Биологияны оқытудағы заманауи әдістер 7 сынып

СУИЧБЕКОВА ШАКИЗАТ ДУЛАТОВНА

«Шұғыла» жалпы орта мектебінің

биология пәні мұғалімі.

Түркістан облысы,

Мақтаарал ауданы, №19«Шұғыла» ауылы.

БИОЛОГИЯ ПӘНІН ОҚЫТУДА ЖАҢА ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР МЕН ИНТЕРБЕЛСЕНДІ ӘДІСТЕРДІ ПАЙДАЛАНУ.

Жоспар:

І. Кіріспе: Бүгінгі таңдағы білім саласының басты талаптары.

ІІ.Негізгі бөлім: а) Интербелсенді оқытудағы жұмыс түрлері мен әрекеттер.

ә) Оқушылардың біліктілігін арттыруда оқытудың жаңа әдіс-тәсілдері.

б)Биология сабақтарында оқушыларға қойылатын талаптар.

ІІІ. Қорытынды: Сабақтарға жаңа технологияларды енгізу оқу үдерісінің деңгейін көтереді және заман талабына сай тұлға тәрбиелейді.

«Қазақстанның болашағы – бүгінгі жастар. Сіздер оларға қалай білім берсеңіздер, Қазақстан сол деңгейде болады»

Н. Ә. Назарбаев

Қазіргі таңда білім саласындағы басты талаптардың бірі білімді, сауатты шәкірт тәрбиелеу болып табылады. Бүгінгі күнде оқу процессі бұрынғыдан өзгешелеу. Өйткені техника, ақпараттық құралдар дамып келе жатыр. Оқушылар барлық мәліметті интернеттен алуға қызығады, қолына кітап алғысы, ізденгісі келмейді. Мұғалімнің алдындағы басты мәселесі қайтсем оқушыны сабаққа қызықтыра аламын деген сұрақ аясында болуы керек. Интербелсенді әдістерді қолдану білім алушы және білім берушінің ара қатынасын нықтай түседі. Ол үшін мұғалім ізденімпаз, талапшыл, тапқыр болуы шарт. Мұғалім бағыттаушы, ал шәкірт орындаушы болуы керек. Білімді игеру екі жақтың да (шәкірт пен ұстаздың) белсенділігін қажет етеді. Бұл үшін ұстаз дәстүрлі сабақ түрінен бас тартып, бас рөлді шәкіртке ұсынуы қажет. Заман талабына сай әрбір ұстаз сабақтарында оқушылардың біліктілігін арттыру үшін оқытудың жаңа әдіс - тәсілдерін кеңінен пайдалануы керек деп ойлаймын. Сонда ғана өзін - өзі дамыта алатын, өзін - өзі жетілдіре алатын қоғамның белсенді, білімді жеке тұлғасын қалыптастыра алады.

№1 кесте

Дәстүрлі сабақ

Интербелсенді әдіс

Мұғалім уақыттың көп бөлігінде сөйлейді , белсенді.

Оқушылар көп уақыт бойы белсенді,тапсырманы талқылайды

Оқушылар тыныш отырып, мұғалімді тыңдайды.

Мұғалім бағыттаушы.Пікірталас кезінде көмектеседі, сұрақтар қояды.

Оқытудың басым түрі –түсіндіру.

Оқушының өзі сұраққа жауап іздейді.

Сабақтың негізгі бөлігі-жеке-жеке бағалау

Бағалаудың жаңа түрлерінен пайдаланады.

Сабақ кезеңі ұзақ мерзімде өтеді.

Жұппен және топпен жұмыс.

Қазіргі инновациялық технологиялар – білім сапасын арттырудың кепілі. Оны өз дәрежесінде пайдалану – оқушыны шығармашылыққа төселдіруге ықпалы өте зор. Оқытудың тиімділігін арттыру үшін өз сабақтарымда жаңа технологияларды қолданамын. Жаңа технологиялардың ерекшелігі – оның оқушыға жан - жақты әсер етуі. Оқушыларды сабақтан жалықтырып алмас үшін бүгінгі күндегі жаңа технология бойынша сабақ үлгілерін ойластырып, күнделікті жоспарға өзгерістер ендіріп, сайыс, дебат, тағы сол секілді сабақтарды өткізу қажет.

№2 кесте

Мұғалім оқушыда қызығушылық тудыру үшін мынадай тәсілдерді қолдануға болады

Егер мұғалім төмендегідей жұмыс жүргізсе, оқушылардың қызығушылығы бәсеңдейді.

