Екпін және оның түрлері бойынша қазақ тілі материалы

Сабақтың тақырыбы: Екпін, оның түрлеріЖалпы мақсаты: Екпіннің өзіндік ерекшелігін түсіндіре отырып, оның оқу, сөйлеу нормасына тән құбылыс екеніне білдірту, екпін түрлерін ажырата білгізу. Фонетикалық білім дағдыларын қалыптастыру.Күтілетін нәтижелер: Оқушылардың фонетикадан алған білімдерін дамыту, үндестік заңына сай орфографиялық, орфоэпиялық сауаттылықтарын жетілдіру, сөйлеу мәдениетін қалыптастыру.Модульдер:»Сын тұрғысынан ойлау», «Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер», «Оқушыларды жас ерекшеліктеріне сәйкес оқыту »Сабақтың стратегиялары: «Блиц турнир», «Конверттегі сұрақ», «Адасқан ақпараттар»

Бағалау: Түрлі стикерлер, бағалау парақтары.

Ресурстар:Оқулық, проектор, флипчарт, маркер, түсті бояулар, қарындаш.Кіріспе бөлімі: Оқушыларды психологиялық дайындау. Өзін -өзі реттеу.Мұғалім іс-әрекеті:Оқушыларды психологиялық дайындау. «Ыстық алақан» тренингін ұйымдастыру.Орындарынан тұрып сәлемдеседі жылы қабақты сезеді.Ортада шеңбер құрып бір-бірінің алақанын ұстап жылы лебіздерін білдіреді

Гүлдер арқылы 3 топқа бөлу.Оқушының іс –әрекеті:Оқушылар бір- біріне сәттілік тілейді. Оқушылар берілген суреттерді алып, топтарға бөлінеді.І.Қызығушылықты ояту. «Миға шабуыл»Мұғалімнің іс-әрекеті:Үй тапсырмасыТақырыпқа байланысты топтарға «Блиц- турнир» сұрақтарын беру:1.Қазақ әліпбиінде қанша әріп бар?2.Дыбыстар нешеге бөлінеді?3.Дауысты дыбыстардың саны қанша?4.Фонетикада неше дыбыс, неше әріп бар?5.Бірде дауысты, бірде дауыссыз дыбыс қай қандай?.6.Тілдің қатысына қарай дауыстылар қалай бөлінеді?7.Жақтың қатысына қарай дауыстылар қалай бөлінеді?8. Буын деген не? Қандай түрлері бар?

Үндестік заңы деген не?

Буын үндестігіне мысал келтір

Дыбыс үндестігіне мысал келтір

Орфография дегеніміз не?13.Орфоэпия дегеніміз не?

Сабақтың тақырыбы , мақсатымен таныстыру.Дыбыстық талдау. Топтық тапсырма.Оқушының іс –әрекеті:Сабақтың тақырыбы, мақсатымен танысадыЕрежені жинақтап, тірек — сызба жасайық………………………………….бір сөздің……………………………….бір буынныңЕкпін……………………….бір дыбыстың ……………………………………….көтеріңкі , күшті айтылуы……………………………….бір тіркестіңСөйлеп тұрғанда, бір сөз басқа сөздерге, бір буын басқа буындарға, бір дыбыс басқа дыбыстарға қарағанда күшті, көтеріңкі айтылуын екпін дейміз.ЕкпінСөз екпініДыбыс екпініОй екпініТіркес екпініЕкі немесе одан да көп буынды бір сөздің ішіндегі бір буынның көтеріңкі айтылуы сөз екпіні деп аталады.Қазақ тіліндегі сөз екпінінің орны тұрақты болады: Екпін сөздің ең соңғы буынына түседі.

Үндестік заңына бағынбайтын қосымшалар сияқты екпін түспейтін сөздің соңғы буынында тұратын қосымшалар болады. Олар : жіктік жалғауы, болымсыз етістік жасайтын жұрнақтар : (- ма ,- ме, -ба,- бе,-па,- пе; -тай, -тей, -дай,- дей, — лай,-лей)«Бақыттың кілті -білімде» (үш топ үш…