Қаржы және қаржылық сауаттылық ғылыми жобасы

Төлеби ауданы, Ы.Алтынсарин атындағы жалпы орта білім беретін мектебі КММ

«Мия тамырының емдік қасиеті»

Секция: Биология

7 сынып оқушысы: Саматқызы Әлия

Жетекші: Ахметова Г.С. биология пәні мұғалімі

Ғылыми жұмыстың мақсаты:

Мия тамырының Бейнеткеш елдімекенінде пайда болуына байланысты, оның халық арасында емдік қасиетін кеңінен тарату , оны көбейтудің жолдарын зерттеу.

Жер бетінде өсіп тұрған өсімдіктердің барлығын өсімдік жамылғысы немесе флора дейміз . Қазіргі таңда жер бетінде шамамен 0.5 млн. өсімдік түрлері бар. Қазақстанда 6000 өсімдік түрі кездеседі . Олар бір бірінен пішіні , құрлысы , өмір сүру ұзақтығы , көбею ерекшелігімен ажыратылады . Өсімдіктердің жалпы ұқсастығы олардың түсінің жасыл болуында. Ол жасыл түс хлорофилл ұлпасына байланысты. Өсімдіктердің ең үлкен маңызының бірі барлық тіршілікке қажетті оттегін бөліп шығаруы. Мыңдаған жылдардан бері адамдар өсімдіктерді өздерінің қажеттілігіне жаратып келеді.

Қызылорда облысы Тұран ойпатының жазық алқабында орналасқан. Шығысында - Қаратау, солтүстік - батысында Қарақұм, ал оңтүстік - батысында Қызылқұммен шектеседі.

Облыс көлемінде 756-819 аралығында мәдени және жабайы өсімдіктер түрлері өседі. Қазақстан Республикасының өсімдік түрлерін 5754 деп есептегенде, облыстың өсімдік түрлері оның 15-16% құрайды.

Кіріспе

Қызыл мия өсімдігінің сипаты

Қызыл мия - көпжылдық өсімдік. Биіктігі 80-120см, бұтанаң диаметрі -48см, тамыр мойнының диаметрі 2 см. Көлденең бағытталған тамырсабағы 20 см тереңдікте, жоғары қарай шашыраңқы,ал тігінен төмен қарай жанама тамырлар шығады.Жер астына 152 см тереңдікке дейін енеді.

Қызыл мияны жинау және кептіру

Қызыл мия тамыры, талапайға түсіп жатыр

3-4 Жылдық өсімдікті жинау керек. Жинау кезеңі күздің соңғы күндері немесе ерте көктем мезгілі. Тамырдың топырағын қағып, салқын сумен жуады, бір екі күнтағы сумен шаяды. Тамыр тазарған соң 30-35 см. ұзындықта бөліктерге бөліп, 30+40 с. температурада арнайы кептіргіште кептіреді немесе күн сәулесі қызуымен де кептіруге болады. Кептірілген тамырды 10 жыл сақтауға болады. Біздің дәуірімізге дейінгі 426-484 жылдары бұл дәрілік өсімдік жайлы ежелгі грек тарихшысы Геродоттың өзі қызыл мия тамырының мың сан дертке дауа екені айтқан. Тіпті бұл өсімдікті «Сақтың, яғни скифтердің алтын тамыры» деп құрметтеген.

Қызыл мия тұнбасын әзірлеу

Мия өндіру зауыты

1ас қасық мия тамырға 0.5 л.су құйып, 10 минут от табында қайнатады. Дайын тұнбаны жарты стаканнан күніне 4 рет, тамақтан соң ішеді.

Емделу уақыты 3-4 апта. 1-1,5ай дем алып,емді жалғастыруға болады.

Қызыл мия тамыры халық медицинасында