Батыс Рим империясының құлауы сабақ жоспары 6 сынып

ҰМЖ бӛлімі: 1А - Рим империясының құлауы

Мектебі: №52 негізгі мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6ә

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Кіріспе. Неліктен Батыс Рим империясы құлады?

Сабақ негізделген

6.3.1.1 – «ерте, орта, кейінгі орта ғасырлар» хронологиялық шегін білу

оқу мақсаты

және уақыт сызығында белгілеу;

6.3.2.1 – Рим империясының ыдырау себептерін анықтау және жіктеу

Сабақтың

Барлығы: Тарихи оқиғаларды хронологиялық шегін бойынша уақыт

мақсаттары

сызығында белгілейді;

Рим империясының ыдырау себептерін біледі;

Көпшілігі: ерте және дамыған орта ғасырлардағы мемлекеттерді

картадан кӛрсетіп, оларға тән ортақ ерекшеліктерді анықтайды

Кейбірі: Рим империясы ыдырауының экономикалық, саяси, қысқа

мерзімді және ұзақ мерзімді себептерін талдайды

Ойлау дағдылары

Білу, түсіну

Бағалау критериі

Ерте, дамыған, кейінгі орта ғасырдың хронологиялық шегін анықтайды

Тілдік мақсат

Оқушылар: Рим империясының құлау себептерін анықтап, оларды

топтастыра және жіктей алады. Ӛзінің пікірін білдіру үшін жазбалар

кӛмегімен тұтас сыныптың алдында ауызша түрде ұсынады

Пәнге арналған сөздік және терминология: орта ғасырлар, ерте,

дамыған және кейінгі орта ғасырлар, Ұлы қоныс аудару, ғұндар, Атилла

Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер

Келесі себептер/факторлар әлеуметтік/экономикалық/саяси/мәдени...

болып табылады.

Келесі себептер/факторлар қысқа мерзімді/орта мерзімді/ұзақ

мерзімді... болып табылады.

Кейбір факторлардың басқа факторларға, мысалы, .... әсері болды

Талқылауға арналған сұрақтар

Дүние жүзі тарихы пәні бойынша қандай мемлекеттер мен

халықтардың тарихын оқып-үйрендіңдер?

«Орта ғасырлар» ұғымының мәнін түсіндіріңдер.

Орта ғасырлар қандай кезеңдерге бӛлінеді?

Жазылымға арналған тапсырмалар: «Уақыт сызығымен» жұмыс

Тарихи концепт

Себеп-салдар

Пәнаралық

Ежелгі дүние тарихы, Қазақстан тарихы

байланыс

Құндылықтарға

Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық

баулу

Алдыңғы оқу

«империя» және «император» ұғымдарын біледі

Жоспар

Жоспарланған

Жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

уақыт

Басталуы

Ұйымдастыру кезеңі

3 минут

(Ұ) Бастапқы ынталандырушы материал

«Тізбекті сӛйлет»

«Уақыт сызығымен жұмыс»

ИТ, «Уақыт

сызығы»

3 минут

(М) «Түсініктеме уақыты»

«Орта ғасырлар нені оқытады?»

Ортасы

(Ұ) «Кинометафора»

5 минут

(М) - Қазір біз Сіздермен анықтауымыз қажет:

«476 жыл -

- Неліктен Батыс Рим империясы құлады ?

Батыс Рим импе

- Рим империясының ыдырауының негізгі және қосалқа

риясының

себептері неде?

құлауы» фильмі

«Рим империясының ыдырау себептері»

http://www.уou

Рим империясында қандай мәселелер мен шиеленістер

tube.com/watch?v

орын алды?

=Y8VBeA9qosw

- Рим-ге кім және не үшін шабуылдады?

