Домбыра халық мұрасы тақырыбындағы ашық сабақ

Бекітемін:______________

САБАҚ:

Мектеп: №15 ОМ КММ

Күні:07.12.2018ж

Мұғалімнің аты-жөні: Куптилеуова Г.Н.

Сынып: 7Т1

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Домбыра – халық мұрасы.

Сабақтың түрі

Жаңа сабақ

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

7.О6 Оқылым стратегияларын қолдану: комментарий жасау, іріктеп оқу, зерттеп оқу.

7.ӘТН4.2 Еліктеу сөздерді табады,мағынасын ашады

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар

комментарий жасайды;

ұсынылған сөздердің мағынасын біршама біледі;

Көптеген оқушылар

комментарий жасауда жақсы пікір айтады.

ұсынылған сөздердің мағынасын жақсы біледі;

Кейбір оқушылар

комментарий жасауда ерекше пікір айтады.

ұсынылған сөздердің мағынасын өте жақсы біледі.

Бағалау критерийлері

Оқылым стратегияларын қолданады:комментарий жасайды; іріктеп оқиды; зерттеп оқиды;

Еліктеу сөздердің мәнін түсініп қолданады.

Тілдік мақсаттар

Пән лексикасы және терминология:еліктеу сөз, еліктеуіш сөздер, бейнелеуіш сөздер.

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:бас, мойын, кеуде, шанақ, қақпақ, құлақ, тиек, кемер ағаш, тұжым ағаш, бастырма, шек, үндік (ойық), пернелер, қалқа, серпер, желкелік, түйме, өрнек, бас (жоғарғы), негізгі тиек, түйме тиек, табалдырық (шайтан) тиек.

Пәнаралық байланыс

Музыка пәні

Мектеп құндылықтары

Ынтымақтастық: өзара қарым-қатынастар құрған кезде сыни ойлай біледі.

Осыған дейін меңгерілген білім

«Сүйіспеншілік пен достық» бөлімдері арқылы тілдік дағдыларды дамытты.

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

4 минут

Оқушылар слайдта көрсетілген суреттер туралы ойларын айта отырып, бөлімнің тақырыбын болжайды.

Қандай аспаптардың суреті бейнеленген?

Қай аспап ерекше бейнеленген? Неліктен деп ойлайсыңдар?

Домбыраға қатысты қандай тіркестер айтуға болады?

Оқу мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады.

слайд №1

слайд №2

слайд №3

Сабақтың ортасы

3 минут

2 минут

5 минут

2 минут

10 минут

5 минут

2 минут

3 минут

Оқылым алды тапсырма

Сыныптың алдына домбыра әкелінеді. Оқушылардан оның қандай бөліктерден тұратындығы сұралады. Білетін оқушылар домбыраны қолдарына алып, оның құрылысы туралы сөйлейді.

Оқылым тапсырмасы

Оқушылар «Домбыра» мәтінінің мазмұнымен танысады.

Домбыра

Қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптары халқымыздың тұрмысы мен тіршілік қам-қарекетіндегі, салт-дәстүрі мен дүниетанымындағы, тарихы мен өнеріндегі бірегей заттық мұрасы, рухани-мәдени байлығы болып табылады.

Қазақтың шертпелі аспаптарының ішіндегі ең көп қолданылатыны және көптеген үлгі нұсқалары бары – домбыра. Домбыраның шанағы тұтас ойып та, құрап та жасалады. Домбыралардың сырт нұсқалары әртүрлі болып келгенімен, жасалу әдіс-тәсілдері мен бөлшектері ортақ. Домбыра негізінен бес бөліктен тұрады.Олар бас, мойын, кеуде, шанақ, қақпақ. Осыларға қосымша құлақ, тиек, кемер ағаш, тұжым ағаш, бастырма, шек, үндік (ойық), пернелер, қалқа, серпер, желкелік, түйме, өрнек, желбезек тақтайша деп аталатын қосалқы бөлшектері де бар. Тиектің де бірнеше түрі бар. Олар: бас (жоғарғы), негізгі тиек, түйме тиек, табалдырық (шайтан) тиек. Бұл бөлшектерсіз домбыра үн шығармайды, ойнауға келмейді.

Қазақ дүниетанымы бойынша, домбырада қолөнер, орындаушылық, күйшілік секілді танымдық құндылықтар жинақталған. Адам көкірегіне нұр құятын, жамандықтан сақтайтын күшке ие аспап ретінде оған үкі, қоңырау тағып, төрге іліп қастерлейді.

Шағын үлгіде жасалатын, балаларға арналған екі шекті түрі – шіңкілдек. Шіңкілдектің үні басқа аспаптардың дыбысымен қосылғанда , ашық естіліп, ерекшеленіп тұрады.

Домбыра тобындағы әлі де болса сирек қолданылатын нұсқасы – үш шекті домбыра. Аспап шек саны, бұрауы және үш шекте орындалатын күй шығармаларымен ерекшеленеді. Ұлы Абайдың кезінде…