Еңлік-Кебек поэмасы бойынша ашық сабақ 8 сынып

Күні:14.12.2018ж

Пәні: қазақ әдебиеті

Мұғалімнің аты-жөні: Құсанова Б.Қ.

Сынып: 8-«М»

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Еңлік-Кебек поэмасының көркемдік ерекшелігі

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар орындай алады:

Шәкәрім Құдайбердіұлының өмірі мен шығармашылығы бойынша алған білімдерін қорытындылау. «Еңлік - Кебек» дастанындағы ең негізгі мәселелер мен ең негізгі тартыстарды қарастыра отырып, феодалдық әдет-салт, заңның құрбаны болған Еңлік пен Кебектің бейнесін ашу, поэманың композициялық құрылымы мен көркемдегіш құралдардың қолданысын талдау. Өз бетінше және топпен білім алу дағдысын қалыптастыру, талдау жасау арқылы сын тұрғысынан ойлауын дамыту, өз пікірін жеткізіп айтуға үйрету;

Адам бойындағы жақсы қасиеттерге баулу, махаббат сезімін қадірлей білуге үйрету, туған жерге, ана тілге деген сүйіспеншілікті қастерлеуге баулу.

Пәнаралық байланыс

қазақстан тарихы, қазақ тілі

Көрнекіліктер:

АКТ, постер, маркер мен стикерлер, оқулық, жұлдызшалар , слайд

Жоспар

Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың

басы

Қызығушылықты ояту

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі

1.Сыныпты түгендеп, сабаққа дайындығын тексеру

2.Сыныпты 4 топқа бөлу

3.Топ басшысын таңдау

4.Бағалау парағын беру

5.Топ ережесімен таныстыру

Үй тапсырмасын тексеру

Жоспар

Жазып келген 5 сұрақты әр топ бір-біріне қою.

2. «Миға шабуыл» кезеңі.

Өткен сабақ бойынша сұрақтар қойылады.

Ғалымдар, зерттеушілер,әдебиеттанушылар,тарихшылар

Сөздері жазылған

қағаз бөліктері

Сабақтың ортасы

Мағынаны тану

30 минут

Сергіту сәті

Рефлексия

Бағалау

Үйге тапсырма

«Ой шақыру»

«Еңлік-Кебек» – екі жастың махаббатын жыр ететін шығарма. Еңлік пен Кебек туралы хикаялар оқиға болған 18 ғасырдан бастап ел арасына кең тараған. Алғашқы жазба дерек 1892 жылы «Дала уалаяты» газетінің отыз бірінші және отыз тоғызыншы сандарында жарияланған «Қазақтардың естерінен кетпей жүрген бір сөз» деген мақалада келтіріледі. Бүгінгі күнде жыр түрінде жеткен «Еңлік – Кебек» дастанының екі нұсқасы белгілі. Оның біріншісі – 1912 жылы Семейдегі «Жәрдем» баспасынан жеке кітап болып жарық көрген, Абай ұсынған тақырып бойынша Шәкәрім жазған «Жолсыз жаза яки кез болған іс» деген шығарма да, екіншісі – Мағауия Абайұлы жазған «Еңлік – Кебек» дастаны. Шәкәрім нұсқасы 1988 жылы қайта жарық көрді.

Тапсырма(7 минут). Музыка қосу

1-топ. Әдебиеттанушылар

ІІІ Сатылай кешенді композициялық талдау

«Еңлік-Кебек» дастаны

1.Авторы – Ш.Құдайбердіұлы 1958 -1931 жылдар аралығында өмір сүрген . Қазақтың ақыны 7 жасында ақындыққа талпына бастайды. Алғашқы өлеңін әкесінің өліміне байланысты шығарады. «Жуандар», «Қайтқан шал», «Қорқақ шал», «Бай мен қонақ» атты өлеңдері бар.

2.Тақырыбы ─ екі жас арасындағы махаббат, әйел теңсіздігі.

3.(Дастан)Поэзия

4.Эпикалық жанр түрі.

4.1.Орта көлемді эпикалық жанр түрі.

4.2. Дастан ─ (парсы сөзі тарихи әңгіме, ертегі, батырлар жыры) Таяу және орта Шығыстың, Азияның әдебиеті мен фольклорындағы эпикалық жанр, өлең түріндегі оқиғалы шығарма.

5.Шумақ.3 шумақты. ( Жалпы 131 шумақты)

6.Тармақ ─ өлеңнің әр жолы. 4 тармақты, барлығы

7.Бунақ ─ белгілі бір дауыс ырғағымен бөлінуі.3 бунақты.

8.Буын саны ─ сөздің құрамындағы дауысты дыбыстардың санына байланысты. 11-12 буынды.

9.Ұйқас түрі. (-а- а- ә- а) қара өлең ұйқасы

10.Шығарманың негізгі идеясы. Ескіліктің бұлжымас заңын, көрінісін және ру арасындағы кикілжіңін суреттеп көрсете білуі.

11.Шығарманың композициялық құрылысы -шығарманың композициясы сюжеттік дамудың кезең-кезеңдерін тәртіпке салып реттеп қиыннан қиыстырады.

12.Сюжеттің басталуы ─Тобықты руынан шыққан Кебектің бейнесі. Сюжеттің басталуы – оның кіріспесі іспетті. Мұнда әдеби қаһармандар өзара қарым қатынасқа көшпес бұрынғы қал-жағдай, тіршілік, қоғамдық орта, болашақ қақтығыстар алаңы, оқиғалар орны суреттеледі.