Білім мазмұнын жаңарту және болашаққа бағдар семинары

Қорғалжын аудандық білім бөлімі

Б а я н д а м а

Тақырыбы:

БІЛІМ БЕРУ МАЗМҰНЫН ЖАҢАРТУ: «БОЛАШАҚҚА БАҒДАРЛАНУ»

Дайындаған: А. Смагулова

Қорғалжын мектеп-гимназиясының

биология пәнінің мұғалімі

2015-2016 оқу жылы.

Қазіргі заман мұғалімінен тек өз пәнінің терең білгірі болуы емес, тарихи танымдық, педагогикалық – психологиялық сауаттылық, саяси экономикалық білімділік және ақпараттақ сауаттылық талап етілуде. Ол заман талабына сай білім беруде жаңалыққа жаны құмар, шығармашылықпен жұмыс істеп, оқу мен тәрбие ісіне еніп, оқытудың жаңа технологиясын шебер меңгерген жан болғанда ғана білігі мен білімі жоғары жетекші тұлға ретінде ұлағатты саналады.

ХХІ ғасырда ақпараттанған қоғам қажеттілігін қанағаттандыру үшін білім беру саласында төмендегідей міндеттерді шешу көзделіп отыр: компьютерлік техниканы, интернет, компьютерлік желі, электорондық және телекоммуникациялық құралдарды, интерактивті құралдарды, электрондық оқулықтарды оқу үрдісіне тиімді пайдалану арқылы білім сапасын көтеру.

Ғылым мен техниканың даму қарқыны оқу-ағарту саласының оқыту үрдісіне жаңа технолгиялық әдістер оның ішінде интерактивті құралдарды кең көлемде қолдануды қажет етеді.

Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы орта білім беру жүйесінің дамуымен тығыз байланысты. Қай халықтың, қай ұлттың болсын толығып өсуіне, рухани әрі мәдени дамуына басты ықпал жасайтын тірегі де, түп қазығы да – мектеп.

Мектептердің білім деңгейін көтеру және онда интерактивті құралдарды пайдалану арқылы оқу – тәрбие процесін тиісті деңгейге көтеру, мектеп ұстаздарының, басшыларының, педагогикалық ұжымның жүйелі басшылыққа алған бағыты деп есептейміз. Интерактивті құралдарды қолдану негізінде мектепте жаратылыстану бағытының пәндерін оқыту сапасын арттырып, білім беруді ақпараттандыру жүйелі түрде іске асады деуге болады.

Оқу процесінде, оның ішінде практикалық сабақтарда интерактивті құралдарды қолдану мұғалімнің жеке тәрбиесіне, шығармашылық ізденісіне байланысты. Интерактивті құралдар оқыту формасын ұйымдастыруды түрлендіруге, дәстүрлі оқыту әдістеріне жаңа элементтер енгізуге мүмкіншіліктер жасайды. Бұл оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттырады. Интерактивті құралдарды орынды қолдану оқыту сапасын жетілдіруге көмектеседі.

Орыс педагогі К.Д.Ушинский айтқандай, қазіргі заман талабына сай, әр мұғалім, өз білімін жетілдіріп, ескі бірсарынды сабақтардан гөрі, жаңа талапқа сай инновациялық технологияларды өз сабақтарында күнделікті пайдаланса, сабақ тартымды да, мәнді, қонымды, тиімді болары сөзсіз. Бұл жөнінде Қазақстан Республикасы «Білім туралы» Заңының 8-бабында «Білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі – оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу» деп атап көрсеткен. Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев жолдауында айқандай: «Болашақта өркениетті дамыған елдердің қатарына ену үшін заман талабына сай білім қажет. Қазақстанды дамыған 50 елдің қатарына жеткізетін, терезесін тең ететін – білім». Сондықтан, қазіргі даму кезеңі білім беру жүйесінің алдында оқыту үрдісінің технологияландыру мәселесін қойып отыр. Оқытудың әртүрлі технологиялары сарапталып, жаңашыл педагогтардың іс – тәжірибесі зерттеліп, мектеп өміріне енуде.

