Біз сөйлесе білеміз бе тақырыбына ашық сабақ, 2 сынып

Сабақтың тақырыбы: «Біз сөйлесе білеміз бе?»

Мақсаты: балаларға сөйлеу мәдениетінен ақпарат беру, өзара және айнала қорғашан адамдармен (ересектер, ата-ана, мұғалімдер т.б) сөйлесе білу дағдысын игеруді түсіндіру.

Міндеттері:

Білімдік: оқушылардың сөйлеу мәдениетін жетілдіру;

Дамытушылық: әдеби тілдің нормаларын сақтау қажеттілігі туралы оқушылардың түсініктерін қалыптастыру;

Тәрбиелік: қазақ тіліне деген қарым-қатынастарын ұлттық құндылық, патриоттық сезім тұрғысында үйрету, тәрбиелеу.

Сабақ түрі: жаңа сабақ.

Сабақ әдісі: проблемалық, проекциялық , дидактикалық әдістер

Педагогикалық технологиялар: ойын технологиясы;

Сабақ формасы: топтарда жұмыс істеу.

Көрнекіліктері: Интербелсенді тақта, үлестірмелі қағаздар, бейнематериалдар, қабырғада ұлы ойшылдар мен философтардың тіл және сөз туралы қанатты нақылдары мен мақал-мәтел ілінеді:

«Сөз деген мәңгі қалатын жалғыз мұра» (Эрнест Хэмингуей)

«Сөз тас жарады, тас жармаса, бас жарады» (халық мақалы)

Сөз жылата да, жұбата да алады

(Б.Момышұлы)

Жоспары:

Ұйымдастыру кезеңі

Үй тапсырмасы

Жаңа сабақ

А) Сұрақ-жауап

Проблемалық тәсіл

Ә) Демонстрациялық тәсіл

Б) Рольдік жағдаят

В) Дидактикалық тапсырма

Г) Демонстрациялық фильм

Ғ) жаңылтпаш

Д) Кім тапқыр? Ойыны

Е) Сергіту сәті

Ё) Дидактикалық тапсырма

Ж)Синвейн әдісі (дәптермен жұмыс)

З) Бекіту

И) Рефлексия

Й) Үй тапсырмасы

К) Марапаттау

Сабақ барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі: Психологиялық дайындық

Үлкенге де сіз,

Кішіге де сіз.

Сәлем бердік сіздерге,

Әдеппенен біз.

Үй тапсырмасын сұрау

Жаңа сабақ. Сабақтың тақырыбын, мақсат, міндеттерін айту.

Мұхтар Шахановтың қазақ тілі туралы әні тыңдалады.

(балалар әннен қандай әсер алғандарын айтады.)

Эпиграф: ««Жақсы сөз жанға - жақын,

құлаққа - жағымды, ойға - қонымды келеді»»

Мұғалім:

Бүгін біз сендермен өте маңызды проблемаға – сөйлеу мәдениетіне арналған іскерлік ойынды өткіземіз. Ол үшін бізге 2 топқа бөліну қажет, әр топ бір-біріне ұқсамайтын тапсырмалар орындайды. Барлық оқушыларға сұрақтар қойылады:

Сөйлесу мәдениеті дегеніміз не?

Сөйлеу мәдениеті:

1.Ана тіліміз-қазақ тілі, яғни тілімізді дұрыс және орынды қолдану.

2. Сөздерді дұрыс айту.

3. Тілді басқа тілдің сөздерімен шұбарламау, яғни таза сөйлеу.

- Қорыта келе Қ.Мырзаәли атамыз айтқандай:

Өзге тілдің бәрін біл,

Өз тіліңді құрметте!

Сонымен, балалар, сөйлеуді біз сөздер арқылы жүзеге асырады екенбіз.

Тіл тас жарады,

Тас жармаса, бас жарады,-дейді қазақ атамыз.

Яғни, ауыздан шығатын бір ауыз сөз әр адамға әртүрлі әсер ете алады.

Сөздің құдіреті өте күшті. /тақтаға ілінеді/

Сондықтан, сөйлеу мәдениеті дегеніміз-мәдениетті, сауатты, дұрыс, әдеби тілмен сөйлеу.

Әдеби тіл-дұрыс сөйлеудің үлгісі. /тақтаға ілінеді/

Әдеби тілді қалай меңгеруге болады?

1.Білім-кітапта. Көркем әдебиетті көп оқу керек.

2. Ата-баба мұрасы. Мақал-мәтел, нақыл сөздерді жаттап жүру керек.

3. Қоршаған ортаңда өзің дұрыс сөйлеуге тырыс. Сона ғана сен оларға жақсы әсер ете аласың.

Ата-бабаларымыз тіл, сөйлеу туралы не айтыпты, көңіл бөлейік...

/тақтаға ілінеді/

1. Ақылды орнымен сөйлер де, жауабын күтер.

2. Ақылдының сөзі қысқа, айта қалса нұсқа.

3. Көп ойлап жақсы сөйле-нұсқа болсын,

Сұраса жауабың да қысқа болсын.

2. Әдепті сөйлеу дегенді қалай түсінесің?

-Соңғы кездері газеттерде, бұқаралық ақпарат құралдарында, телевизиялық бағдарламаларда сөз және грамматикалық қателер өте көп ұшырасып жатқандықтан, біз сөз мәдениеті деңгейінің төмендеп кеткенін көріп жүрміз, сөйлеу мәдениетін сақтамайды.

Қорытынды: Адам қаншалықты сауатты сөйлей білсе, оның сөйлеу мәдениетінің жоғары деңгейде екендігі айналасындағы адамдарға соншалықты анық та айқын көрінеді.

-Сіздер байқағандарыңыздай, сөйлесу мәдениеті үшін дұрыс, анық, сауатты және сыпайы сөйлеу қажет.

-Қазір мен сендерге өте кең таралған 2 жағдаятты ұсынамын. Осындайды сендердің әрқайсыларың бастарыңнан өткізулерің мүмкін, тіпті бірнеше рет өткізгендерің де болған шығар.

Рөлдік жағдаяттар

1 тапсырма:

Сіз сабақтан кешіктіңіз, оның үстіне дәптеріңізді ұмыт қалдырып кеттіңіз. Сіздің әрекетіңіз...

(бұл көрініске 2 оқушы қатысады: 1- мұғалім, 2-сі – кешіккен оқушы)

Бейнелеу өнері сабағында сізге өшіргіш қажет болды. Өшігіргішіңізді жоғалтып алдыңыз. Көршіңізден сұрау қажет. Бірақ ол жұмыс істеп жатыр. Ал мұғалім сыныптың жұмысын қадағалап тұр. Сіздің әрекетіңіз...

(3 оқушы қатысады: 1 – мұғалім, 2-сі – сұрайды; 3-сі – жауап береді)

Ойынды бақылаушы балалар (проекциялық тәсіл) оқушылардың әрекеттерін талдайды.

-Сонымен, біз әдеппен қайырылу керек екенін тағы да бір еске түсірдік, ал ең басты қорытынды біздің тілде бөтен адамға қарата айтылатын сөз жоқ. Оған қарата қайрылу үшін көңілін аудару мақсатында өтініш сөздерді қолдану қажет: кешіріңіз, мархабат, сізге қайрылса бола ма, ғафу етіңіз және т.б. «Бала», «қыз» деп еш уақытта айтуға болмайды.