Білім беру ресурстарын жаңғырту қазақ тілі мақаласы

БІЛІМ БЕРУ РЕСУРСТАРЫН ЖАҢҒЫРТУ – ЖАҢА БІЛІМ МЕН ҮЗДІК

БІЛІМ БЕРУ ТӘЖІРИБЕЛЕРІН МЕҢГЕРУДІҢ ДАҢҒЫЛ ЖОЛЫ

М.Жұмабаев атындағы №39 гимназия, Қарағанды қаласы

Р.Б. Баспакова

ҚазақстанРеспубликасыныңБілімтуралыЗаңында: Білімберужүйесінің

бастыміндеті – ұлттықжәнежалпыадамзаттыққұндылықтар, ғылыммен

практикажетістіктерінегізіндежекеадамдықалыптастыруғажәнекәсіби

шыңдауғабағытталғанбілімалуүшінқажеттіжағдайларжасау, оқытудың

жаңатехнологиясыменинновациялықәдіс-тәсілдердіенгізу, білімберуді

ақпараттандыру, халықаралықғаламдықкоммуникациялықжелілергешығу -

депбілімберужүйесіноданәрідамытуміндеттерінкөздейді. Бұлміндеттерді

шешумұғалімніңізденісінебайланысты. ОсыкүніҚазақстандабілімберудің

өзіндікұлттықүлгісіқалыптасуда. Қазақстанөздамуындажаңасерпіністер

жасауықажет. Қазақстанәлемдегібәсекегебарыншақабілетті 50 елдің

қатарынаенуіүшінбілімсаласындадаүлкенреформаларжүргізілуітиіс.

Дәстүрліоқытуәдістерініңбілімдімемлекетстандартдеңгейдетолық

меңгеругекепілдікбермейтінмектептәжірибесікөрсетіпотыр. Сондықтан

жаңартылғанәдістемелікжүйеніңоқытупроцесіндеіскеасуыүшін

технологияландыруқажеттілігітуыпотыр [1].

Мұғалімдердіңсабақберуүрдісінденегізгеалатын 3 құжат – оқу

бағдарламасы, оқужоспарыжәнеқалыптастырушыбағалауғаарналған

тапсырмаларжинағы. Мұндағыжаңаоқубағдарламасыныңерекшелігі – оның

ХХІғасырдағдыларындамытуғабағытталғандығында, яғниақпараттыіздеу,

талдаужәнеинтерпретациялаудағдыларындамыту; адам, табиғатжәнеқоғам

туралыолардыңбастапқыбілімқорларынқалыптастыру (әлемніңбіртұтас

бейнесі); рухани-адамгершілікқұндылықтарындамыту.Жаңабағдарламаны

меңгерубарысындаалуантүрліәдіс-тәсілдерсабақтыңтиімдіөтуіне, оқушы

бойындақажетті 4 дағдыны (тыңдалым, айтылым, жазылым, оқылым)

қалыптастыруғаықпалететінісөзсіз.

ХХІғасыр – ғылымғасыры. Мақсаттыбілімберу – тұлғадамуынжүзеге

асыратынмәселе. Алосыжалпыеуропалықстандартқасайжаңабілімберу -

жекетұлғаныңжан-жақтыдамуынаәкелетінбірден-біржол! Жаңартылған

біліммазмұнынжәнеоқытудыңәдістемелікмоделіненгізуоқулықтардың

құрылымыменмазмұнынаөзгерістеренгізудіталапетті [2]. Олардажаттаумен

ескесақтауғаарналғантеориялықматериалдаркөлеміқысқартылды. Оның

орнына, өмірдегіжағдайларменбайланысты, білімдіісжүзіндеқолдануғажәне

проблемалардышешугебағытталғанматериалдарментапсырмаларкөбейді.

