Электронды мультимедиялық оқулықты өңдеу принциптері

Информатика и оброзавание №10 – 2006

Электронды мультимедиялық оқулықты өңдеу

принциптері

Жаңа ақпараттық тенхологиялар білім беру процесінің жаңа перстпективаларын ашуда білім берудің парадигмасының өзі де өзгереді. Ең көп ролді активті танымды әдістер өздігімен білім алу, қашықтықтан оқыту бағдарламалары алады және көп жағдайда интерактивті электрондық курстар қолданылады.

Білім берудегі ақпараттық ресурстардың мақсаттарын келесі категорияларға бөлуге болады.

- электронды оқулықтар; - электронды анықтамалар; - объектінің электронды кітапханалары (тексті мәліметт ер қоры, графикалық, дыбыстық және т.б.) электронды анықтамалар және объект кітапханасының құрылуы – ірі компанияның шексіз рұқсаты – программалық қамсыздандыруды өңдеуіштер қазіргі программа аумағында жақсы мамандарды талап етеді. Сонымен жұмыстың көлемді мазмұны бұның орындалуы авторлық коллективтерге жүктеуге дұрыс. Барлық жоғарыда айтылғандар электрондық оқулықтарды өңдеуге де қатысты, бірақ бұл жерде жеке авторлардың жұмысы немесе азғана авторлық коллектив жұмысына орын бөлек.

Бұл ерекшке оқу процесімен және оқытудың программалық қамсыздандыруымен келісілген: көптеген қазіргі электрондық оқулықтар оқу процесінде қамсыздандыруға бағытталмаған. Олардың мазмұны білім беру стандартына сай келе бермейді. Сондықтан көптеген мұғалімдер өз беттерімен электрондық оқулықты жеке курстарға бөліп оқытады. Оның үстіне жаңа ақпараттық технологиялар сапалы электрондық оқулықтар жасауға мүмкіндік береді. Мультимедиялық оқулық ол компьютерлік технологияның көмегімен түрлі ақпараттарды, оның ішінде текстік, дыбыстық, графикалық және т.б. ақпараттарды қолданылатын оқулық. Көпт еген жаңа мультимедиялық оқулықтарда гипертекстік технологиялар қолданылады. Келесі кезекте біз мультимедиялық электрондық оқулықтарды өңдеудің негізгі принциптерімен этаптарын қарастырамыз.

Электрондық оқулықтарды өңдеудің негізгі

принциптері

Электрондық оқулық орта мектептерде оқу процесін қолдауға арналған. Сондықтан өңдеу барысында келесі принциптерді ұстану керек: Толық бейнені қарастыру принципі. өңделіп отырған электрондық оқулық оқу процесінің эффектілігін көтеру керек. Компьютердендіру оқу пәнінің белгілі бір бөлігінде ғана қолдану керек. Компьютерлік технолгоияны оқу курсында эффектілі түрде қолдануға максималды түрде көңіл бөлу керек. Көп жағдайда жаңа электрондық оқулықтар дәстүрлі оқу әдісімен алмастыра алады. Модульдеуді қолдану принципі. Орта мектептерде кабинеттердің компьютермен жабдықталуы және де әрбір оқушыға бір компьютерден болған жағдайда электрондық оқулықтарды модульді қолдануға келеміз. Бұл жерде белгілі бір тақталарды, зертханалық жұмыстарды, бақылау жұмысын модульдеу қарастырылады. Электрондық оқулықтарды алғашқы жобалаудан бастап, модульдерді, олардың оқу жүйесінде орындалуын қамтамасыз ету керек. Оқу адекватталық принциптері. Орта мектептерге арналған электрондық оқулықтарды өңдеу барысында қолоданыстағы оқу бағдарламалары және оқушыларға деген талап деңгей максималды қарастырылуы керек. Өкінішке орай, оқу бағдарламалық қамсыздандыруды өңдеушілердің электрондық оқулықтары бұл принципке сай к

Жаңа электрондық оқулықтарды өңдеу этаптары

Сапалы электронды оқулықтарды жасау – ұзақ процесс. Ол компьютерлік технологиялар облысында еңбекқорлықты, білімділікті қажет етеді. Электронды оқулықтарды жасауда білімді мамандар, веб – дизайнерлер, программалаушылар, оқулық мәтінінің авторы, суретшілер және психологтар болғаны дұрыс. Бір адамға бұл жұмыстарды жалғыз өзі орындау өте қиын. Бірақ интернеттен жақсы орындалған

жеке авторлардың жұмысын көруге болады. Электронды оқулықтар құрылымын жасау кезіндегі этаптар:

1. Мақсат қою. Оқу процесінде электронды оқулықтарды

қолданудың негізгі мақсаты анықталады. Ақпараттарды өңдеудің аудио – визуалды әдістері арқылы мағыналы пәндер мазмұнын қолдануды ұсынады. 2. Оқу материалын іріктеу. Автор жаңа материалдарды

оқушыға түсінікті болатындай анықтамалар, иллюстрациялар, мысалдар іріктеп алу керек. Ол оқушылардың жеке қасиеттеріне бағытталған. 3. Оқу материалының логикалық жүйелілігі және

құрылымдылығы. Әр сабақтағы оқу материалының көлемі анықталады. Оқытылып отырған материал ақпараттың логикамен және толықбейнелі болуын қажет етуі керек. Сабақтың анализі ретінде тапсырмалар жүйесін, сұрақтарды есептерді алуға болады. Мұндай жағдайда оқушы диалогты түрде жұмыс істейді. 4. Объектіні оқытудың сценариін өңдеу. Бұл этап сценарий

құруды немесе анимациялық және видеофрагменттерді іріктеуді, интерфейс эскизін, сканерлеуге арналған иллюстрацияларды жобалайды. 5. Жобаны техникалық түрде жүзеге асыру. Берілген

этапта алдыңғы бейнеленген объектіні құрып, оны толық бір программаға енгізу керек. 6. Оқулықты тестілеу, қателерді шығару. Тәжірбие жүзінде

көрсетілгендей әрбір программалық продуктыда қателер болады. Электронды оқулықтырды тестілеу кезеңінде осындай қателердің көпшілігін шығару қажет. Гиперсілтеме арқылы өтуді міндетті түрде тексеру керек. 7. Оқу үрдісінде электронды оқулықтарды қабылдау.

Электронды оқулықпен жұмыс істеу кезінде ғана оның уақыт интервалы дұрыс берілгенін, сабақ сценариінің дұрыс өңделгенін байқауға болады. Ережеге сай электронды оқулықтарды 4 – 5 сабақ қолданғаннан кейін ғана ол мұғалімнің нағыз оқу құралы бола алады.

Электронды оқулықтың оқу процесінде қолдануының

бірнеше аспектілері Электронды оқулықтың қолданылуы толықбейнелі болуы керек. Оның қолданудағы нәтижесі келесі факторлармен анықталады. Мотивтілік. Барлық оқу процесін қолдау керек. Оқулық мақсатының корректілі және нақты қойылуы. Компьютер алдында отырған оқушы одан ең алдымен нені