Экологиялық апаттардың зардаптары ашық сабағы 11 сынып

Тексерілді / /

Класс:11сынып. Биология.

Cабақтытың тақырыбы: Ауа бассейінің экологиялық жағдайы.

Сабақтың мақсаты:

1.Білімділік: Оқушыларды экология ғылымының казіргі заманғы өзекті проблемаларымен таныстыруды жалғастырып, ауа бассейінің экологиялық жағдайымен таныстыру.

2.Дамытушылық: Оқушылардың экология ғылымын жан-жақты ғылымдармен байланыстыра отырып, білім деңгейін терендету,сөйлеу,

салыстыру, қорытындылау, шығармашылық қабілеттерін дамыту.

3.Тәрбиелік: Оқушылардың дұрыс дүниетаным көзқарасын қалыптастыра отырып, экологиялық санасын арттыру, қоршаған ортаны қорғауға , адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың типі: Жаңа білім беру.

Сабақтың түрі : Іскерлік ойын сабағы.

Сабақтың пәнаралық байланысы: география,тарих,химия,экология.

Сабақтың көрнекілігі: электронды оқулық,слайдталған тапсырмалар,

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, «Бәйге»ойыны,презинтацияларын қорғау,

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру.

\Амандасу, оқушыларды түгелдеу, сабақ мақсатымен танысу.\

2.Үй тапсырмасын тексеру.\Жаңа фирманың тасын қалау\

Ең қызық жарыстың бәйге келді,

Мықтылары ортаға шықсын енді,

Тез жауап бер,ойланып тұрып қалма,

Осы ойыннан көрейік білімдіні.

1.Ойын: «Бәйге» \сұрақ-жауап\

1.Экология ғылымы нені зерттейді?

\Тірі ағзалардың бір-бірімен,қоршаған ортамен қарым –қатынасын\

2.Экология ғылымының негізін салған ғалым?\Эрнст Геккель\

3. «Экожүйе» ұғымын енгізген ,ғалым?\Артур Тенсли\

4Адамның тікелей іс-әрекетінен болатын фактор?\Антропогендік\

5. Экологиялық мониторинг дегеніміз не?

\Қоршаған орта сапасына бақылау жұмысы\

6.Табиғи апаттарға не жатады?\Жер сілкіну,жаңартаудың атқылауы,сел жүру,қатты дауылдар,құйындар,қар көшкіні т.б.\

7.Антропогендік апаттарға не жатады?\Адамның тікелей іс-әрекетінен туындайды,мысалы:климаттың ғаламдық жылынуы,қышқыл жаңбыр,озон қабатының жұқаруы,тесілуі,мүхиттардың ластануы,топырақтың эрозияға ұшырауы,орманның қырқылуы,фауна мен флораның жойылуы\

8.Төтенше жағдайлар қандай жағдайда жарияланады?

\Апаттар табиғатқа және адам өміріне қауіп төндіретін болса төтенше жағдайлар жарияланады\

9.Бүкіләлемдік қоршаған ортаны қорғау күні? \5-маусым\

2 «.Ой қозғау»: сәйкестендіру жұмысы

\Жаңа фирманың қабырғасын тұрғызу.\

1.Аутэкология А.Тірі ағзаларды зерттейді

2.Демэкология Ә.Бірлестіктерді зерттейді

3.Синэкология Б.Жеке ағзаларды зерттейді

4.Биоэкология В.Популяцияларды зерттейді

5.Тарихи экология Г.Экожүйелердің қалыптасуын зерттейді.

3. «Қазақстандағы қазіргі экологиялық проблемалар» тақырыбына

презинтация жасап, қорғау.\үй тапсырмасы\

\Жаңа фирманың шатырын жабу\

1-топ:Арал теңізі және оның тартылуы.

2-топ:Семей полигонындағы жарылыстардың тірі ағзаларға әсері.

3.Жаңа тақырып. «Атмосфера экологиясы»

\Жаңа фирманың атын қою\

Ауа бүкіл тіршілік атаулының өмір сүруінің басты шарты.Қоршаған ортаға күн сайын, сағат сайын әр-түрлі химиялық заттар түсіп отырады. Ортаның сапасын төмендететін заттарды ластағыштар дейміз. Осы ластаушы заттар түспеген жері жоқ деп айтуға болады. Тіпті ешқандай өнеркәсіп орындары жоқ Антарктидада осы замаңғы өнеркәсіптің түрлі улы заттары табылған. Атмосфераны ластағыштар табиғи және антропогендік болып екіге бөлінеді. Табиғи ластану адамға тәуелсіз жүреді. Сол сияқты атмосфераға газ, сұйық, қатты заттар түседі және энергетикалық ластану көздері – дыбыс, шу, жылу сәулесі және радиация жатады. Негізінен атмосфераны ластайтын көздер-адамның іс-әрекетінен болады. Олардың ең бастылары-автокөліктерден, өнеркәсіптерден, жылу электр станциялардан бөлінетін улы газдар. Атмосфераның ластануының екі типі бар:газдану және тозаңдану. Газдану –атмосфераға газ тәрізді ластағыш заттардың түсуі оларға көміртек оксиді\СО\, күкірт диоксиді\SО2\, азот диоксиді\NО2\, күкіртті сутек \H2S\, аммиак, метан, фреондар, көмірқышқыл газдары жатады..Бұл улы газдар өз кезегінде әлемдік проблемалар тұғызады. Мысалы, әр-түрлі отын түрлерін пайдалану кезінде жыл сайын атмосфераға орта есеппен 20млрд т-дай көмірқ

Елімізде атмосфераның ластануында Байқоныр ғарыш айлағы мен көптеген сынақ полигондарының да үлесі зор. Байқоныр ғарыш айлағы ҚР Оңтүстік –Батыс бөлігінде ,Қызылорда облысының территориясында орналасқан ,жалпы көлемі 6,7мың км2жерді алып жатыр.Байқоныр ғарыш айлағы 1955жылы…