Доспамбет жырау тақырыбына сабақ жоспары 6 сынып

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Әдебиет

Мектеп: №10

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Құрақбаева Ұ.С.

Сынып: 6 «Б»

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Доспамбет жырау

Оқу бағдарламасына сілтеме:

6.3.1.1 - шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстыра отырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға беру

Сабақтың мақсаты:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға беремін

Оқушылардың барлығы орындай алады:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырып, көркемдік құндылығына талдау жасайды.

Кейбір оқушылар орындай алады:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығына баға береді.

Тілдік мақсат

Пәнге қатысты сөздік қорлар мен терминдер: Саздауға біткен қара ағаш, ғазырейіл, жалған дүние, екі арыстап жау шапса...

Сабақтың түрі:

Жаңа сабақ

Бағалау критерийлері:

шығармадағы кейіпкерлерді өзара салыстырады;

тарихи және көркемдік құндылығына баға береді.

Сабақта қамтылатын құндылықтар

жырауларға құрмет, батырлық, ерлік

Пәнаралық байланыс

Тарих

АКТ қолдану дағдылары

Интерактивті тақтамен жұмыс

Осыған дейін меңгерілген білім

Әбу Насыр Әл Фарабидің нақыл сөздері

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Басы

2 минут

3 минут

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

«Шаттық шеңбері» оқушылар шеңбер бойымен тұрып, бір-бірінің иығына оң қолын қойып жақсы тілекті дауыстап айтады.

Топқа бөлу. Алдыңғы сабақтағы Әл Фарабидің қандай нақыл сөздері есімізде қалды?.

Оқу мақсаты, бағалау кр таныстыру, талқылау

Ортасы

3 минут

7 минут

15 минут

Ой шақыру

Жырау деген не?

Жыршы дегенді қалай түсінесіздер?

«Сөздер сөйлейді»

Оқушылар топ ішінде оқып, «Джигсо» әдісімен бір-біріне түсіндіреді.

Жырау–– өз жанынан жыр шығарып айтатын және эпикалық дастандар мен толғауларды орындайтын халық поэзиясының өкілі. Жырау атауы «жыр» сөзінен туындайды. Дәстүрлі қазақ қоғамында жыраулар халықтың рухани көсемі, қоғамдық пікір қалыптастыратын қайраткер рөлін атқарды. Хандар мен басқа да ел билеушілері жыраулар пікірімен санасып отырған. Жыраулар жаугершілік заманда жорықтарға қатысып, ел қорғау, азаматтық тақырыптарға арналған өлең-жырлар туғызған.Туындылары адамкөңілін деп басар әсерлілігімен, мірдің оғындай өткірлігімен, аз сөзге көп мағына сыйғызған нақтылығымен, қиыннан қиыстырған көркемдігі және куатты серпінділігімен ерекшеленеді. Жыраулық қызмет көшпелілер арасында ежелгі арий (абыздар), сақ, ғұн дәуірлерінен бастап жоғары бағаланған. Жыраулық қызмет көшпелілер арасында ежелгі арий (абыздар), сақ, ғұн дәуірлерінен бастап жоғары бағаланған. Түркі қағанатының тарихын тасқа қашап жазған Иолық тегін, оғыздардың ұлы озаны Қорқыт Атакөшпелілер қоғамында үлкен рөл атқарған. Ал кейінгі қазақ әдебиеті тарихында жыраулар шығармашылығы үлкен бір кезеңді қамтиды.

Жыршы – жыр айтушы, таратушы. Қазақ ауыз әдебиетінде өлең, жыр шығаратын, қисса, толғау, дастан айтатын адамдар “жырау”, “жыршы”, “ақын”, “өлеңші” “термеші” деп аталған. Олардың орындаушылық ерекшеліктерінде ұқсастықтармен қатар айырмашылықтар да бар. Ж-лар жырды домбыраның не қобыздың сүйемелдеуімен, мақаммен, әнмен айтады, сондай-ақ эпикалық шығармаларды да орындайды. Олар бұрыннан белгілі халық дастандарын, поэмаларды айтып таратады. Кейбір Ж-лар өз жанынан өлең-жыр да шығарады. Ж-ны халық ақынмен, әншімен, шешенмен қатар қойып қадірлеген. Қазақта Айса Байтабынов, Мұрын Сеңгірбаев, Нұрпейіс Байғанин – нағыз жүйрік, танымал Ж-лар. Ж. кейде белгілі бір әдеби шығарманы дастанға айналдырып жырлайды. Бұл – кейінгі кезде пайда болған дәстүр. Мыс., А.С. Пушкиннің “Евгений Онегин” романын қазақ ақындары, Ж-лары халық тіршілігіне бейімдеп жырлап, жаңа нұсқалар…