Батыс Рим империясының құлауы туралы сабақ жоспары

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

6.1A-бөлім: Рим империясының құлауы

Мектеп: Астана қ. ФМБ НЗМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Шагимолдин Е.О.

Сынып:

Қатысты:

Қатыспады:

Сабақтың тақырыбы

Кіріспе. Неліктен Батыс Рим империясы құлады

Сабақтың түрі

Жаңа материалды меңгеру

Оқу мақсаттары

«Ерте, орта, кейінгі орта ғасырлар» хронологиялық шегін білу және уақыт сызығында белгілеу

Рим империясының ыдырау себептерін анықтау және жіктеу

Сабақтың мақсаттары

Орта ғасырлар кезеңдерінің ерекшеліктерін сипаттайды;

Батыс Рим империясы ыдырауының себептерін анықтайды және топтастырады

Бағалау критерийлері

Оқу мақсаты

«Ерте, орта, кейінгі орта ғасырлар» хронологиялық шегін білу және уақыт сызығында белгілеу

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Білім мен түсінік/Қолдану

Дескриптор

Оқушы:

Орта ғасырдың кезеңдерін біледі;

Орта ғасырлардағы кезеңдердің ерекшеліктерін сипаттайды;

Дүниежүзі тарихы орта ғасырларының кезеңделуімен Қазақстанның орта ғасырлардағы тарихының кезеңделуінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын салыстырады.

Бағалау критерийлері

Оқу мақсаты

Рим империясының ыдырау себептерін анықтау және жіктеу

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Білім мен түсінік/Қолдану

Дескриптор

Оқушы:

Батыс Рим империясы құлауының 8 себебін атайды;

Батыс Рим империясының ыдырауының себептері мен сылтауын ажыратады;

Батыс Рим империясы ыдырауының басты себебін талдайды;

Тілдік мақсаттары

Оқушылар таратпа материалдарды қолданып, орта ғасырлар кезеңдерінің ерекшеліктерін ашатын инфографика құрастырады;

Батыс Рим империясы ыдырауының себептерін, алдымен, жазбалардың көмегімен визуалды түрде анықтайды, топтастырады, одан кейін ауызша түрде ұсынады

Тақырыптың арнайы лексикасы мен терминалогиясы:

Орта ғасырлар, ерте, дамыған, кейінгі орта ғасырлары, Батыс Рим империясы, Рим империясының ыдырауы, ұзақ мерзімді, қысқа мерзімді себептер, сылтау

Жазылым мен диалогқа қажетті сөйлем құрылымдары:

Х себептер/факторлар ұзақ мерзімді/қысқа мерзімді болып табылады ....

Х себептер/факторлар Ү себептер/факторларға әсер етті, мысалы,

Х факторлар/себептер ең негізгі болып табылады, себебі ...

Х факторлар/себептер алғышарттар туындатса, Ү факторлар/себептер катализаторлар болып табылады

Құндылықтарды дарыту

Басқа өркениеттер мен құндылықтарға құрмет қалыптастырылады;

Дүниежүзі тарихында Қазақстан тарихының қарастыру арқылы ұлттық мәдениетке құрмет қалыптастырылады

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихының орта ғасыр тарихының кезеңделуін Дүниежүзі тарихының орта ғасырларының кезеңдеуімен салыстырып, Қазақстан тарихы пәнімен кіріктіру орнатады, тарихи карталарды зерттеп, география пәнімен байланыс орнатады, құлиеленушілік қоғамның өндірістік тиімділігін қарастырып, экономикамен пән аралық байланыс орнатады

АКТ қолдану дағдылары

Интерактивті тақта және материалды көркемдік тұрғыда көрсету үшін презентациялық бағдарлама қолданылады

Бастапқы білім

Оқушылар Рим империясымен және оған тән кейбір қасиеттермен 6-сыныпта танысқан, империя және император сияқты кейбір кілт сөздермен таныс

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақта жоспарланған әрекеттер

Қолданылған деректер

Басы

Кіріспе

Сыныппен танысу. Жеке жұмыс.

Педагогикалық рөлдік ойындарды қолданып, тарихи талдау мен жеке ойын айғақтар келтіре отырып жеткізудің қажеттілігін түсіндіру.

Оқушыларға өткен жылдан өз жеке өмірлерінен 5 маңызыды оқиғаны анықтап беруді және олардың болғандығына айғақтар мен дәйектер келтіріп дәлелдеп беруін сұрау.

5-минуттан кейін оқиғаларды тізбектеп беруді сұрау

Оқушыдан тізбектеп берген оқиғалардың біреуін орын алғанын дәлелдеп беруін сұрау

Оқушы келтірген дәйектерді сынға алу, дәлелдер келтіруін сұрау. Мысалы, Түркиядағы мұрағатта болғаныңызды қайдан білемін? Оқушы фотосуретті көрсете алатынын айтуы мүмкін. Оқушыдан қосымша дәлелдер келтіруді талап ету және Түркиядағы тарихи мұражайға барғанына күмән келтіру. Қосымша сұрақтар қою. Мысалы, Мүмкін фотолар фотошоп бағдарламасы арқылы жасалған шығар?

Оқушы оқиғаны дәлелдеу туралы ойланады. Егер оқушы жауап беруге қиналса, диалогтық оқытудың әдістерін қолдану. Сыныпқа қарап, сұрақтар қою:

Сіздер қалай дәлелдер алар едіңіздер?

Қосышма тағы да қандай дәлелдер келтіруге болады?

Оқушылар өз ойларын ұсына бастайды және оларды тақтаға жазып отыру керек.

