Дара және күрделі сан есімдер, 6-сыныпқа ашық сабақ

Күні:

Сыныбы: 6-сынып

Пәні: қазақ тілі

Сабақтың тақырыбы: Дара және күрделі сан есімдерСабақтың мақсаты:Білімділік мақсаты: Сан есім туралы түсініктерін ары қарай толықтыру, сан есімдердің құрамына қарай дара және күрделі болып бөлінетінін түсіндіру, күрделі сан есімдердің жасалу ерекшеліктерін таныту;Дамытушылық мақсаты: Ойлау белсенділігі мен танымдық қызығушылығын дамыту, ой қорытып нақты шешім жасата білу, шығармашылық ізденістерін арттыруға ықпал жасау;Тәрбиелік мақсаты: Адам өміріндегі сандардың маңыздылығын жете түсіндіріп, өмірмен байланыс арқылы туған халқының өнерін сүйіп өсуге баулу.Сабақтың түрі: жаңа білімді меңгерту сабағыСабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ - жауап, ізденіс, баяндау, талдау, т. б.Көрнекілігі: интерактивті тақта, үлестірмелі қағаздар, плакаттарПәнаралық байланыс: математика, тарих, әдебиет.Сабақтың барысы:І. Ұйымдастыру:- Қане, балалар, мені көріп тұрғандар “бір” шапалақ, есітіп тұрғандар “екі” шапалақ, көрсетіп тұрғандар “үш” шапалақ ұрыңдаршы. Керемет! Шапалақ даусынан сендердің бүгінгі сабаққа ерекше дайындықпен келгендерің сезіліп тұр. ІІ. Үй тапсырмасын тексеру

а) «Бақшада» тақырыбында сан есімді қатыстырып мәтін құрастырып келу керек болатын.

«Анализ – синтез» тәсілі арқылы сан есім туралы білімдері пысықталады.Сандарды таңдау арқылы сұрақтарға жауап береді.1. Сан есім дегеніміз қандай сөз табы?2. Сан есім қандай сұрақтарға жауап береді?3. Сан есім қай сөз табымен тікелей тіркесіп, қолданылады?4. Сан есімдер сөйлемде қандай қызмет атқарады?ә) Ал енді, сан есімдер қатысқан мақал-мәтелдерді ортаға салыңдар.Оқушылардың жауаптары:1. Білгенім – бір тоғыз, білмегенім тоқсан тоғыз.2. Жігітке жетпіс өнер де аз.3. Жеті рет өлшеп, бір рет кес.4. Отыз екі тістен шыққан сөз, отыз рулы елге тарайды.5. Он үште отау иесі.

6. Жеті кедей жиналғанмен, ортасынан бір бай шықпас.

7. Мың қайғы бір борышты өтемейді. Үй тапсырмасы мен жаңа сабақтың байланысы: Оқушылар, 99, 32, 13 айтқан оқушылар оң жаққа, 7, 1, 70, 1000 сан есімдері бар мақалдарды айтқан оқушылар сол жаққа шығыңдар.Миға шабуыл жасау. Оқушылар, мен неге сендерді осылай бөлдім? Қалай ойлайсыңдар?Әрине, дұрыс айтасыңдар. Ендеше бүгінгі сабағымыздың тақырыбы – Дара және күрделі сан есімдер.ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.1. Сан есімдер құрамына қарай дара сан есім және күрделі сан есім болып бөлінеді.Бір түбірден құралған негізгі және туынды сан есім дара сан есім деп аталады.Мысалы, он, екі, бес, мың – негізі сан есімдер;ондаған, мыңдаған, алтыншы, екеу – туынды сан есімдер.Екі я одан да көп түбірдің тіркесінен немесе қосарлануынан жасалған сан есім күрделі сан есім деп аталады.Мысалы, екі мың он үш, 25 т. б.Сөздердің қосарлану мен қайталануы арқылы жасалған күрделі сан есімдер дефис (-) арқылы жазылады.Мысалы, қырық - елу, алпыс - жетпіс,2. «Кітап – алтын сандық»

Кітаппен жұмыс (жеке жұмыс)129-жаттығу. Мәтіннің құрамынан дара сан есімдерді бір бөлек, күрделі сан есімдерді бір бөлек екі баған етіп жазыңдар.

Кеспе қағазбен жұмыс

1.Сан есімдерді сөзбен жаз. (тақтаға орындайды)

2.Сөйлемнен күрделі сан есімді тауып, құрамына қарай талда. (тақтаға орындайды)

Ағам мектебімізге алтыншы сыныпқа арналған отыз-қырықтай қазақ тілі кітабын әкелді. Айсұлудың нағашы апасы биыл жиырмасыншы қазанда сексен сегізге келіпті.

3.Жүз бір сөзіне сатылай кешенді талдау. (тақтаға орындайды)

3. «Сергіту» ойыны.