Дәстүрлі емес сабақтардың өткізілуі де алуан түрлі, мұғалім қиялында шек болмайды, тек түпкі мақсат – сабақты жандандыру, оқушының білімге қызығуын арттыру, еш өзгеріссіз сақталуы тиіс. Дәстүрлі емес оқытуға оқытудың жаңа технологиялары – Кембридж бағдарламасының жеті модулі, сын тұрғысынан ойлау, дамыта оқыту, модульдік оқыту технологиялары, интерактивтік әдістер жатады.

Біз осы оқытудың дәстүрлі және дәстүрлі емес әдіс, тәсілдерін төмендегі өз сабақтарымызда пайдаланып, нәтижесіне талдау жасадық.

1 «Мүктердің әртүрлілігі. Жоғары сатыдағы споралы өсімдіктер ретінде жасыл мүктердің жалпы сипаттамасы. Мүктердің көбейуі және дамуы» тақырыбын оқыту және пайдаланылған әдістер мен тәсілдер

«Мүктердің әртүрлілігі. Жоғары сатыдағы споралы өсімдіктер ретінде жасыл мүктердің жалпы сипаттамасы. Мүктердің көбейуі және дамуы» тақырыбын өткенде интерактивті, кубизм, салыстыру, баяндау, екі жалған, бір шындық, салыстыра баяндау, INSERT әдістерін пайдаландық.

«Мүктәрізділер бөлімі» сабағында Сыни тұрғыдан ойлау модулі бойынша мынадай тапсырмалар қолданылды:

Қолданылған модуль

Сыни тұрғыдан ойлау

1 топ

2 топ

3 топ

4 топ

Пайызбен

Тапсырманының аты

Алған бағалары

Танымымызды танытайық

Екі жалған, бір шындық

Ойымыз ұшқыр болсын

Барлық тапсырма бойынша

Бұл сабақта оқушылар жаңа тақырыпты талдау кезінде «Танымымызды танытайық тапсырмасында 1-2 топ ДЖИКСО-ІІ әдісі, 3-топ: Мәртебесі жоғары және төмен сұрақтар қою әдісі, 4- топ: «INSERT» әдісін қолданды, АКТ модулі бойынша электронды оқулықтағы мүктәрізділердің суретін қосымша материал ретінде пайдаланды. Бұған дейін осындай оқулықтарды пайдаланбағандықтан, оларға бұл оқулықты пайдалану қатты ұнады және сабақтың қызықты өтуіне оң ықпал етті. Сабақ барысында оқушылар топқа бөлінді, олардың қызығушылығын арттыру мақсатында мүктер туралы әр түрлі сұрақтармен суреттер көрсете отырып сұрақтар қойылды.

Ойымыз ұшқыр болсын тапсырмасы «КУБИЗМ» әдісі

Суреттеңіз

Салыстырыңыз

Мүк қандай өсімдік екенін суреттеңіз.

Мүкті басқа өсімдікпен салыстырыңыз

Зерттеңіз

Талдаңыз

Мүк өсімдігінің құрылысы.

Өсімдік мүшелерінің атқаратын қызметін талдаңыз

Қолданыңыз

Дәлелдеңіз

Мүктердің табиғаттағы және халық шаруашылығында қолданылуы.

Мүк ылғалды жердің өсімдігі, дәлелдеңіз

Оқушылар топпен жұмыс істеді, интерактивті тақтада мүктерге байланысты берілген жеті модуль бойынша тапсырмаларды орындады.

Қолданылған модуль

Білім беру мен алудағы жаңа тәсілдер

Блум таксаманиясы, қолдану

1 топ

2 топ

3 топ

4 топ

Пайызбен

Тапсырманының аты

Алған бағалары

Кім жылдам?

Биологиялық диктант

Күміс қақпа

Сәйкестік тесті

Барлық тапсырма бойынша

Слайдты пайдалана отырып өздерінің мәтіндерін талдап қорғап шықты (7,8-сурет)

7-сурет. Мүктердің түрлерін сипаттау кезінде 1-топ оқушылары

8-сурет. Мүктәрізділердің жынысты және жыныссыз көбеюін баяндау кезінде 2-топ оқушылары

2 «Шымтезек мүгі» тақырыбын оқыту

«Шымтезек мүгі» тақырыбын өткенде сыни тұрғыдан ойлау, салыстыру, баяндау, ауызша түсіндіру, мәртебесі жоғары және төмен сұрақтар, көрнекілік әдістерін пайдаландық.