Газет журналдардан қызықты бір оқиғаны айтып берсеңіз

Мұғалім оқушымен аз араласса;

Даулы немесе басқалардың көзқарасына керағар пікір айтыңыз

Мұғалім білімді өзі беріп, оқушының ой-пікірімен санаспаса;

Өз өміріңізден немесе басқалардың көзқарасына керағар пікір айтыңыз.

Мұғалім оқушының кемшіліктерін бетіне айтса;

Ситуациядан шығатын тапсырмалар беріңіз, қалғанын оқушы жалғастырсын

Төтесінен берілген сұраққа жауап беруде қиналса;

Әлем елдерінің біразы игерген әдіс-тәсілдер мен озық технология бұл күнде әрбір мұғалімнің басты құралы болып отыр. Қазіргі уақыт талабы болып отырған педагогикалық технологияның өзі жаңадан пайда болған дүние емес, оның негізі бұрын қалыптасқан, бірақ көпшілігі түбегейлі өзгерістерге ұшырап, зерттеліп, жинақталып, жетілдірілді.

Интербелсенді оқыту арқылы мынадай жұмыс түрлері мен әрекеттер жүзеге асырылады. Мысалы: бірлескен жұмыстар (жұптық, топтық, бүкіл сынып) ақпараттың әр түрлі көздерімен жұмыс жасау (кітап, интернет, лекция т.б.) шығармашылық жұмыстар. Интербелсенді оқуда білім алушылар мынадай білім, білік, дағды, құзырлылық, машықтарды иемденеді: (Слайд) І

терең және жүйелі ойлану;

ақпаратты өздігімен түсініп, оны таразылап, оның ішінен керектісін таңдап алу;

пікірталастарға қатысып, өз ойы мен пікірлерін дәлелдеу;

шешім қабылдау және қиын мәселелерді шешу;

білімге, өмірге деген жауапкершілікті терең сезіну;

Бұл дағдылар болашақта білім беріп отырған шәкірттеріміздің бүгінгі күні тіпті де болжауға мүмкін емес проблемалардың шешімдерін табуға жетелейді деп ойлаймын.

Педагогикалық технология сөзіне түсінік берер болсам, «техно»-латын тілінен аударғанда «шеберлік, іскерлік әдіс» деген мағынаны білдіріп, «оқыту шеберлігі» деген сөзге ие болады. Сондықтан жаңа педагогикалық технологияны қолдануға ерекше мән беріледі Осы орайда жұмыс барысында биология сабақтарында жиі қолданылатын әдістерге тоқталайын:

М.М.Жанпейісованың «Модульдік оқыту технологиясы» сабақтың үш кезеңдік құрылымы орын алған:

«Кіріспе» (Мотивация кезеңі), Сөйлесу (Операционалдық –әрекет кезеңі), Қорытынды (Рефлекциялық- бағалау кезеңі) құрылымында өткізіледі. Кіріспеде мұғалім оқу модулінің жалпы құрылымымен, оның мақсат- міндетімен таныстыра отырып, сабақты сызба, кесте және т. б белгілік үлгілерге сүйене отырып, түсіндіре өтіп, «Сөйлесу» бөлімінде қарапайымнан күрделіге жету бойынша әр оқушы оқу материалымен жұмыс істей отырып, өз қабілеттерін, жадын , ынтасын , ойлауын, ауызша және жазбаша тілін дамытуға мүмкіндік береді. Соңғы «Қорытындылау» бөлімі бағалауға арналады. Оқушылардың «Сөйлесу» бөлімінде алған білімін анықтау мақсатында тестілік тапсырмалар, бақылау жұмыстары, сынақ, шығарма, диктант пәннің ерекшелігіне қарай қорытынды бөлімінде беріледі.

2. Сабақ соңында қолданатын тәсіл «Төрт сөйлем» әдісі. Сабақ соңында оқушылардың жұмыс жасау деңгейлерін бағалау үшін мынадай тапсырмаларды орындатамын.

1.Пікір. Мәтін бойынша туындаған өзіндік пікірін бір сөйлеммен келтіру керек.

2.Дәлел. Келтірген өзіндік пікірін бір сөйлеммен дәлелдеп шығу керек.

3. Мысал. Келтірген өзіндік пікірді тағы да бір негіздеуі үшін бір сөйлеммен мысал келтіруі керек.

4.Қорытынды.Өзіндік пікірді соңғы рет пысықтап, қорытынды шешімді бір сөйлеммен келтіру керек. (Слайд) ІІ