Достық пен білім ынтымақтастығы туралы мақала

"Достық пен білімнің симбиозы: : Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті мен Мирзо Улугбек атындағы Өзбекстан Ұлттық университеті"

Салыбек Дінмухамед

7М01601-Тарих, 2 курс магистранты

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ

Ғылыми жетекші: т.ғ.к., қауым.профессоры Кумганбаев Ж.Ж.

Тарих – бұл тек өткеннің шежіресі ғана емес, бүгін мен болашаққа жол сілтейтін тағылым. Қазақ Ұлттық университеті – бұл тек білім ордасы ғана емес, рухани тәрбие мен ғылыми жаңалықтардың ордасы. Мұнда еліміздің болашағын қалыптастыратын, бәсекеге қабілетті мамандар даярланады. Университет құрамындағы 16 факультет, 100-ден астам мамандық, заманауи зертханалар мен ғылыми орталықтар әлемдік деңгейдегі білім беру сапасын қамтамасыз етеді. Бұл университет еліміздің ғана емес, бүкіл Орталық Азия аумағындағы жетекші жоғары оқу орындарының бірі ретінде танымал.

Мен – әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің тарих мамандығы бойынша ІІ-курс магистрантымын. Университет қабырғасында біз тек теориялық біліммен шектеліп қоймай, ғылыми-зерттеу, экспедициялық және архивтік жұмыстар арқылы тәжірибе жинақтауға да мол мүмкіндік аламыз. Осыған орай, ғылыми ынтымақтастық аясында 2025 жылдың 31 наурызы мен 14 сәуір аралығында Мирзо Улугбек атындағы Өзбекстан Ұлттық университетінде (Uzbekiston Milliy Universiteti) тағылымдамадан өту мүмкіндігіне ие болдым. Бұл сапар менің ғылыми көкжиегімді кеңейтіп, зерттеу жұмысыма тың серпін берді.

Өзбекстандық әріптестер мен профессорлар біздің зерттеу бағытымызға үлкен қызығушылық танытып, ғылыми жұмысымды жалғастыруға барлық қажетті жағдайды жасады. Тәжірибе барысында мен ғылыми жетекшім қауымдастырылған профессор, PhD доктор Жандос Жұмалбековичпен бірге «1917 жылғы Қазан революциясы және зайырлы білім беру жүйесінің енгізілуі: барысы мен ерекшеліктері» тақырыбындағы диссертациялық жұмысым бойынша алға қойылған мақсатқа жетуде жетекшімнің нұсқауымен құнды деректер мен материалдар жинақтадым.

Мирзо Улугбек университетінің ғылыми архивтерінен және жергілікті тарихи мұрағаттардан осы кезеңдегі өзгерістер мен реформалар туралы құжаттар мен зерттеулермен таныстым. Өзбекстандағы білім беру реформаларының бір бөлігі – бұл ұлттық мәдениет пен тілдің сақталғанын айта кету керек. Бұрынғы медреселер мен діни мектептердің орнына ғылыми бағытталған мектептер мен университеттер құрылған.

Тарихқа көз жүгіртсек, 1917 жылғы Қазан төңкерісі Ресей империясының барлық аймақтарында, соның ішінде Түркістан өлкесіне, яғни қазіргі Өзбекстанға да үлкен өзгерістер әкелді. Кеңестік билік орнаған соң, діни білім беру жүйесінен бас тартып, оның орнына зайырлы (светская) жүйе енгізу…