Дәстүр халық рухы тақырыбына арналған 6-сынып ашық сабағы

Күні: 2.12.14

Сыныбы: 10 «А»

Сабақтың тақырыбы: Дәстүр – халық рухы

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушылардың бойына халқымыздың рухани байлығын сіңіру, ұлтымыздың дәстүрлерінен үлгі алуға бейімдеу.

Дамытушылық: Дәстүрге деген қызығушылығын арттырып, сөйлеу мәдениетін дамыту, сөздік қорын байыту.

Тәрбиелік: Халықтық дәстүрлер туралы түсінік бере отырып, оқушыларды адамгершіліке, әдептілікке тәрбиелеу.

Сабақтың әдсі: түсіндіру, сұрақ – жауап.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Пәнаралық байланыс: әдебиеттік оқу.

Сабақтың көрнеілігі: интерактивті тақта.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

а) Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

ә) ҚР Гимн орындау.

ІІ. Жаңа сабақ.

Кіріспе сөз.

... Балаға сіңірген ата – ана еңбегін бала өмір бойы ақтап бола алмайды. Балаға деген махаббатқа теңдесе алмайды, ол өле – өлгенше суынбайтын махаббат.

Бұл қасиет – әр адамның бойына ана сүтімен бірге сіңген ұлы сипат, мыңдаған жылдар бойы сақтап келе жатқан ұлы дәстүр.

Осы белгілі жайды қайта – қайта айтудан, жастардың құлағына құя беруден жалықпаймыз. Өйткені, кәрілер етеді, жастар қалады. Кәрілердің жағымды қылық, өнегелі істерін, жақсы дәстүрлерін жастар дамыта отырып, өзінен кейнглерге табыс етуін арман етеміз.

Көктемдегі жердей құлпыра өсіп келе жатқан жас ұрпқты көргенде кеудеңе сыймайды. Ал, солардың ішінде сөлекет бірдеңе көргенде аяғыңа шөгір қадалғандай боласың. Жақсы мекен салудан, қала салудан жақсы салт, дәстүр жасау қиынырақ. Жақсы дәстүр ұзақ уақытта жасалады, ұзқ өмір сүреді, кейінгілерге даңғыл жол болып қалады.

Дәстүр жайында мұнша шұқшия сөз етуімізде үлкен мән бар. Өйткені, оны халық жасаған, оны бұзушыны ешқашан сүймеген, аямаған халық.

Біз кейде ата – анасынан безген жас жайында есітеміз. Бір кезде түн ұйқысын төрт бөліп мәпелеген, ыстық – суыққа, талай қиындыққа шыдап келіп, сені қатарға қосқан ата – ана бұл кезде дәрменсіз, сонда да тілегі сен. Осындай ата – ананы ұмытқан жас рақымсыздың рақымсызы деп кім айтпас...

Қазақ дәстүрі тек ата – ананы ғана емес, жалпы адамды, сыйлауға баулиды. Үлкенге сәлем беру, орын беру, жол беру, кимелеп баса-көктеп өтпеу, үйіне келе қалса, алтын байлап, есік ашып, төрге шақырып, жақсы қабақпен аттандырып салу, меймандос, жолдас-жораға қайырымды болу сияқты салт- дәстүрлердің бірде-бірі ескірген жоқ. Бұлар өмір бойы ескрмейтн, адамнан адам іштей әр кез дәметіп тұратын табиғи құлық-мінездер. Бұл мінездерді қорлау – алдымен өзін – өзі қорлау, сыйлау – алдымен өзін – өзі сыйлау.

Сыйласу, қайырымдылық әрқилы. Біреулер ісім түседі-ау, немесе қарымтасы қайтады-ау деген адамын сыйлайды. Ашып айтқанда бұның аты – сауда. Біреулер сыйласуды, қайырымдылықты адамшылық борышым деп істейді. Міне, бұл – ең қымбат қасиет. Жастар осы қымбатқа ұмтылу керек...

Бұл кезде білім шарабын сіміріп жүрген жастар көп, бсына білім жинау, өнер адамшылық үлгілерін жасау жастарымыздың салтына енген шақ. Алайда, күшала жеген иттей қисаңдап келе жатқан біреу оқта-текте кездесіп қалады. Аузынан сасық ис аңқиды, сөзі іріп – шіріп түсіп жатады. Бұл бейшара білім шарабының орнына есіру шарабының сімірген, ата – анасының маңда терін сатып ішкен, өзі қазір адамның қоры, сөйте тұра зормын деп кеуде қағады.

Біз жастарымыздың азаматтық сипаты келісті болуын дос сүйініп, дұшпан күйінердей болуын тілейміз. Есте болсын, адамшылық әрбір ұлы сипат шың тәрзді. Шыңды шың етен төбе – шоқырлар болса, ұлы сипат та ұсақ сипаттардан құрылып ұлыққа жетед. Халықтық жасты дәстүрлерд ешбір адам аттаған емес. Әрбір жас – ол дәстүрді қорғаушы, орындаушы әр дамытушы болғай – ақ.

Тірек – сызба.

Отбасы, тұрмыс дәстүрі

Еңбек дәстүрі

Отау көтеру дәстүрі

Қазақ халқының салт - дәстүрлері

Наурыз дәстүрі

Тәрбие дәстүрі

Қаза ғұрыптары

Ислам тағылымы