- Рим империясының құлау себептері? (1-экономикалық,

1-саяси, 1-әлеуметтік)

Топтастыру - «Себептер» (1, 2, 3, 4-ке санау ретімен)

1 топ- «экономикалық себептер»;

2 топ-«саяси себептер»;

3 топ - «әлеуметтік себептер»

4 топ – «ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді себептер»

8 минут

(Т) «Ойлан. Жұптас. Талқыла»

Әр топ Рим империясының ыдырау факторлары жазыл-

Үлестірме

ған үлестірме қағаздарды зерттеп, өздерінің топтарын-

қағаздар

дағы тапсырмалар бойынша жіктеп, таныстырылым

дайындайды, қорғайды:

- Рим империясы ыдырауының 3-5 себептерін анықтау;

- Берілген себепті таңдау себептерін түсіндіру;

- Осы себептер өзара қалай байланысқандығын көрсету

Үлестірме қағаздарда берілген фактілерді негіз ретінде

ала отырып, әр топ ӛздерінің тапсырмалары бойынша

ортаға шығады.

ҚБ «Мадақтау сэндвичі»

5 минут

(Жт) «Менің таңдауым»

- Рим империясының әлсіреу себептерін таңда, негізде.

Оқулық

ҚБ «Мен, саған, сен маған»

10 минут

(Ж) Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма

1. Орта ғасырлар тарихының әр кезеңінін хронологиялық

ҚБП

шегін жазыңыз.

2. Батыс Рим империясының саяси, экономикалық,

әлеуметтік ыдырау себептерін тӛмендегі кестеге жіктеп,

орналастырыңыз.

ҚБ «Өзін-өзі бағалау»

Дескрипторлар

Аяқталуы

(Ж) Кері байланыс - «БББ» әдісі

БББ кестесі

3 минут

Үй тапсырмасы: «Ортағасырларға тән айрықша

Оқулық

1 минут

белгілер», «Негізі тарихи оқиғалар» кестерін толтыру

2 минут

Сабақты қорыту

Қалыптастырушы бағалау парағы

Тақырып

Кіріспе. Неліктен Батыс Рим империясы құлады?

Оқу мақсаты

6.3.1.1 «Ерте, орта, кейінгі орта ғасырлар» хронологиялық шегін білу

және уақыт сызығында белгілеу

Ойлау дағдылары

Білу және түсіну

Бағалау критериі

Ерте, дамыған, кейінгі орта ғасырдың хронологиялық шегін

анықтайды

Тапсырма

Орта ғасырлар тарихының әр кезеңінін хронологиялық шегін жазыңыз.

1) Ерте орта ғасыр - ..............................................

2) Дамыған орта ғасыр - .......................................

3) Кейінгі орта ғасыр - ...........................................

Бағалау критериі

Дескриптор

Ерте, дамыған, кей-

- ерте орта ғасырдың кезеңдерінің хронологиялық шегін атайды;

інгі орта ғасырдың

- дамыған орта ғасырдың кезеңдерінің хронологиялық шегін атайды;

хронологиялық

- кейінгі орта ғасырлар кезеңдерінің хронологиялық шегін атайды.

шегін анықтайды

Тақырып

Кіріспе. Неліктен Батыс Рим империясы құлады?

Оқу мақсаты

6.3.2.1 – Рим империясының ыдырау себептерін анықтау және жіктеу

Ойлау дағдылары

Қолдану

Бағалау критериі

Рим империясының ыдырау себептерін анықтайды

Тапсырма

Батыс Рим империясының саяси, экономикалық, әлеуметтік ыдырау себептерін төмендегі кестеге жіктеп, орналастырыңыз.

- құлдар еңбегінің тиімсіздігі;

- ғұндардың батысқа жорығы;

- халыққа салынатын салық мӛлшері жылдан-жылға ӛсе берді;

- герман тайпалары шабуылдарын күшейтті;

- 410 жылы Аларих бастаған вестготтардың Римді басып алуы;

- ішкі қырқыстар;

- әскердің соғысу қабілетінің әлсіздігі;

- сарбаздардың патриоттық сезімінің тоқырауы;

- 476 жылы Одоакрдың кӛтеріліске шығуы;

- шаруашылықтың талқандалуы;

- «Халықтардың ұлы қоныс аударуы»;

- жалдамалылардың әскерге алынуы;

- тауарларға, азық-түлікке бағаның ӛсуі;

- 395 жылы Рим империясының шығыс және батыс болып екіге бӛлінуі;

- императорлық биліктің әлсіреуі;

- ғұндардың озық технология – ер-тоқымның үзеңгісінің болуы;

- Рим қоғамындағы сыбайлас жемқорлық.

Саяси

Экономикалық

Әлеуметтік

Бағалау критериі

Дескриптор

Рим империясының

− Батыс Рим империясының ыдырауының саяси себептерін

ыдырау себептерін

атайды;

анықтайды

− Батыс Рим империясының ыдырауының экономикалық себептерін

атайды;

Батыс Рим империясының ыдырауының әлеуметтік себептерін атайды

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша кӛ-

Бағалау – Оқушылардың

Пәнаралық байланыс,

мек кӛрсетуді қалай жоспар-

үйренгенін тексеруді қалай

қауіпсіздік және еңбекті

лайсыз? Сіз қабілеті жоғары

жоспарлайсыз?

қорғау ережелері, АКТ-

оқушыларға тапсырманы

мен байланыс. Құнды-

күрделендіруді қалай жос-

лықтардағы байланыс

парлайсыз?

Рефлексия

Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

Мен ӛз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да оқуды да ескеріңіз)?

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да оқуды да ескеріңіз)? 1.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге кӛмектесетін не білдім?

«Бекітемін»

Оқу ісінің меңгерушісі:

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАР №2

«.....».................201....ж.

ҰМЖ бӛлімі: 1А - Рим империясының құлауы

Мектебі: Жеңістің 30 жылдығы ат. орта

мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жӛні:

Сынып: 6

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Рим империясы Шығыста неліктен сақталды?

Сабақ негізделген

6.3.2.3 – Византияның ішкі саясатын сипаттап, оның ұзақ ӛмір

оқу мақсаты

сүруінің себептерін анықтау және жіктеу

Сабақтың

Барлығы: Батыс Рим империясының экономикалық, саяси және

мақсаттары

мәдени дамуын Шығыс Рим империясымен салыстырады

Көпшілігі: Шығыс Рим империясының ұзақ ӛмір сүруінің себептерін

талдайды, жіктейді

Кейбірі: Византия империясының халықаралық жағдайы мен

шаруашылығының дамуына қандай қолайлы жағдайлар мүмкiндiк

бергенін ӛз сӛзімен тұжырымдайды

Ойлау дағдылары

қолдану

Бағалау критериі

Византия империясының ұзақ ӛмір сүру себептерін анықтау

Тілдік мақсат

Оқушылар: Шығыс Рим империясының экономикалық, саяси, мәдени

дамуын талдай отырып, ұзақ ӛмір сүруінің себептерін анықтайды,

жіктейді, талдайды, сонан кейін ӛз тұжырымдары сыныпқа ауызша

жеткізеді

Пәнге арналған сөздік және терминология: Византия империясы,

монархия, василевс, патриарх, «Азаматтық құқықтар жинағы»,

дипломатиялық қарым-қатынас.

Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Шығыс Рим империясы Батыс Рим империясына қарағанда ұзақ ӛмір

сүрді, себебі.......................

Айтарлықтай маңызды себептеріне ............ жатады, ӛйткені............

Талқылауға арналған сұрақтар:

Неліктен Византия ұзақ уақыт ӛмір сүре алды?

Византия империясының ұзақ ӛмір сүруі, Шығыстағы мемлекеттердің

дамуы және құлауымен қалай байланысты?

Византия империясының халықаралық жағдайы мен шаруашылығы-

ның дамуына қандай қолайлы жағдайлар мүмкiндiк бердi?

