Шәкәрім Құдайбердіұлының Еңлік-Кебек поэмасы 8 сынып

Ұзақ мерзімді жоспардағы бөлім атауы

Көркем әдебиет және эпикалық сарын

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Суйгенбаева Қ.К

Сынып:8 «Ә»

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Мектеп

15 ОМ

Сабақ тақырыбы

Ш. Құдайбердіұлы «Еңлік- Кебек» дастанының кейіпкерлері

Сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаты

8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар орындай алады:

- Шәкәрім Құдайбердіұлының «Еңлік- Кебек» дастаны бойынша алған білімдерін толықтырады.

«Еңлік - Кебек» дастанының кейіпкерлерін біледі, талдау жасайды.

Оқушылардың көпшілігі:

- Шығарманың эстетикалық идеялық мәнін түсіне білуге дағдыланады, өз ойын әдеби тілмен өрнектей білуге үйренеді. Көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді көрсетеді.

Кейбір оқушылар:

- «Еңлік- Кебек» дастанының кейіпкерлерін сомдауда тура және жанама мінездеулерді мысалдар келтіре отырып ашады, өзіндік көзқарасын білдіреді.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

- Ш. Құдайбердіұлының «Еңлік- Кебек» дастанының кейіпкерлерімен танысады,біледі.

- «Еңлік- Кебек» дастанындағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеп көрсетеді.

Пәнге тән лексика мен терминология:

- Тура және жанама мінездеулер.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Ақын көтерген әлеуметтік мәселелер?

2.Еңлік пен Кебек бейнесі қандай образға жатады?

Не себепті ....... деп ойлайсыз ?

1. .«Еңлік пен Кебектің өліміне кім кінәлі?»

(Ру басылары, ескі заман салты, ескі салтқа қарсы шығып,қарсылық білдірген қайсар жастар)

«Еңлік- Кебек» дастаны - адам тағдыры, адал махаббат жолындағы күрес, рушылдық құрбаны болған екі жастың қайғылы тағдыры туралы баяндайды.

Бағалау критерийлері

Әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсінеді.

Шығармадағы кейіпкерлер қарым-қатынасын отбасылық құндылық тұрғысынан талдайды.

Пәнаралық байланыстар

Тарих, география, фольклор

Алдыңғы оқу

Дастанның композияциясына талдау

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

(3 минут)

Ұйымдастыру кезеңі.

1.Оқушылар амандасу.

2. Өзара сыйластық, ашықтық құндылығын дамыту мақсатында «Ағашты жандандыру» психологиялық тренинг өткіземін.

Әр оқушы тақтада жабысып тұрған жапырақтар мен алмаларды өздерінің қалауы бойынша алады да ағашқа жапсырады.

Түстерге байланысты бүгінгі сабақта оқушылар қандай жетістікке жететіндігі жайлы айтып өтемін.

«Жасыл» жапырақ- жетістікке жетесің.

«Қызыл сары» жапырақ - белсенділік танытасың.

«Қызыл» алма - өз ойыңды жеткізе білесің.

3.Осы таңдаған түс бойынша топқа бөлінеді.

4. Сабақтың тақырыбымен таныстыру.

5. Оқу мақсаттарымен таныстыру.

Ағаш суреті бар плакат, стикерлер.

Үлестірм

Сабақтың ортасы

7 минут

10 минут

15 минут

Әдісі: «Ой шақыру» Жырдан үзінді оқылады.

Оқылған үзіндінің мәнін ашу барысында бүгінгі тақырыппен және сабақтың мақсатымен таныстыру.

1.Оқылған дастан үзіндісінде қандай ой айтылды, неге көңіл аудардыңдар?

2. Қандай кейіпкер туралы айтылды?(Кебек)

3.Кімнің портреті берілді? (Кебек)

4.Шығармада жағымды және жағымсыз кейіпкерлер бар ма?

(Жағымды- Еңлік, Кебек, Нысан абыз.

Жағымсыз-екі ру адамдары.)

Қалай ойлайсыңдар, біздің бүгінгі сабақтың мақсаты қандай?

5. Тура және жанама мінездеулер дегеніміз не? Мінездеу – әдеби кейіпкерді таным-түсінігі мен мінез-құлқын таныта даралай суреттеу.

Тура мінездеу кейіпкердің мінез-құлқын айнытпай, сол қалпында баяндаса, жанама мінездеу оған қатысты құбылыстар мен заттарды суреттеу арқылы қаһарман бейнесін ашып көрсетеді. Адамның сезімдік көңіл-күйін, күйініш-сүйінішін, қимыл-әрекеті мен кескін-кейпін бейнелеу үшін оның өз сөзі мен өзгемен арадағы әңгімесін келтіру, сондай-ақ түрлі табиғат құбылыстарын суреттеу – осының бәрі әдебиеттегі адамның ішкі әлемін тануға, сырт пішінін анықтауға аса қажетті тәсілдер.

1- тапсырма

Жұппен жұмыс.

Шығармадан тура және жанама мінездеуге мысалдар келтіріңіз.

Ол Кебек мықты болған жас басынан,

Жасы бала болса да жаны отты деп,

Артық көріп не сабаз жолдасынан.

Ел қамы үшін өлуге жанын салып,

Соғыс десе тұрмайды қойса байлап.

Жауға батыл, жақынға және әдепті,

Кішіні іні, үлкенді ағатайлап.( тура мінез )

___ Ол кезде балгер болған Нысан абыз,

Шын даулескер бақсының өзі нағыз

Жыны айта ма, кім білсін, шыны айта ма,

Айтқаны келеді деп қылады аңыз.

Бүгін мұнда кез болдың құдай айдап,