Диалогтық оқыту арқылы сөйлеу дағдыларын дамыту

Ағылшын тілі сабақтарында диалогтық оқыту арқылы оқушылардың сөйлеу дағдыларын жетілдіру

Ғылыми жетекшісі: Анапин Е.Х., аға

оқытушы, доцент

Шет тілі: екі шетел тілі 4курс студенті

Индира Жаңабай

Ы.Алтынсарин атындағы Арқалық Мемлекеттік

педагогикалық институты

Арқалық, Қостанай, Қазақстан

Аннотация: Диалоговое обучения - это эффективная форма истинного обучения, которое помогает студентам определять уровень образования, доказывать и обмениваться своими идеями, вносить значительный вклад в образование.

Ключевые слова: диалог, говорение, обучение

Annotation: dialogue learning is an effective form of true learning that helps students determine their level of education, prove and share their ideas, and make a significant contribution to education.

Key words: dialogue, speaking, learning

Зерттеу жұмысының өзектілігі: Қоғамымыздағы мәдени-экономикалық қарым-қатынастар, әлеуметтік тапсырыс, ағылшын тіліне оқытудың жаңа жолдарын қарастыруды талап етеді. Ағылшын тілін үйретудің басты практикалық мақсаты-коммуникативті компетенттілікті (біліктілікті) қалыптастыру және диалогтық оқыту арқылы сөйлеу дағдысын жетілдіру бүгінгі күні сөзсіз өзекті және маңызды.

Зерттеу жұмысының теориялық және тәжірибелік маңыздылығы: ағылшын тілі сабағында диалогтық сөйлеуді дамыту процесінде коммуникативтік есептерді шешуге оқыту мәселелерін шешу үшін психологиялық-педагогикалық және әдістемелік тәсілдерді жинақтау және талдау болып табылады.

Диалогтік оқыту оқушыларды қажетті қарым-қатынас жасай білуге қалыптастырып, әңгімелесушіні тыңдай білуге, тілдесуге кірісуге және оқушылардың кітаппен жұмыс істей білу сияқты т.б. тәрізді оқу дағдылары мен икемділіктерін қалыптастыруға белгілі бір үлесін қосады. Диалогтың жүзеге асырылуы мақсаттың қалыптасуы арқылы қарым-қатынастың пайда болуымен байланысты, ал ол өз кезегінде сөйлеушілердің қатысым жасауының қажеттілігін туындатады. Ауызша сөйлеу ептілігін дамытуға үйретудің қажеттілігі, әсіресе диалогты құрастыра білуге үйрету, түсіне отырып тыңдауға үйретудің барлық торабымен тығыз байланысты [1, 51].

Диалогтың қалыптасуы, одан әрі дамуы сөйлеушілер мақсатына тікелей тәуелді. Тәжірибе барысында жаңа материалдарды оқытқанда және бекіту кезінде, жаттығуларды ұйымдастыруда, оқығанды және тыңдағанды тексеру үшін диалогтік әдісті қолдануға болады. Білім беру барысында диолог негізгі рөл атқаратыны белгілі. Қазірдің өзінде сыныптағы оқушылардың бірлескен сұхбаты үлкен пайда келтіретіндігі жөнінде жеткілікті дәлелдер бар. Олар: - Оқушылардың тақырып бойынша өз ойларын білдіруіне мүмкіндік береді. - Басқа адамдарда түрлі идеялардың болатындығын оқушылардың түсінуіне көмектеседі. -Оқушылардың өз идеяларын дәлелдеуіне көмектеседі. - Оқушыларға білім беру барысында мұғалімдерге оқушылардың қандай білім деңгейінде екендігін түсінуге көмектеседі.

Сөйлеудің дұрыс үлгісін көрсету арқылы оқушылардың ағылшынша сөйлеу дағдысын қалыптастыра аламыз. Оқушының сөйлеу дағдысын қалыптастыру үшін: сөзді, сөз тіркестерін дұрыс айтуға үйрету, мәтінді, өлең сөздерді айтқанда дауыстың анық болуын қадағалау, сұрақтарға жауап беру, дұрыс сөйлеуге үйрету, сұрақ қоя білу мен әңгіені бастау, жалғастыру, аяқтай білу қабілетін қалыптастыру сияқты жұмыстар қатар өрбіп отырады. Сондай ақ берілген мәтіннің мазмұнын айту мен сөйлеу үлгілерін сауатты түрде құрастыра білуге, диалог арқылы сұхбаттасу сияқты жұмыстар кеңінен жүргізіледі. Осындай жұмыс кең түрде жүрген тұста оқушының сөйлеу ерекшелігі күннен күнге дамып, жан жақты артып отырады.

Диалог негізінде оқыту мен оқу оқушылардың өзара сұхбаттасуы және мұғалім мен оқушы арасындағы диалогтің шәкірттердің өзіндік ой-пікірін жүйелеуі мен дамытуына көмектесетін амал екенін меңзейді. Ғылыми зерттеу нәтижелері сабақта диалогтің маңызды рөл атқаратынын көрсетті. Бұрынғы дәстүрлі сабақтардағы диалогтік оқыту жай ғана шығарып оқушыларды дайын сұрақтар мен жауаптар болатын болса, қазіргі сындарлы оқыту тәсілі бойынша бала өз ойын еркін жеткізе алуына жол көрсетеді. Бір – бірімен ашық сұхбатқа түседі. Диалогтің өзі сабақ өту кезінде әр түрлі әдіс арқылы жүзеге асады. Мысалы : сұрақ — жауап, рөлдік ойын, тапсырманы орындату, жұптық жұмыс, диалогтік мәтінді оқу. Мысалы: сұрақ - жауап әдісі — ағылшын тілі сабағында оқушылардың ынтасын арттырады, қызығушылығын оятады. Әрбір жаңа сабақты бастамас бұрын жаңа тақырыпқа байланысты кіріспе сұрақ жауап дайындалады. Оқушылар диалог әдісін қолдана отырып талқылау, білімді бірлесіп құру, түсіну мен дағдыларды қалыптастыру арқылы білім алады. Оқушылар сұрақтар қою арқылы, тақырып бойынша өз ойларын айтуға мүмкіндік алады. Өзара талқылау арқылы түрлі ойлар болады, сұхбаттасу арқылы өз ойларын дәлелдеуге тырысады. Диалогтік тәсіл оқушылардың

Диалогтық байланыс процесс диалогтың бір жағы ғана басқаның көзқарасын игеріп қоймайды, сонымен бірге өзінің идеяларымен дамытады және байытады, оны анықтайды, түзейді, жақсартады.

Біліктіліктері:

Сұрақты мәселені талқылауға қатысу және өзінің ойын жеткізе білу;

Пікірлестерден алынған хабарды толықтыра алу, нақтылай алу;

Сөйлесушінің айтқандары дау айта алу, келіспеу, өз дәлелін келтіру;

Диалогта келесі айтылғандар орын алады:

Фразаларды, сөйлемдерді аяқтамау

Сөздің орнына қимыл, мимика қолдану

Диалогтік оқытуда іс-тәжірибеде кездескен сәтті тұстары өте көп болды. Диалогтік оқытудың топтық жұмыс түрі балаларға өте ұнайды, ізденеді, қызығады, бір-бірінен білмегенін сұрайды. Сөйтіп, достық, жолдастық қарым-қатынас орнайды. Өз ойын еркін айтуға талпынады, сол арқылы өзін-өзі басқару қабілеті…