Шудың қоршаған ортаға кері әсері ғылыми жұмыс 10 сынып

Б.Ермекбаев атындағы №271 орта мектебінің

10-сынып оқушысы Дайрабай Ерсінәлі

Жоба жетекшісі:

Аукенова Айдана Абиевна –

физика пәнінің мұғалімі,

жаратылыстану ғылымдарының

магистрі

Құрылыс алаңындағы шу.

Көптеген ғасырлар бойы құрылыс ең маңызды салалардың бірі болып табылады . Дегенмен, әртүрлі ғимараттардың құрылысы және құрылыстар адамдардың жайлы өмір сүруі үшін қажет, құрылыс процесінде пайда болады бірқатар зиянды өндірістік факторлар. Бір мысал-Шу. Шу - кез-келген құрылыс кезінде пайда болады: жаңа ғимарат салынғанда, бұрыннан бар құрылысты жөндеу, қайта жаңарту.

Шу көптеген факторларға байланысты пайда болады, мысалы:

- құрылыс құралдарымен жұмыс;

- құрылыс машиналарының, техникаларының жұмысы;

- жұмысшылардың айқайы және т. б.

Шудың ұзақ әсер етуі ағзаға теріс әсер ететіндіктен, адам тек құрылыс алаңдарында жұмыс істесе ғана емес, сонымен қатар ұзақ уақыт бойы құрылыс алаңының жанында, жұмыс орнында, тұрғын үйінің жақын орналасуы немесе құрылыс өткізудің жанында орналасқан қоғамдық жерде болатын болуынан пайда болады. Бұл жағдайда белгілі бір нормативтерді орнату қажеттілігі зиянды фактордан қорғану немесе шудың адам ағзасына әсерін барынша азайтудан туындайды. Бүгінгі күнге дейін, шудың рұқсат етілген нормаларын белгілейтін нормативтік құжаттар құрылыс алаңында және одан қорғау шараларын қарастырады:

- Санитарлық нормалар, ережелер және гигиеналық норматив "жұмыс орындарындағы шу, көлік құралдарында, қоғамдық ғимараттардың үй-жайларында және тұрғын үй аумағында Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің қаулысымен бекітілген.

- Жеке тұлғалардың қалыпты демалысы мен тыныштығына кедергі келтіретін, сағат 22-ден таңғы 9-ға дейін тыныштықты бұзу, оның ішінде тұрғынжайда және оның сыртында шұғыл қажеттілікпен байланысы жоқ шу шығаратын жұмыстарды жүргізу, сол сияқты тұрғын ғимараттарда және тұрғын үй құрылысы аумақтарында орналасқан ойын-сауық орындарының жұмыс күндері сағат 22-ден таңғы 9-ға дейін, демалыс және мереке күндері сағат 23-тен таңғы 10-ға дейін тыныштықты бұзуы - жеке тұлғаларға – бес, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – жиырма, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – отыз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне бір жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға алып келеді. - Әкiмшiлiк жаза қолданылғаннан кейiн бiр жыл iшiнде қайталап жасалған дәл сол әрекет – жеке тұлғаларға – он, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – қырық, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – алпыс, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне бір жүз елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға алып келеді. 437-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 30.12.2019 № 300-VІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 07.07.2020 № 361-VI

Құрылыс жұмыстарының көпшілігінде рұқсат етілген нормалардан асатын дыбыстың едәуір үлкен деңгейдегі шу дыбыстары пайда болады. Мысалы, жөндеу жұмыстары қоныстанбаған үйде жүргізілсе, яғни нысан әлі тапсырылмаған және қабылдау актісіне қол қойылмаған болса, түнгі мезгілде жұмыс жасауға рұқсат беріледі. Түсінікті болу үшін мысалдар келтірейік:

- балғамен немесе бұрғымен жұмыс 90-95 дБА шу деңгейін тудырады;

- 67 дБА-ға дейін, ал 77 дБА-ға дейін жүк көлігінің өткелдері;

- шуды қабылдайтын объектіден 1 м қашықтықта құм жару аппараты – 115 дБА;

- 1м – 120 дБА қашықтықтағы балға;