Батик өнеріндегі пейзажды бейнелеу ғылыми жобасы

№10 Ы.Алтынсарин атындағы мектеп - лицейі

Ғылыми жоба тақырыбы:

Батик өнеріндегі пейзажды бейнелеу

Ғылыми жұмыс авторы: Алмахан Сандуғаш

№10 Ы.Алтынсарин атындағы мектеп - лицейінің

4 «В» сынып оқушысы

Жоба жетекшісі: Жақсылықова Дана

№10 Ы.Алтынсарин атындағы мектеп - лицейінің "Бейнелеу өнері және сызу" пәні мұғалімі

Қызылорда қаласы 2019 жыл

Жоспар

І. Кіріспе.............................................................................................................3

ІІ. Негізгі бөлім.................................................................................................4

2.1 Бейнелеу өнері. Батик. Батиктің шығу тарихы.........................................4

2.2 Қазақстандағы батик өнері..........................................................................7

2.3Батикпен сурет салу әдістері, түрлері........................................................8

ІІІ. Машықтану бөлімі...................................................................................11

3.1 Қазақстан табиғаты.Батик өнерінде табиғат көрінісін бейнелеу..........11

IV. Қорытынды...............................................................................................13

V. Пайдаланған әдебиеттер тізімі................................................................14

Аннотация.........................................................................................................15

І. Кіріспе

Зерттеудің өзектілігі: Қазіргі дамып жатқан әлемде батик өнері де өз орнын тапты.

Зерттеудің мақсаты:Батик техникасы жайлы ақпарат беріп, табиғат көрінісін бейнелу.

Міндеттері:Батик техникасының қызықты-қызықты жерлеріне назарларын аудару.

Зерттеу әдістері:зерттеу, қолдану.

Зерттеу жұмысының құрылымы:Ғылыми жұмыс 5 бөлімнен тұрады. Олар: кіріспе, негізгі бөлім, машықтану бөлімі, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Негізгі бөлімде батик өнерінің тарихы, түрлері, әдістері туралы айтылса, машықтану бөлімінде батик техникасын қолданып, суреттің салыну барысы жазылған.

ІІ. Негізгі бөлім

2.1 Бейнелеу өнері. Батик. Батиктің шығу тарихы.

Бейнелеу өнері (ағылш.visualarts) – дүниені көзбен көріп, түйсіну негізінде бейнелейтін пластикалық өнердің бір саласы. Оған: графика, мүсіндеме, сән және қолданбалы өнер жатады.

Батик өнері өте ертеде дамыған. Индонезияның Ява аралында алғаш рет дүниеге келді. Алғашқы маталардың өндірісіне дейін малайзиялықтар заттарын алып келіп аралда, ағаштын қабығына, өрнектерді жабайы аралардың балқытылған балауызы арқасында, өсімдік бояғыш заттармен қалған орындарды содан соң бояп отырған. Маталар пайда болған соң бұл әдістің негізі – балқытылған балауызбен сурет түсіру – сол жұмыстың сәндеуге де қолдана бастады. Матаға жағылған балауыз бояу түстерін өткізбейді яғни механикалық түрде резерв жасайды. Содан соң матаға түрлі түсті бояуды жаға беруге болады. Балауыздың осы бір қасиеті арқасында – ежелгі әдістердің бірі матаны әрлеудің негізі каланды. Ежелгі матаны әрлеудің әдісінің тәсілі – Батик. Батик сөзі Яван тілінен аударғанда ыстық балауызбен сурет салу деген мағынаны білдіреді. Осы сөздің арқасында ыстық батик техникасының атауы шығады.

Батик ( Индонез әріптерінен " маталарға тамшы ") – матада жасалатын ерекше техника (сонымен қатар қолымен сәнденген матаның өзін де батик деп атайды). Орындалу техникасы сурет үйлестіруінде негізі салынған.

Батик Индонезия халықтарында баяғыдан белгілі (әсіресе Ява аралында, біздің I ғасырда.), Индияда, содан соң Шумермен ертедегіде, Жапонияда, Перуде, Батыстағы және Орталық Африкада, және кешірек (XVIII ғ)- Европада, Ресейде 1930 жылдарға қарай көрінді.

Өз уақыты бойынша батик пайда болуы мен дамуы, әртүрлі елдермен саяхатта және суретшіден суретшіге ұрпақтан ұрпаққа көшіп акварель, пастельді, графиканы, витражды, бейнелеу өнерінің көптеген қабілеттерін өзіне сіңіріп алды. Артынан және дамудың таяқ бар, әртүрлі елдермен саяхаттай және сүретшіге сүретшіден, ұрпаққа ұрпақтан кешіп өте, сорып алды өзінді көптеген бейнелеу өнерлердің - акварелі көркем қабылдаулары, пастельдің, графиктар, витражды, Бүгінгі дәстүрлі классикалық батиктің маңызы оңайлатылған өрнектің арнайы құралдарының әр алуандығының арқасында, қолы жеңілдеп, тіпті киім әртүрлі бөлшектерді, ішкі көрініс заттарын тіркеп жазуды рұқсат етіп жатыр.

