Дене құрылысын өлшеу және өлшем алу жоспары

Бекітемін

дир. ӨОЖ орынбасары

№ 18-19 сабақ жоспары

Бағдарлама жоспары: 5. Дене құрылысын өлшеу.Өлшем алу

Сабақ тақырыбы: Дене құрылысын өлшеу. Өлшем алу.

Сабақ мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға дене құрылысын өлшеу және өлшем алу барысында практикалық дағдыларын қалыптастыру .

Дамытушылық: Оқушыларды өндірістік жұмыс орнында теориядан алған білімдерін дамыту.

Тәрбиелік: Оқушыларды жұмыс барысында шыдамдылыққа, жолдастық көмек пен өзін – өзі бақылай білуге тәрбиелеу.

Сабақтың материалдық жабдықталуы: Нұсқау карта, сантиметрлік таспа, күнделік.

Сабақ түрі: Аралас.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру бөлімі – 5-6 мин.

Оқушылармен амандасу.

Жоқ оқушыларды белгілеу.

Жұмыс орындарының сабаққа дайындығын тексеру.

ІІ. Кіріспе нұсқау:

Адам денесінің сыртқы пішінін қандай негізгі белгілермен анықтайды? (адам денесінің сыртқы пішінін негізгі жаплы морфологиялық белгілер, дене бітімінің пропорциясы, дене бітімі мен келбеті, денесі деп пнықталады).

Пропорция деп не атайды? ( пропорция деп адам денесінің бөлек бөліктері өлшемдерінің арақатынасын атайды)

Антрополог В.В. Бунак дене бітімі пропорциясының неше негізгі типін ажыратады? ( үш негізгі типін ажыратады)

Үш негізгі типін атап өт? ( мезоморфты, долихоморфты және брахиморфты).

Мезоморфты дене бітімі қандай адамдарға тән? (мезоморфты дене бітімі пропорциясы орта және қалыпты дамыған адамдарға тән)

Долихоморфты дене бітімі қандай адамдарға тән? (долихоморфты типі – басы үлкен емес, денесі қысқа, аяқ – қолы ұзын адамдарға тән).

Брахиморфты дене бітімі қандай адамдарға тән? (брахиморфты типі – басы үлкен, денесі ұзын, қол – аяғы қысқа адамдарға тән).

Сабақ тақырыбы мен мақсытын хабарлау:

Дене құрылысын өлшеп және өлшем алып үйрену.

Жаңа материалды баяндау: Бұйымның сызбасын құрастыру үшін адам денесінен өлшем алады. Өлшем - ол адам денесінін негізгі өлшемі, өлшем алу арқылы алынған.

Өлшем алу адам денесінін негізгі конструктивтік сызықтары өлшемінен анықталады. Өлшемдер дәл алу үшін өлшеу техникасын әдістемесін нақта сақтау керек.

Өлшем алу ережелері:

Өлшем дененін оң жағынан алынады.

Өлшемді бірінші айналым алынады, сонан соң ұзындығы.

Өлшеніп тұрған адам тапсырыс кезінде түзу тұру керек.

Өлшемді жеңіл көйлектің үстінен жүргізіледі.

Бел сызығынан айналымдарды баумен айналдырады.

Өлшем алған кезде сантиметрлік таспаны ни тартпау ни бос ұстамау керек.

Өлшемдер дәл антропометриялық нүктесі арқылы өлшеу керек.

Өлшемдер алу үшін келесі өлшем құралдар болу керек: сантиметрлік таспа, бау, иық үстелік ( наплечник). Иық үстелік – өлшеулер иық тұсында дәл орындалу қажет, оны артқы және алдыңғы бойлардың үлгілерінің жоғарғы жағына бойынша пішеді.

Өлшемді келесі әріптермен белгілейді:

Б – бой;

А – айналым;

Б - биіктік;

С – жартыла айналым;

Ұ – ұзындық;

Е – ені.

Өлшемдер алу әдістемелері

Өлшем аты

Белгіленуі

Өлшем алу әдістемелері

Жартылай мойын айналымы

(Полуобхват шеи)

См (Сш)

Мойынды толық айналдыра өлшейді, 7 – ші мойын (•) – нен үстінен, тамақ астынан өдшенеді.

Жартылай кеуде айналымы бірінші

(Полуобхват груди первый)

СК1 (Сг1)

Сантиметрлік таспа арқада жауырынын үстінен, қолтықтын астынан, кеуденін үстінгі жағынан өлшенеді

СК1 = Ак1/2

Жартылай кеуде айналымы екінші

Полуобхват груди второй

СК2 (Сг2)

Сантиметрлік таспа арқада СК1 – дей, ал алдыңғы бойда кеуденін ең көтерінкі нүкте арқылы өлшенеді. СК2 = Ак2/2

Жартылай кеуде айналымы үшінші

Полуобхват груди третий

СК3 (Сг3)

Сантиметрлік таспа арқада жауырынын үстінен, қолтықтын астынан, кеуденін көтерінкінен тіке өлшенеді. Адамның денесінің размерін осы өлшем береді. СК3 = Ак3/2

Жартылай бел айналымы

(Полуобхват талии)

Сб (Ст)

Бел сызығын айналдыра өлшенеді. Сб = Аб/2

Жартылай мықын айналымы

(Полуобхват бёдер)

Смқ (Сб)