Жазылымға арналған тапсырма: «Сәйкестік аймағы»

Тарихи концепт

Себеп-салдар

Пәнаралық

Ежелгі дүние тарихы, Қазақстан тарихы

байланыс

Құндылықтарға

Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық

баулу

Алдыңғы оқу

«империя» және «император» ұғымдарын біледі

Жоспар

Жоспарланған

Жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

уақыт

Басталуы

Ұйымдастыру кезеңі

2 минут

Топтастыру - «Негізгі ұғымдар» арқылы 4 топқа:

Аталым-

«империя», «монархия», «василевс», «патриарх»

қағаздар

5 минут

(Ұ) Бастапқы ынталандырушы материал

«Кинометафора» әдісі

«Шығыс Рим империясы»

http://el.kz/m/ar

«Болжау»

ticles/view/cont

Неліктен Византия ұзақ уақыт ӛмір сүре алды?

ent-4068

Византия империясының ұзақ ӛмір сүруі, Шығыстағы

мемлекеттердің дамуы және құлауымен қалай

байланысты?

Ортасы

(М) «Түсіндірмелік үзіліс»

Карта «Визан-

2 минут

Византия империясының картасы мен байлығын

тия империя-

бейнелейтін суреттерді кӛрсету.

сы», ИТ сл.1

12 минут

(Ж, Жт, Т) «Венн диаграммасы»

суреттер

1-қадам: мәтінмен жұмыс

Оқулық

2-қадам: жұпта талқылау

3-қадам: топтық шешім дайындау «Венн диаграммасы»

4-қадам: ӛз тұжырымдарын «Сәйкестік аймағына»

Пано «Сәйкес-

орналастыру

тік аймағы»

ҚБ «Қосу. Алу. Қызықты»

6 минут

(Жт) «Жылнамашы»

Жұпта Юстианның саясаты мен жетістіктері туралы 2

Оқулық

сұрақ дайындап, сағат тілімен кӛрші жұпқа береді

ҚБ «2х2»

8 минут

(Ж) Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма

Мәтінді оқып, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз.

ҚБ парағы

• Византияның ұзақ ӛмір сүруінің негізгі себептерін бір

түсті хайлайтермен және жанама себептерін басқа түсті

хайлайтермен белгілеңіз.

• Белгіленген себептерді тӛмендегі кестеге

орналастырыңыз.

ҚБ «Өзін-өзі бағалау»

Дескриптор

Аяқталуы

(Ж) Кері байланыс – «Термометр»

Бағалау кестесі

3 минут

«Термометр»

Сабақ ӛте ұнады,

қызықты ӛтті

Сабақ ұнады, ӛп нәрсе

алдым

Сабақ ұнады, бірақ

Сұрақтарым бар

Сабақта ӛзімді жайсыз

сезіндім

1 минут

Үй тапсырмасы: «Византия империясы» кестесі

Оқулық

Сабақты қорытындылау: Византияның күшеюіне

1 минут

император I Юстинианның саясаты ықпал етті деген

тұжырыммен келісесіңдер ме?

Византия – Римнің мұрагері

6.3.2.3 Византияның ішкі саясатын сипаттап, оның ұзақ ӛмір сүруінің себептерін анықтау және жіктеу

Қолдану

Византия империясының ұзақ ӛмір сүру себептерін анықтау

Қалыптастырушы бағалау парағы

Тақырып

Оқу мақсаты

Ойлау дағдылары

Бағалау критериі

Тапсырма

Мәтінді оқып, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз.

Византияның ұзақ ӛмір сүруінің негізгі себептерін бір түсті хайлайтермен және жанама себептерін басқа түсті хайлайтермен белгілеңіз.

Белгіленген себептерді тӛмендегі кестеге орналастырыңыз.

Византия империясының жері құнарлы, ауа райы егіске қолайлы еді. Сол себепті жылына 2 - 3 рет ӛнім жиналатын. Егіншілікпен қатар бау-бақша ӛсіру кең ӛріс алды, жүзім, зәйтүн, құрма, кӛкӛністер ӛсірілді. Мал шаруашылығы да жаксы дамыды. Византияның ауыл шаруашылығында құл еңбегінен гӛрі ерікті жер иеленушілер мен шаруалар қауымдары еңбегі басым болды.

Византия империясы Еуропаға, Азия мен Африкаға дейін созылып жатты. Оның құрамына Балқан түбегі, Кіші Азия, Сирия, Палестина, Египет, Месопотамия мен Арменияның біраз…