Визуалды мазмұны да күшейтілді: диаграммалар, модельдер, кестелер мен

графикалар көп. Жоғарыда аталған модель оқулықтары біздің елімізде алғаш

рет әзірленіп отырғандықтан, өтпелі кезең басында жаңа мазмұн мен

оқулықтағы әдістемелік тәсілдерді іске асырумен байланысты біршама

қиындықтар туындады. Педагогтар қауымы мен ата-аналардың оқыту мазмұны

мен әдістерінің концептуалды өзгеруіне қатысты көптеген сұрақтары

туындады. Әлемдік өркениеттің негізгі қозғаушы күші білім екені баршаға

белгілі ақиқат. Ғылымға қол жеткізу, оның жетістіктерін қоғамдық өмірге,

елдің игілігіне пайдалану, білімді де парасатты ұрпақ тәрбиелеу халқымыздың

қашаннан бергі басты мақсаты болды. Бүгінгі бәсеке заманында ғылым мен

технологияны жетілдірмей, шын мәнісінде тәуелсіз ел болу мүмкін емес.

Өйткені ғылым – адамзат өмірінің ең шешуші факторына айналып отыр. Елдің

шаруашылығын, мәдениетін, оның қорғаныс қабілетін жан-жақты дамыған

ғылым ғана қамтамасыз ете алады.

«Жақсы оқулық – ұлттың игілігі, рухани құндылығы». Оқулық даярлау

ісіне қазір ұлттық сипат, мемлекеттік маңыз беріліп отыр. Оқулық құрастыруда

жаңа технологияны орынды пайдалану – оқушылардың жан-жақты

құзіреттілігін дамытуға, шығармашылық, сыни ойлау қабілеттерін

қалыптастыруға бағыт береді. Білім берудің ұлттық моделіне өту инновациялық

педагогикалық технологияларды игеруді қажет етеді, ал инновациялық

технология дегеніміз – педагогтың білімі мен білігі, зияткерлік қабілеті. Қазіргі

жас ұрпақтың саналы да сапалы білім алуының шарты – оқу процесі мен оған

қажетті материалдарды үнемі жаңалау, жаңғырту, барлық құқықтар сақталған.

Оқулықтарды дайындауда бұрынғы уақытта мектеп ұстаздарының пікірі

елене бермейтін. Бүгінгі таңда оқулықтар жарық көрмес бұрын мектеп

мұғалімдерінің сараптауынан өтіп отыр. Алайда, аталған кемшіліктер кейде

ескерілмей кетіп жатыр. Бағдарлама жазып отырған мамандар мен оқулық

жазып отырған мамандардың бірауызды болғаны жеміс берер еді. Білімді

жаңартамыз деп, жаңашаланамыз деп әдебиетті жалаңаштап аламыз ба деген

күдік те жоқ емес. Себебі, оқулықтарда шығарма саны үлкен мөлшерде

қысқарған. ХХ ғасыр жазушыларының шығармалары жоқтың қасы. Тірі кезінде

ардақтаймыз деген ұранды желеулетіп жас (мұғалім де жіті танымайтын)

қаламгерлер мен ақындарды оқулыққа кіргізуде абай болған дұрыс деп

санаймыз.

Қазіргі заман талабына сай білім беру жүйесінің тиімділігінің басты

мақсаты білім сапасын арттыру. Әрбір педагог жаңа технологияны қарастырып,

өзінің әдістемелік шеберлігін арттыра отырып, оқушының өз білімін дамытып,

жаңа тақырыпты өзі игеріп, өз ойын ортаға салып, сол тақырып төңірегіндегі

материалдарды біліп, одан әрі дамуына жағдай жасаған кезде өз бетімен жұмыс

істей алатын тұлға болып қалыптасады.

Қазіргі білім жүйесінің негізгі мақсаты: тек білім беріп қана қоймай,

өздігінен білім алуды дамыта отырып, оны өз бетінше меңгеруіне, теориялық

білімін іс жүзінде пайдалануға, өз бетінше ізденуге, сыни тұрғыдан ойлай

білуге, өз білімін бағалай білуге үйрету. Ал бұл үрдісті жүзеге асыратын

жетекші – ұстаз. Мұғалім әрбір тақырып бойынша түрлі әдістерді қолдана

отырып, оқушылардың білім деңгейін көтеру жолдарын қарастыруы керек.

Соның бірі, әрі сабақта оқушылардың оқу жетістіктерін бағалауда тиімдісі

Блум таксономиясы.

Блум таксономиясының алты сатысы бойынша ең төменгі үдерістен

жоғарыға қарай қозғалуды көздейтін алты кезеңді қамтып, алдағы уақытта бала