Тапсырманың ең басты міндеті оқушыларға тарихта жеке пірінді ғана айтып қоймай, сонымен қоса пікірінді дәйектер мен айғақтарды келтіріп дәлелдей білу керек деген тұжырымды жеткізу

Деректердің түрлерін атап беру:

Заттай деректер;

Жазба деректер;

Көркем сурет және ауызша деректер;

Педагогикалық әдістің міндеті оқушыларға жеке пікірінді айтып қою ғана жеткіліксіз, оны қолданған деректерге сілтеме жасай отырып, дәйектер мен айғақтар арқылы дәлелдеу керек деген тұжырымды жеткізу

Қалыптастырушы бағалау мүмкіндіктері

Оқушылардың өз ойларын айғақтар келтіре отырып жеткізуіне нараз аудару

Ортасы

Сыныпты сабақтың жаңа тақырыбымен және оқу мақсаттарымен таныстыру, бағалау критерийлерін ұсыну

Оқушыларға осы оқу жылы дүниежүзінің орта ғасырлар кезеңін оқитынын түсіндіру. Уақыт сызығын көрсетіп, оның құрылымын түсіндіріп беру: уақыт масштабы, оқиғалар, жерлердің қосылып алынуы, соғыстар, билеушілер тағы басқалары.

Оқушылардан орта ғасырлар тарихында нені оқитынын, нені меңгеретінін болжауын сұрау.

Зерттеу

Сыныпты шағын топтарға бөлу. Сыныпты топтарға бөлгенде, саралап (дифференциация) әдістерін қолдану. Шағын топтарға дүниежүзі тарихының кезеңдеуі туралы ақпараттық таратпа материалдарды үлестіру

Оқушылар таратпа материалдардағы ақпараттарды қолданып, орта ғасырлар кезеңдерінің кезеңделуі туралы инфографика жасайды.

Оқушыларға нұсқаулық беріп, онда инфографикада хронологиялық және тарихи ерекшеліктерін ашып көрсетуді ескерту

Оқушылар орта ғасырлар кезеңдерінің қандай ерекшеліктері бар, қандай өзара байланысы бар деген сұрақтардың жауабына ойланып, орта ғасырлардың жалпы сипаттамасы туралы ойлану

Таныстырылым

1. Таратпа материалды қолданып, орта ғасырлар тарихының кезеңдерін анықтайды

2. Әрбір шағын топ кезеңдердің ерекшеліктерімен таныстырырады (ерте, орта, кейінгі орта ғасырлары)

3. тапсырма соңында әрбір топ дүниежүзі тарихындағы кезеңдеуді Қазақстан тарихының орта ғасырлары тарихындағы кезеңдеумен салыстырады

Периодизация истории Средних веков в Западной Европе //Карева В.В. История Средних веков. М.: ПСТБИ, 1999 http://www.sedmitza.ru/lib/text/441040/ (26.08.2016)

Как в средние века относились к детям http://listatel.ru/mir-srednevekovia/obshai-infa2/kak-v-srednie-veka-otnosilis-k-detjam.html (28.08.2016)

Әрбір топты орта ғасырлары кезеңдерінің хронологиясы және негізгі оқиғалары, тұлғалары туралы таратпа материалмен қамтамсыз ету,

Жоғарыдағы барлық әрекеттер қалыптастырушы бағалау жүргізуге мүмкіндіктер береді, өйткені мұғалім әрбір оқушыға немесе топ оқушыларымен қарым-қатынас орнатып, білімдерін тексере алады. Бағалаудың тең мүмкіндері бар, сыныппен тақылап, құрастырылған критерийлер бойынша бірін-бірі бағалау мүмкіндері. Осылайша, метатанымды дамыту

Сабақтың бұл кезеңінде оқушыда себеп тұжырымының қалыптасуына назар аудару. Бұл тұжырым осы сабақ пен тараудың басты тұжырымы болып табылады. Себеп тұжырымы туралы оқушылардың түсінігі мен білімдерін кеңейту үшін ойын оқыту әдістерін қолдану. Сабақта себеп тұжырымын түсіндіру үшін және мағынасын ашу үшін «Альфонс түйесінің тарихы» интерактивті оқыту әдісін қолдану. Бұл интерактивті оқыту әдісінің авторы британдық мұғалім әрі педагог-новаторы Артур Чапман.

Оқушыларға себеп тұжырымын түсіндіру үшін Альфонс тарихы туралы мәтіндерді үлестіріп беру. Оқушыларды Альфонстың тарихымен таныстырып, түйе өлімінің себебін атап беруді сұрау. Сынып оқушыларымен бірлесе отырып, түйе өлімінің онға жуық себептерінің тізімін жасап, оқушылардан түйе өлімі туралы себептерді ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді себептерге топтастыруды сұрау.

Оқушылар шағын топтарда жұмыс жасап, түйе өлімінің ұзақ мерзімді, қысқа мерзімді себептерін анықтайды.

Сыныпқа қысқа және ұзақ мерзімді себептерді түсіндіру. Қысқа мерзімді себеп дегеніміз – құбылыстың немесе оқиғаның болуына әсері өте аз себептер. Ұзақ мерзімді себептер дегеніміз – құбылыстың немесе оқиғаның болуына басты әсер еткен себептер.

Оқушылардың топтық жұмыстарына қатысып, оқытуға қолдау көрсету.

Таныстырылымдары кезінде зерттеуді тереңдетуге бағытталған сұрақтар қою:

Неліктен бұл себеп ұзақ мерзімді деп есептейсіз?

Өзіңіздің ұстанымызды дәлелдеңіз?

Сыныпқа қарап, қосымша сұрақ қою: