Доспамбет пен Шалкиіздің толғауларын салыстыру, 6-сынып

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы:

Доспамбет пен Шалкиіздің «Қоғалы көлдер, қом сулар» толғауын салыстыру

Оқу бағдарламасына сілтеме:

6.3.1.1 - шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстыра отырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға беру

Сабақтың мақсаты:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға беремін

Оқушылардың барлығы орындай алады:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырып, көркемдік құндылығына талдау жасайды.

Кейбір оқушылар орындай алады:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға береді.

Тілдік мақсат

Пәнге қатысты сөздік қорлар мен терминдер: Саздауға біткен қара ағаш,ғазырейіл, жалған дүние, екі арыстап жау шапса...

Сабақтың түрі:

Жаңа сабақ

Бағалау критерийлері:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырады;

тарихи және көркемдік құндылығына баға береді.

Сабақта қамтылатын құндылықтар

жырауларғақұрмет, батырлық, ерлік

Пәнаралық байланыс

Тарих

АКТ қолдану дағдылары

Интерактивті тақтамен жұмыс

Осыған дейін меңгерілген білім

6.2.4.1 - әдеби көркемдегіш құралдарды пайдаланып шығармадағы табиғат көрінісін, оқиға орнын, кейіпкер бейнесін сипаттап жазу

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Басы

2 минут

3 минут

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

«Шаттық шеңбері» оқушылар шеңбер бойымен тұрып, бір-бірінің иығына оң қолын қойып жақсы тілекті дауыстап айтады.

Топқа бөлу.Алдыңғы сабақтағыДоспамбет жыраудың «Қоғалы көлдер, қом сулар» өлеңінен қандай сөздер есімізде қалды? Мысалы: қоға,арғымақ,көбе, арыстан. Осы сөздерді оқушылар қайталай отырып, төрт топқа бірігеді.

Оқу мақсаты, бағалау кр таныстыру, талқылау

Ортасы

3 минут

7 минут

15 минут

Ойшақыру

Қоғалы көл деген не?

Қом су дегенді қалай түсінесіздер?

«Сөздер сөйлейді»

Оқушылар топ ішінде оқып, «Джигсо» әдісімен бір-біріне түсіндіреді.

«Қом су»

XV-XVI ғасыр жырауларының өлең-толғауларында: Қоғалы көлдер, қом сулар, Кімдерге қоныс болмаған (Шалкиіз); Қоғалы көлдер, қом сулар, Қоныстар қонған өкінбес (Доспамбет) – деген жолдарды оқимыз. XV-XVIІІ ғасырларда жасап өткен ақын-жыраулар мұралары жарияланған басылымдардың барлығында дерлік бұл өлең тармағы қоғалы көлдер, құм сулар болып жазылған. Дұрысы қом сулар болуы керек. Қом сөзінің қазірде біз білетін мағыналары: 1) түйе өркештерінің түп жағында тұтаса біткен жота майы; 2) түйеге жүк арту үшін, оның қос өркеші мен жотасын (қомын) орай салынған қабат-қабат киіз. Бұл тұлғалардың мағынасын іздей түссек, алтай тілінде ол «толқын» деген ұғымды да береді екен (Радлов. Опыт словаря...). толқын тұрды дегенді қом кірді дейді. Қомды тұлғасы толқынды дегенді білдіреді. Сонда мағынасы «қоғалы көлдер, қом сулар» деген бейнелі тұрақты тіркес болып сақталып қалған деуге болады. Қоғалы көл – тыныш кішкене көлдер, ал толқынды сулар – үлкен өзендер мен теңіздер болмақ. Толығырақ: https://massaget.kz/layfstayl/bilim/gumanitarly-ylymdar/23683/

Мәтінмен жұмыс. Екі толғауды салыстырайық

Доспамбет