Бұмын қаған туралы конспект, 6-сынып
Sheber Education24 МаусымҚаралды:98Жүктелді:0
Конспектіде Бұмын қағанның өмірі, оның алғашқы Түркі қағанатының негізін қалаушы ретіндегі орны және тарихи оқиғалар баяндалады. Материал 6-сынып Қазақстан тарихы мұғалімдері мен оқушыларына тақырыпты қайталап, негізгі мәліметтерді жинақтауға пайдалы.
Материал жүктеу үшін жазылым қажет
Алдын ала көру
Сатып алмас бұрын бірнеше бетін көре аласыз. Толық нұсқасы жүктегенде — жазусыз, сызықсыз.
Материалдан үзінді
Тақырып: Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер (6 сынып қосымша мәлімет)
Зерттеу сұрағы: VI-IX ғасырларда билік құрған қай қағандардың есімдері тарихта сақталды?
БҰМЫН ҚАҒАН
Бумын – өздері қалаған «Мәңгі ел» деп атаған әйгілі бірінші Түркі қағанатының негізін қалаушы.
Күндерінің бір күнінді Батыс Юань Вэй императорының елшілері келеді. Олардың мақсаты бақталасы Жужан мемлекетіне қарсы айдап салу еді. Бұмын бұл ұсынысқа ойлнып қалады Елшілер кеткен сон,өз адамдарын жіберіп ұсыныс берген елдің жағдайымен астыртын танысады. Сәйтсе Батыс Вэй әрекеті арандату екен, өздері көмекке зәру екен.
«Жыу кітабы»: «Осы кезде телылар жу-жуларға (жыужәндарға) қарсы жаза жорығына шығады. Бумын өзіне қарасты тайпаларды бастап, оларға орта жолда бүйірден тиісіп, талқанын шығарады. Сөйтіп 50 мың түтіндік бүкіл елін бағындырады» [сонда – 33-б.]
Түріктер телы тайпаларының әскеріне күтпеген жерден, бүйірден тиісіп, қоршап алу арқылы олардың өздеріне тегеурінд қарсылық жасауына мүмкіндік бермей, қаруларын тастап, бағынуға мәжбүр етті. Біріншіден, телы тайпаларының әскерін жыужәндармен соғысып, босқа қырылудан сақтап қалды. Өйткені, ..қанша жерден «қарық қыламыз» дегенімен, батыс вейліктердің де оларды қолдап, тегеурінді көмек берулері екіталай еді. Екіншіден, телы тайпаларының 50 мың үйін елінің құрамына қосып алуы арқылы Бұмын өзінің әскери қуатын ңығайтып, күшін еселей түсті.Үшіншіден, түріктердің өздеріне адалдық» танытып, көтеріліске шыққан телы тайпаларын өз еріктерімен барып, талқандауы – жыужәндардың оларға деген сенімін арттырды. Соның арқасында Бумын жыужәндар тарапынан болатын түрлі кедергілерден құтылып, алдағы азаттық көтерілісіне кең көлемде алаңсыз дайындалуға толық мүмкіндік алды.Төртіншіден, жыужәндарды ішкі қырқысқа араластырмай, телы тайпаларының көтерілісін түріктердің өздерінің басуы көшпелілердің негізгі дұшпаны Шығыс Вей және Батыс Вей империяларының тыныс алып, күшеюіне жол бермей, оларға деген жыужәндардың үстемдік ықпалының бұрынғы күйінде сақталып қалуын қамтамасыз етті. Соның нәтижесінде, Батыс Вей
Сабаққа арналған ойындар
Жазылымдар
Өзіңізге ыңғайлы жазылымды таңдаңыз
