Бизнес және математика тақырыбындағы ғылыми жоба

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ, ҚАРАСАЙ АУДАНЫ, АБАЙ АУЫЛЫ

«АБАЙ АУЫЛЫНДАҒЫ ОРТА МЕКТЕП МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ ШАҒЫН ОРТАЛЫҚПЕН» КММ

ҒЫЛЫМИ ЖОБА

БИЗНЕС ЖӘНЕ МАТЕМАТИКА

Бағыты: жаратылыстану

Секция: Экономика

Жас ізденуші: 8 «В» сынып оқушысы Серік Ботакөз

Ғылыми кеңесшісі:

Абай атындандағы ҚазҰПУ-нің информатика және білімді ақпараттандыру кафедрасының профессоры, педагогика ғылымдарының докторы Сағымбаева А.Е.

Ғылыми жетекшісі:

математика пәні мұғалімі Куанышева А.З.

2015 жыл

Абай ауылы

«Абай ауылындағы орта мектеп мектепке дейінгі шағын орталықпен» КММ

Дарынды оқушылармен жұмыс

Оқушының

аты-жөні

Тақырыбы

Жетекшісі

Жұмыспен айналысқан мерзімі

Серік Ботакөз

Бизнес және математика

Математика пән мұғалімі Куанышева А.З.

2015 жыл қантар айынан

8-сынып оқушысы Серік Ботакөздің

«Бизнес және математика» атты ғылыми жобасына

СЫН ПІКІР

8-сынып оқушысы Серік Ботакөздің ғылыми жобасы математика пәні мұғалімі Қуанышева Айнұрдың жетекшілігімен орындалған. Ғылыми жобада математиканың бизнестегі рөлі ашылып көрсетіліп, онда қолданылатын негізгі әдіс-тәсілдері жан-жақты талдап зерттелген. Зерттеу барысында қазіргі заман талабына сай математиканың элементтерін шағын және орта бизнеске қолдауға нұсқаулар берілген. Оқушы ғылыми жұмысының тақырыбына байланысты математикалық есептерге талдау жасаған. Ол өз ойын шеберлікпен сауатты жеткізу тұрғысынан дайындығын байқатты.

Ғылыми жұмысының материалы жүйелі түрде құрылған. Ғылыми жобасының тілі жатық, құрылымы – жоспарға сай. Әр тараудан соң қорытынды түйіндер жасалған. Ғылыми жобасының ғылымилығы, оқушының көп ізденгені, теориялық әдебиеттерге шолу жасап, көрнекті ғалымдардың еңбектеріне сүйенгендігі тақырып бойынша терең жұмыс жүргізгендігін байқатады. Айтарлықтай ескертулер жоқ. Сондықтан, бұл ғылыми жұмысты «өте жақсы» деген бағаға бағалап, қорғауға жіберуге болады деп сенім білдіремін.

Ғылыми кеңесшісі:

Абай атындандағы КазҰПУ-нің

информатика және білімді ақпараттандыру

кафедрасының профессоры, педагогика

ғылымдарының докторыСағымбаева А.Е.

ПІКІР

Жоба зерттеудің мақсаты мен міндетін айқындайтын кіріспе бөлімнен, алты тараудан, қорытынды бөлімнен, пайдаланған әдебиеттерден тұрады. Аталған ғылыми жобада оқушы тақырыптың өзектілігін, жұмыс жазу барысында алға қойған мақсаты мен міндеттерін атап өтеді. Оқушы математикалық есептерге қатысты жазылған ғылыми теориялық әдебиеттермен танысып шыққан. Оқушы алдымен математиканы пайдалана отырып, бизнес жүргізгенде қандай маңыздылығы бар екеніне түсінік бере кетеді. Жұмыстың тарауында әрбір тақырыптан соң бизнеске қатысты математикалық есептерге сілтеме жасалады.

Негізгі бөлімінде біріншіден бизнес ұғымына талдау жасалған. Қаржылық математика, капитал, кіріс, пайыз, несие, депозит туралы түсінік беріліп математикалық есептермен дәлелдеу жасап отырылған.

Қорытынды бөлімінде адамды ойға салатын мынандай нақыл сөздер келтірілген «Математика дегеніміз Жер шары, ал амалы бүкіл Галактика», «Математика сабақталған ине сияқты, барлық басын қосып, біріктіріп тігуге үлкен көмек жасайды. Келешекте адамдардың ұғысатын ең қысқа тілі математика болады», «Математика адам тіршілігіне қажет ғылым. Қоғамда тіл қалай қажет болса, математика тілі де сондай қажет, ол табиғаттың тікелей тілі».

Ботакөз тақырыпты толық ашуға әрекет еткен. Тұжырым, дәлелдемелері ғылыми негізде тиянақталған. Зерттеу жұмысы талабына сай жазылған және өзіндік пікірі бар.

Ғылыми жетекшісі,

математика пәні мұғалімі Куанышева А.З.

