктеп алып, оны тақырыпқа байланысты қолдану-оқыту барысында оқушылардық ойлау процесін дамыту проблемасын шешудің тиімді жолы болады.Халық педагогикасында қалыптасқан балаларға арналған ойындар олардың білімін қалыптастырып, он пысықтауға, үй тапсырмасын орындау жолдарын түсіндіруге, білімдерді бір-бірімен ұштастырып, ұғымдық қорын қалыптастыруға жәрдем береді. Қазіргі мектеп бағдарламасы ұлттық ойындарды кеңінен қолдануға өте ыңғайлы. Көптеген ойындар баланың тапқырлығын, табиғат құбылыстарын, қоршаған табиғат ерекшеліктерін түсініп меңгеруге арналған. Осындай мән-мағынасы өте терең

Олар ойнаған рольдерінен эстетикалық ләззат алуға талпынады.Ойын барысында қатынасушылардың тәртібіне бірыңғай талаптар қойылады:- қалай отыру, өзін дұрыс ұстау;- қандай мөлшерде бір-бірімен сөйлесу қажет т.б.осы айтылғандардың бәрінен қазақ ойындары драма және сахналық өмірдің әрқилы элементтерімен аса толықтырылған деп қорытынды жасауға болады. Сонымен бірге осы ойындардың кең тұрғыда таралуы ондағы қатысушылар мен көріп тамашалаушылар санының артуы – мұның тәрбиелік мәнін тереңдетеді. Мысал ретінде қаламақ ойынды келтіруге болады. «Соқыр теке» ойынында жүргізуші ойынға қатысушылардың әрқайсысына мал атын қойып шығады. Ең соңғы аталған бала «Тентек теке» болады:Бұзау, бота, құлыншақ,Тоқты, серке, тай торпақ,Тана, тайлақ, құнан, дөнен, бесті бар.Малдың жасын айыра біл, естіп алБұқа, бура, айғыр, қошқар, теке барКөзін байла, теке-теке «бақ-бақ».Соқыр теке қайдан бізді таппақ.Ойын сызылған шеңбердің ішінде айналады. Жүргізуші «Тентек текені» ортаға шақырып, көзін таңа бастағанда «Тентек теке» былай деп өлеңдетеді:Қараңғыда көзім жоқ,Тиып кетсем сөзім жоқ,Маған жақын келіңдер,Бір қыз ұстап беріңдер.Көзі байланған «Соқыр текені» айнала қоршағандар оны…