Шайдың құпия сыры тақырыбындағы ғылыми жоба

Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі

«Нұрлыбек Баймұратов атындағы орта мектеп» КММ

ШҚО, Бесқарағай ауданы, Қарағайлы ауылы

Ғылыми жобаның тақырыбы:

ШАЙДЫҢ ҚҰПИЯ СЫРЫ

Авторлары: 3 «А» сынып оқушылары Мурзабекова Еркежан, Саматқызы Наргиз

Жетекшісі: Исинажанар Шайзатовна

Аннотация

Шайдың құпия сырын меңгеру деген қызығушылығым осы тақырыпты таңдауға себепші болды.Оның құрамында қандай пайдалы,зиянды заттар бар , қай мезгілде, қандай мөлшерде ішу керек екенін анықтау менің қызығушылығымды оятты.

Аннотация

Я выбрал эту тему потому, что мне стало интересно, что из себя представляет чай. Содержит ли он полезные, а может даже вредные свойства. Когда лучше пить и в каких количествах его употреблять

Мазмұны :

1.Кіріспе

2.Негізгі бөлім

2.1.Шай тарихын білу

2.2 Шайдың адам ағзасына әсері

2.3 Шай түрі,құрамы

2.4 Шайды даярлау әдісі

2.5 Шай тыйымы

3.Қорытынды

4.Пайдаланған әдебиеттер тізімі

Мақсаты :

Шай тарихын білу арқылы оның адам ағзасына пайдасы мен зиян әсерін айқындау.Түрін,құрамын саралай отырып,даярлау әдісін меңгеру .

Туындайтын міндеттер :

- шай туралы туралы деректермен танысу .

- шайдың түрлері мен сорттары жайлы мағлұматтар

жинақтау .

- Жинақталған мағлұматтарды зерттеу жұмысында қолдану .

Кіріспе бөлім

Қазақ – шайқор халық . Ата-әжелеріміздің баяғыда « Шай ішсең , көңілің жай » деп мақалдайтыны тегін емес . Мұның сыры неде десек , шайдың адам ағзасы үшін пайдасы мен емдік қасиеті аз емес көрінеді . Шай-адамдар қолданатын ежелгі сусындардың бірі . Бірақ біз шайды сонау ерте заманнан бері ішіп келе жатсақ-та , бұл сусын туралы тым қарапайым нәрсенің өзін , мысалға , оны қалай дұрыс демдеуді де біле бермейміз . Бұл онша жеңіл-желпі қарайтын мәселе емес Менің достарым шайды әр түрлі бағалайды.Шөлді басатын сусын десе,біреуері . шай дастарханда бас қосу белгісі деп есептейді.Шайдың өзінің ерекше бір тарихы бар.Ол Қытай елінен келген .

Менің зерттеу жұмысыммен толық таныссаңыздар , онда шайдың адам өміріне деген қажеттілігі туралы білесіздер .

Негізгі бөлім

2.1. Шайдың тарихы

Шайдың отаны-Қытай делінген . Шай-мәңгі жасыл шай өсімдігінің арнайы өңделген жапырағы , сондай-ақ осы жапырақтан әзірленген сусын . Шайдың өзіне тән хош иісі , тіл үйіретін дәмі , шөл қандырып , сергітетін әсері бар . Жас жапырақшалар қытайша « тщайей » дегенді білдіреді . Осыдан « шай » атауы шыққан . Байха шайы да қытайша « бай-хоа » аударғанда « ақ кірпікшелер " дегенді білдіреді . Шынында да шай жапырақшаларының бір беті ақ кірпікшелерге ұқсас жіңішке күміс талшықтармен қапталған . Қазіргі уақытта байха сөзі үгітілген денег мағынаны білдіреді .

Алдымен Қытай шай өндірушілерден жалғыз ел болғандықтан , оның құпиялары мықты қорғалған . Дегенмен , бір ағылшындық шай тұқымын ұрлап қана қоймай , оны өңдеудің күрделі жолын да біліп алған . Осының арқасында европалықтар шайды өз мекендерінде де егуді білген . Шайды тек әйелдер ғана жинаған екен . Себебі , әйелдің нәзік қолдары шайдың иісін одан сайын күшейтеді деп есептеген . Қытай императоры үшін шайды тек 16 жасқа дейінгі қыздар жинаған .

2.2 Шайдың емдік шипасы