ТЕЗИС

«Абай ауылындағы орта мектеп мектепке дейінгі шағын орталықпен» КММ 10 «Ә» сынып оқушысы Тұрысбекова Аймара «Бизнес және математика» тақырыбында ғылыми жұмыс жүргізді.

Ғылыми кеңесшісі – Абай атындағы ҚазҰПУ-нің информатика және білімді ақпараттандыру кафедрасының профессоры, педагогика ғылымдарының докторы Сағымбаева Айнұр Есенғазыевна.

Ғылыми жетекшісі – математика пәні мұғалімі Куанышева Айнұр Заряновна. Ғылыми жұмыс жобасында математиканың бизнес басқарудың маңызды бөлігі болып табылатыны жайлы зерттеу жүргізді.

Жұмыстың жүру тәртібі:

Жұмысты бастамас бұрын бизнес-жоспарларды қалай құрайтындары,

қандай түрде жазылатынын ескерілді. Маркетинг, менеджмент т.б. бизнеске қатысты ұғымдармен таныстық.

Зерттеу жұмысын жүргізуге қажетті әдістемелермен танысу үшін

қажетті мағлұматтар жинақталды.

Әдістемелерді пайдалана отырып бизнеске қатысты математиқалық

есептерді іздестіріп, математика бизнеске қалай көмектесетінін зерттелді.

Кіріспе бөлімінде Қазақстан Республикасынын Президентінің Н.Ә. Назарбаевтің шағын және орта бизнесті қолдау жайлы нұсқаулығы қарастырылды.

Негізгі бөлімінде сарапшыларға, маркетологтарға, менеджерлерге, инвесторларға математика заңдары бизнес өмірінде маңызды роль атқаратыны жайлы зерттеу жұмыстары жазылған.

Жұмысты қортындылай келе оңай өзекті мәселелерді шешуге немесе табыстың жолында қиын кедергілерді еңсеруге болатынын математиканың қарапайым теориясын білу жеткілікті екендігіне көз жеткізілді.

ТЕЗИС

Ученица 10 «Ә» класса КГУ «Средней школы поселка Абай с дошкольным мини центром» Турысбекова Аймара подготовила научную работу на тему «Бизнес и математика».

Научный консультант: профессор кафедры информатики и информатизации образования, КазНПУ имени Абая, доктор педагогических наук Сагимбаева Айнур Есенгазыевна.

Научный руководитель: учитель математики Куанышева Айнур Заряновна. В данной работе научного проекта осуществляется исследование того, что математика является важной частью управления бизнесом.

План проведения работы:

Перед началом работы, ознакомилась с составлением бизнес-планов, в

каком виде они пишутся. Ознакомилась со словами, что означают маркетолог, менеджмент и т.д.

Для проведения исследовательской деятельности и ознакомления с

необходимыми методиками проведения работ, была собрана соответствующая литература

Используя существующие методики работы, пыталась найти

математические задачи, касающие бизнеса. И как математика помогает в бизнесе.

Во введении, представлено послание Президента Республики Казахстан Н.А. Назарбаева о поддержке малого и среднего бизнеса.

В основной части, в ходе исследования изъяснено как законы математики помогают аналитикам, маркетологам, инвесторам, руководителям и владельцам бизнеса

В заключении, сделан вывод, что достаточно знать самые простые теории – и можно легко решать насущные вопросы или преодолевать сложные препятствия на пути к успеху.

Thesis

The student of the 8th form of KGU « Secondary school of the village Abay with preschool mini centre » Serik Botakoz has prepared scientific work on theme «Business and mathematics».

The scientific consultant: Sagimbaeva Ainur Esengasievna, professor of the department of the information science and informatizations of the education, Kaz NPU named after Abay, doctor of the pedagogical sciences.

The scientific leader: Kuanysheva Ainur Zaryanovna, mathematician.

In given working the scientific project is realized study that mathematics is an important part of business management.

Plan of the carrying out the work:

Before beginning of the work it was learned the formation of business – plan, in what type they were written and words that mean marketing, management and etc.

It was collected necessary literatures for carrying out the research activity and it was used necessary methods.

Using existing methods of the work I tried to find the solution of mathematical problems concerning business and proved that mathematics helps in business.

In introduction it is presented the letter of the President of the Republic Kazakhstan N.A. Nazarbaev about support of small and average business.

In the main part it becomes clear that the laws of mathematics help the analysts , managers, investors, leaders and owners of the business.

In conclusion, it is made conclusion that it is enough to know the simple theories and you can solve the essential questions easily or overcome the difficulties on the way to success.

Аннотация

Зерртеу жұмысының тақырыбы: «Бизнес және математика»

Жұмыстың құрылымы:

Ғылыми жоба – кіріспеден, негізгі бөлімінен, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.

Зерттеу жұмысының көлемі: 23 бет

Пайдаланған әдебиеттер саны: 5

Ғылыми жобаның орындалу әдісі:

Ғылыми – әдеби оқулықтарды пайдалана отырып ізденіс жасау, зерттеулер жүргізу, мамандардан кеңес алу.