Қолданылған модуль

Сыни тұрғыдан ойлау

1 топ

2 топ

3 топ

4 топ

Пайызбен

Тапсырманының аты

Алған бағалары

Танымымызды танытайық

Біз бүгін не білдік?

Барлық тапсырма бойынша

«Шымтезек мүгі» сабағында Сыни тұрғыдан ойлау модулі бойынша мынадай тапсырмалар қолданылды

Бұл сабақта оқушылар жаңа тақырыпты талдау кезінде «Танымымызды танытайық тапсырмасында 1-2 топ ДЖИКСО-ІІ әдісі, 3-топ: Мәртебесі жоғары және төмен сұрақтар қою әдісі, 4- топ: «INSERT» әдісін қолданды, АКТ модулі бойынша электронды оқулықтағы мүктәрізділердің суретін қосымша материал ретінде пайдаланды. «Біз бүгін не білдік?» тапсырмасында «Шымтезек мүгі» тақырыбы бойынша өз ойларын сурет салу арқылы жеткізді.

Оқушылар сабақты түсіндіру барысында «INSERT» әдісі бойынша мына кестені толтырып отырады.

Маған таныс

Мен үшін жаңалық

Мен білетін түсінікке сәйкес емес

Тереңірек білгім келеді

Бұл әдіс соңында кім не түсінді, кім нені білгісі келеді деген сұрақтарға жауап алынады.

Оқушылар топпен жұмыс істеді, интерактивті тақтада Шымтезек мүгіне байланысты берілген жеті модуль бойынша тапсырмаларды орындады.

Қолданылған модуль

Білім беру мен алудағы жаңа тәсілдер

Блум таксаманиясы, қолдану

1 топ

2 топ

3 топ

4 топ

Пайызбен

Тапсырманының аты

Алған бағалары

Айырмашылығын тап

Зертханалық жұмыс №5

Тест

Барлық тапсырма бойынша

Слайдты пайдалана отырып өздерінің мәтіндерін талдап қорғап шықты (10, 11-сурет )

10-сурет. Шымтезек мүгі тақырыбын өткен кезде тапсырманы орындау барысындағы түсірілген сурет (3-топ)

11-сурет. Шымтезек мүгі тақырыбында «Танымымызды танытайық» тапсырмасын орындау барысынан көрініс (2,4-топ)

3 «Қырықжапырақтардың, қырықбуындардың және плаундардың жоғары сатыдағы споралы өсімдіктер ретінде жалпы сипаттамасы, көбеюі және дамуы» тақырыбын оқытуда пайдаланылған әдістер

«Қырықжапырақтардың, қырықбуындардың және плаундардың жоғары сатыдағы споралы өсімдіктер ретінде жалпы сипаттамасы, көбеюі және дамуы» тақырыбын өткенде әңгімелеу, ойлау, салыстыру, көрнекілік сияқты дәстүрлі әдістермен қатар, сын тұрғысынан ойлау технологиясы бойынша Джиксо-2, Венн диаграммасы, интерактивті әдістер қолданылып, бақылау әдісі бойынша зертханалық жұмыс орындалды.

«Қырықжапырақтәрізділер бөлімі» сабағында сыни тұрғыдан ойлау бағдарламасының ДЖИКСО-ІІ, кубизм әдісі, Венн диаграммасы қолданыла отырып өткізілді. Бұл сабақта электронды оқулықтағы қырықжапырақ өсімдігінің суреті интерактивті тақтада көрсетіліп, оқушылар оның жапырақтарының астындағы спорангийлерінің орналасуын анықтауға қолданды. «Суреттер сөйлейді» тапсырмасында суреттегі сандар нені көрсетіп тұрғанын анықтап тапты. Венн диаграммасында қырықжапырақты қырықбуынмен салыстырды. (13-сурет)

13-сурет. «Суреттер сөйлейді» тапсырмасын орындау кезінен көрініс