Батик әр түрлі елдерде бірсыпыра айырмалық ерекшеліктері болып жатыр. Мысалы, Индонезияда Батиктің негізі - индиго тонның - көк, қызыл қоңыр және піл сүйек түстің барлық реңдері индонезиялық дәстүрлі ою символдары мағынасы әр түрлі және жиі символикалық мағынаға ие, суреттерді және касталық бұйымдарды өздері анықтады сонымен қатар: патшалық және корольдық оюларды қайта қайталауға ешкімнің құқықтары болмады. Ява аралында әлі күнге дейін ескілікті дәстүрлерді көзінің қарашығындай сақтап жатыр, осы күнге дейін балауыздың ежелгі формалары сақталған. Резервтің бұл жердегі қызметі арнайы салынған паста бамбуктік шыбықтың арқасында жағады. Матаның тек қана қолдан жасалғанын алады,бояу жергілікті өсімдік түбірінен әзірленіп алынады. Осы жолмен бояу тәсілі - өте ұзақ уақытты және көп еңбекті қажет етеді. Пастаны алып тастағаннан кейін көбінесе жай геометриялық фигуралар және сирек фигуралық бейнелеулер қалады. Явалық батик қасиетті мата болып есептеледі.Индияда орта ғасырларда матаға сурет салуды немесе қолдық тәсілмен (қылқаламмен), немесе ағаш штампыларымен жасап отырған. Үнді технологияларының қазіргі кезеңінде бандхана техникасы (бандхей, бандхни, бандан, бандхини, бандхари) кең таралға

Ерекше композициялық құрылымымен Индиялық өрнек мадхубани ерекшеленеді. Құдайлардың фигуралары адамдар мен жануарлар бир ортақ рамагаорналастырылады, және де бүкіл кеңістік гүлдер мен балықтардың , жылан және діни символдарды бейнелеулермен толтырылған. Бірақ Европада - XVIII ғғ ең тез және көп тараған үнді кездеме бедері. Еуропаның үнді шыттарына таң қалғаны соншама, олардың даярлау технологиясынын жылдам үйреніп алды.Қытай жібектің отаны болып есептеледі (ол б.з.д XII ғасырда пайда болды), орта ғасырларда озінің керемет Қытай жібектерін өздері де кездеме әдісімен безендіре бастады, (Безендірудің бұл тәсілінің атауы жанцзені деп аталды). Маталарға салынған оюларды сұйық бояғышпен жағып отырды.Тан дәуірінде бояумен өрнектердің түсірілуі үш әдіс бойынша қолданды: восковой, блоковой, и узелковый. Дәстүрлі қытай батигі одақтық және түйінді әдемілеулерінде өзінің индигосы жиі қолданды. Қытай жібек жазуы философиялық мінез - құлықты көрсетеді. Мысалы балықтың бейнелеулері табысты көбелекті бейнелеуі бақыт пен қуанышты ал лотос гулдерін бейнелеулері адалдықты білдіреді. Дүниеге ең алғаш рет жібек матада көркем көріністі бейнелеу осы қытайда келді.

Жапонияда мәдениетінің өзгешелігі арқасында, рокэтибатигі дамыды. Уақыт өте XIII ғасырда сәнге елтаңбаның ою өрнегі кіре бастады. Бірақ XVI ғ.дың соңында жапониялық градусталған қол жазуы оны ығыстырып тастайды. Сонымен жапондықтар сюжеттік өрнекті киномоға арналған матаға да, картиналарға да, толық мәнінде пайдаланды. XVII ғасырдың соңында МиядзаниЮдзен салу пастасы көмегімен суретті түсіру техникасын ойлап тапты. Атауы юдзен.

Ресейде ең көп таралған матаға жазу тәсілі: белоземельная кездеме бедері болды. Баспа суреттердің әдісі. Мына тәсілдің мәні:тақтайда өрнек кесіліп салынады, содан соң тақтай бояумен суланып және баспа түрге айналдырылады, Балғамен кесінді ағашты тықылдата отырып, суретті матаға таңады. Осы әдіс тәсіл XVII ғ.да пайда болып ерекше мән беріле бастады. Воскпен матаға балауызды жүргізу жолын үйрене сала дүниеге Русьтықкубовойнабойки әдісі келді.Кездемерезервировать балауызбен төсегінің, қондырылған төсек орыс ашық көк кездеме бедері әдісі көрінді. Матаға металдық штампымен балқытылған балауызды түсіргеннен кейін бояғыш затпен күбіге тиеді, бояу кебуінен кейін балауызды алыстатты.

Біздіңкүндерімізге қолдық өнер бұрынғыша биік бағалап жатыр. Көптеген белгілі сүретшілер өз туындыларын ява салтына және де жапон-қытай сюжеті бойынша жазып жатыр. Бірақ балауыз орнына каучук және бензиннің негізінде гутта - резерві, қолдалынылып жатыр,сонымен қатар оның жылытуына арналған арнайы электрлік штифтілер, және оңайлатылған техника пайда болды. Акрилдік бояулардың пайда болуымен қолайлы және де көркем туындыларды шығаруға әркімнің ақ өз үлесін қосуына ықпал жасады.

2.2 Қазақстандағы батик өнері. Қазақстанда батик техникасы даму алу үстінде. Суретшілер одағының мүшесі, мәдениет қайраткері Камила Жапарова батик техникасын терең меңгерген. Өнер иесінің әрбір туындысы тылсымдылығымен, көңіл күйді сан алуан сезім иірімдеріне жетектеп әкететін сиқырлылығымен, өзгелерге ұқсамайтын қолтаңбасымен дараланады. Ілия Жақанов «Камиланың қандай картинасын қарасаңыз да, барлығында ұлттық нақыш, адамның қиялының ұшқырлығын бейнелеген әем туындыны көресіз» деді. Тағы батик өнерінің иесі Юлия Исмагамбетова. Ол батик техникасымен көптеген туындыларды бейнелеп шығарды. Көптеген қылқалам шеберлерінен жағымды пікір алды.