Зерттеу жұмысының мақсаты: тәжірибеде қаржылық математиканың негізгі ұғымдар мен әдістерін қолдануды енгізу және ғылыми тұрғысынан математика және бизнес қарым-қатынас қарастыру

Зерттеу міндеттері: бизнес және математика қарым-қатынасын терең зерттеу

Зерттеудің өзектілігі: бизнес пен математиканың қарым-қатынасы, бүгінгі таңдағы маңызы

Зерттеу мәселесі: математика бизнестік өмірде, экономикада алатын орны

Зерттеу болжамы: бизнес және математика қарым-қатынасын зерттеу, талдау жасау, деректер жинау

Зерттеу пәні: математика

Зерттеу кезеңдері: тану, іздестіру, кездесу, зерттеу, жазу

Мазмұны:

Кіріспе ......................................................................................................... 9-10

I тарау. Математика – бизнестің маңызды бөлігі

Қаржылық математика кімге қажет болып табылады?........... 11

Бизнес жүрегіндегі кілт ............................................................... 12

Зерттеу деңгейлері......................................................................... 12-13

II тарау. Капитал

2.1. Капитал туралы жалпы түсінік.............................................................13

2.2 Қайтарым деңгейі мен табыс ағынды бағалау есебі ........................ 13-14

III тарау. Пайыз

3.1. Пайыз дегеніміз не?........................................................................... 14

3.2 Қарапайым пайыздар.......................................................................... 14-15

3.3 Күрделі пайыздар сипаты және пайда болуы.................................. 15-16

IV тарау. Инфляция , номиналды және нақты пайыздық мөлшерлемелер

4.1 Инфляция дегеніміз не?.........................................................................16

4.2 Номиналды және нақты пайыздық мөлшерлемелер......................... 16-17

4.3 Кім инфляция кезінде кім жеңіледі және кім оны пайдаланады...17

V тарау. Кіріс

5.1 Кіріс түсінігі......................................................................................... 17-18

5.2 Тиімді пайыздық мөлшерлемелер тұжырымдамасы...................... 18

VI тарау. Несие

6.1 Қандай несие таңдау керек?................................................................. 18

6.2 Кіріс пен тәуекел.................................................................................. 19-22

Қорытынды .................................................................................................. 22

Пайдаланылған әдебиеттер.......................................................................... 23

КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан жолы-2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» жолдауында «шағын және орта бизнес – XXI ғасырдағы Қазақстанды индустриялық және әлеуметтік жаңғыртудың басты құралы», деп атап көрсетіп, ел экономикасында шағын және орта бизнестің үлесі артқан сайын Қазақстанның дамуы да орнықты бола түсетіндігіне және оған мол мүмкіндіктердің бар екендігін атап өтті. Сонымен қатар, Ел Президенті шағын және орта бизнесті өркендету мақсатында Үкіметке біршама тапсырмалар берді. Атап айтқанда, бизнесті дамытуға кедергі келтіретін енжар құқықтық нормалардың күшін жою, осы сектор субъектілерінің күйреуінің нақты тетіктерін енгізу, шағын және орта бизнес индустриалды-инновацияны дамытуға негіз болуы қажет, сонымен қатар Ұлттық кәсіпкерлер палатасымен бірлесе отырып жұмысын жаңа бастаған бизнесмендерге әдістемелік көмектің тиімді тетіктерін жасау.

Бүгінгі күні шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту объективті қажеттілік екендігіне көзіміз жетеді. Оны экономикасы дамыған елдердің тәжірибесі көрсетіп отыр, яғни ЖІӨ-дегі шағын және орта кәсіпкерліктің үлесі 50-60 % құрайды. Оның негізгі себептеріне тоқталатын болсақ, біріншіден, ел экономикасының қарыштап дамуына негіз болады, екіншіден, халықтың жұмыспен қамтылуына жағдай жасайды, үшіншіден, жалпы ішкі өнімнің көлемін арттыруға оң әсерін тигізеді. Дегенмен, шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымын, соның ішінде, заңнамалық қамтамасыз ету; шағын және орта бизнесті индустриаландыруда әдістемелік көмектің тиімді тетіктерін енгізу маңызды болып табылады.

Шағын және орта бизнесті қалыптастыру мен дамытудың өзіндік артықшылықтары мен кемшіл тұстары да бар. Шағын және орта бизнестің шетелдік және отандық даму тәжірибелерін талдай отырып, мынадай артықшылықтарын атап өтуге болады:

шағын және орта бизнес субъектілерінің қызметінің тәуелсіздігі;

нақты шешімдерді қабылдауға және оны орындауға икемділігі, соның

ішінде шығындарды басқару барысында;

бизнесті жүргізуде жергілікті талаптарға тез бейімделуі;

бәсекелестік ортаның қалыптасуы;

кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру барысында көп шығынның

жұмсалмауы;

кәсіпкерлер мен тұтынушылар ерікті түрдегі таңдауларға ие болады.