Бірінші тоқсанға арналған рефлексивті есеп

Амангелді атындағы орта мектебінің мұғалімі Оспанова Эльмира Саламатовнаның А, В, С оқушыларға рефлексивтік есебі.

2017-2018 оқу жылы

Қазақстанда өркениетке бастар жолдың бастауы – мектеп десек, мектептің басты тұлғасы, жүрегі – мұғалім. Мектеп жұмысы мен оқушы жетістіктерін өрістетудегі негізгі тұлға – ұстаз болғандықтан, ал сол ұстаз заман талабына сай болуы үшін - әрқашан ізденуді, білімдерін жетілдіруді, жан-жақты, білікті болуды талап етеді.

Оқыту мен оқу барысында оқушылардың өзара білім алмасуын, оқушымен мұғалімнің арасындағы байланыстың негізгі құралы бұл-диалог екенін меңзейді. Яғни, осы диалог сабақ барысында тиімді қолданылса, оқушылар өздерінің ойларын, көзқарастарын жан-жақты, еркін айтуына, дамуына көмектеседі. Оқушының білім алуын қолдау үшін сұрақ қоюдың түрткі болу, сынақтан өткізу және қайта бағыттау сияқты әр түрі техникаларын пайдалану керектігін ұғындым. Диалогтік әңгімені дамыту арқылы оқушылардың бірлескен сұхбат тақырып бойынша өз ойларын білдіруіне идеяларын дәлелденуіне, оқушылардың қандай деңгейде екендігін анықтауға мүмкіндік берді. Оған дәлел болған 5-сыныпқа жүргізілген «Жай бөлшектерді көбейту» сабағында берілген тапсырмаларды орындау барысында топтарға берілген «Жай бөлшектерді қосу мен азайтудан көбейтудің айырмашылығы» тақырыбында оқушылар зерттеу әңгімесін жүргізілді. Әр оқушы ақылға қонымды мәлімет айтып, айтқандарын дәлелдей отырып топ болып бірігіп жұмыс жасады. Осы тапсырманы орындау барысында сабаққа баяу қатысып, мәтінді талдауда қиналатын Арқабек Жасұлан мен Тұрысбек Таңшолпанның өзі де шапшаңдық танытып, топтық жұмысқа белсене араласып, идеясын ортаға тастап, қызығушылық танытқанд

Топтық жұмыс арқылы оқушы мен оқушы арасында, жұптық жұмысты пайдалану арқылы мақсатқа қол жеткізе алдым. Жаңа сабақты өз беттерімен тез меңгере алды. Сабақта «үнсіз» оқушылар «сөйлеп кетті». Мұндай жұмыс түрі жұппен жұмыс жасайтын оқушылар үшін қолайлы, бірақ басқа жағдайларда да пайдаланылуы мүмкін. Оқушылар жұппен бөлінді, оқушылардың біреуі штурман, ал екіншісі – пилот рөлін алды. «Штурман» «пилотқа» не жасайтындығын және неліктен жасау керектігін айтты.

«Жай бөлшектерді көбейту» тақырыбында оқушыларға деңгейлеп оқыту бойынша, алгоритмдік деңгей, танымдық деңгей, эвристикалық деңгей аясында қарастырылған тапсырмаларды орындау интерактивті тақта бойынша жазылып, эталон арқылы тексерілді. Деңгейлік тапсырмаларды орындауда Таңшолпан(С) тақырыпты меңгеріп, алгоритмдік деңгей есептерін шығара алды, яғни міндетті деңгейді орындай алды. Ахметжан(В) барлық тақырыпты меңгергенін көрсетіп, алгоритмдік деңгейден танымдық деңгейге ұмтылып тапсырманы тиянақты орындады, Нұрғалиға(А) алгоритмдік және танымдық деңгейлер орындауға оңай соғып, білімнің жариялық, әділдік қағидалары сақталған эвристикалық деңгейдегі есепті шешу даму қағидасын қамтамасыз етті.

«Мен» тұжырымдамасы бiздi алға жылжытатын және бiздiң мiнез-құлықтарымызды бағыттайтын, өзін-өзі өзгертуге жетелейтін әлеуметтiк стимул болып табылған әртүрлi жеке сипаттамалары бар барлық когнитивтi және аффективті компоненттердiң үйлесуі болып табылады. ( Нұсқаулық 25 бет). Осы тұжырымдамаға сәйкес оқушылар өзін-өзі өзгертіп, деңгейдің жоғары шыңына шығуға талпынысын білдірді.Мерсер (2005) құрдастар тобындағы өзара қарым-қатынас оқуда маңызды рөл атқаратынын көрсетті. (Нұсқаулық 29 бет). Таңшолпан(С) өзінің құрдастарының жоғары деңгейлерге ұмтылғанын көріп, алға ұмтылушылық білдірді. «Олардың қолынан келген нәрсе менің де қолымнан келеді» деу – өзін басқа біреумен салыстыру үдерісінің негізі. Адамдардың қандай да бір салада болсын табысқа жеткен біреуді көрсе, өзіндік тиімділік деңгейі арта түседі. Қабілетті деп танылған Нұрғали(А) өзі қол жеткізген жетістікте, тобында бірлесіп жұмыс істеген Ахметжан мен Таңшолпанға оқушы жетістігі аталмыш жұмыста айқын көрінуі үшін өз жетістігін нақтылап көмек қорын ұйымдастырып отырды. Осыдан байқағаным топ оқушылары сәтті де, табысты орындалған жұмыстың «өзіндік тиімділігін» арттырып, бірлескен оқу барысында…