Бесікке бөлеу дәстүрі туралы сыныптан тыс жұмыс

Наурыз- мерекелік дәстүр

Тақырыбы: Қазақтың салт-дәстүрі «Бесікке бөлеу»

Мақсаты: Халқымыздың ғасырдан ғасырға жалғасып келе жатқан салт – дәстүрін дәріптеу, соның бірі отбасының басты қызығы, алтын тіреу діңгегі – бала, баланы бесікке бөлеу, дәстүрін атадан балаға жеткізу. Бесік жырының маңызын ұғындыру.

Салт – дәстүрді құрметтеуге, адамгершілікке, мейірімділікке, тазалыққа тәрбиелеу.

Көрініс. Бесікке салу.

Музыка залында төрде қазақ үй, оның іші әсем безендірілген.Төрде төсек, сандық, сандық үстінде көрпешелер жинаулы, шымылдығы көмкерілген дөңгелек үстел. Үйдің керегесінде домбыра, аяқ қап, қоржын ілулі тұр. Дөңгеленген үстел айналасында көрпешелер жайылған.Киіз үйдің ішінде бесік жанында ене отыр, қолына құшақтаған баласы бар келіні отыр.Осы сәтте ауылдағы ең үлкен әже шашу шаша кіреді.

Малика: - Сәбидің бауы берік болсын!

- Төрлетіңдер, төрлетіңдер!

Шашу! Шашу! Шашу! тойларыңыз құтты болсын!Нәрестенің өмірі ұзақ, бақытты болсын! Дүниеге келген нәресте бір үйдің ғана емес, бүкіл ауыл қуанышы болсын..

Бесік тойға ырым етіп, ауылымыздың ең жасы үлкен әжесін шақырдық, міне апа төрде отыр. Әжемізден баланы бесікке бөлеп беруін сұраймыз.Мен Рахмет, қарақтарым, балаларың өмірлі, бақытты болсын, қазақ елінің айтулы бір азаматы болып өссін.

Мен : Қане, бесікті әкел.

Бесіктің жабдықтарын орын – орындарына қою

Кіндігі түскен баланы бес күннен кейін бесікке салады. Бұл томалаққа жиналған ауылдың көрші – қолаң әйелдері шашуларын ала келеді. Баланы бесікке салардан бұрын ауылдың жасы үлкен, беделді әйелі бесік жабдықтарын орын – орындарына қояды. Содан кейін бесікті адыраспанмен аластап шығады.

Ақбота – өмірге жаңа келген періште сәбидің ақ отауы, оның ер жеткенде ардақ тұтар асыл бұйымы, мұны білген абзал.

Атам қазақ баласын ағаш бесікке салып асырайды. Ағаш бесік көшпелі өмірге өте қолайлы, иіп кептірілген талдан жасалады. Екі басын қайың ағаштан да шауып жасайды, астына тақтай салып, дәрет жүретін жерін тесіп ойып қояды. Оған киізден түбек жасап кигізеді. Баланы орайтын кеудеше, аяқ жақты қымтайтын көрпеше жастықтар салады. Бесіктегі сәбидің дене бітімі түзу, қол-аяғы түзу, ширақ болады. Бесік баланы кездейсоқ құлаған заттан, суық пен ыстықтан қорғайды.

Бесікке салу рәсімін көрсету

Балым 1. Бесікті аластау . .Адыраспан түтінімен бесікті аластап шығу.

Алас, алас, баладан алас,

Иесі келді, пәлесі көш!

Алас, алас, бәледен алас,

Көзі жаманның көзінен алас!

Тілі жаманның тілінен алас!

Қырық қабырғасынан алас,

Отыз омыртқасынан алас!

Алас, алас, аласы,

Келді, міне, баласы.

Көш, көш, пәлесі,

Келді, міне, егесі.

Ақбота.Тыштырмай жасау