Ерлігімен елге танылған қазақ қыздары 8 сынып

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы

Қызым – жағадағы құндызым, Ұлым – аспандағы жұлдызым

«Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жыры (үзінді).

Сабақтың тақырыбы

Ерлігімен елге танылған қазақ қыздары

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.2.5.1 Пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдеу және қойылған сұрақтарға еркін жауап беру.

Сабақтың мақсаттары

Пікірталас барысында тақырып бойынша өз пікірлерін жеткізіп, оны дәлелдеу.

Бағалау критерийлері

Жеке көзқараын білдіреді;

Оны дәлелдейді

Тілдік мақсаттар

Пән лексикасы және терминология:

Дәреже, құрметке лайық, дараланған, ержүрек ана т.б.

Құндылықтар

Ұлттық құндылықтарды, үлгі тұтарлық тұлғалар

Пәнаралық байланыс

Қазақ әдебиеті, Қазақстан тарихы

Осыған дейін меңгерілген білім

Қыз баланың қайырымдылығы

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

2мин

Оқушылар суреттер мен кілтті сөздер орнына батыр қаздардың есімдері арқылы сабақтың тақырыбын болжайды. Оқу мақсатымен танысып, бағалау критерийлерін белгілейді.

Таныстырылым

Сабақтың ортасы

10 мин

15 мин

10 мин

Топтық жұмыс

Оқушылар төрт топқа бөлініп, ұсынылған мәтінді оқиды.

Мәтінді оқып отырып, негізгісін «ИНСЕРТ» әдісі бойынша дәптерге түртіп отырады. Жұмыс нәтижелері топ ішінде талқыланып, туындаған сұрақтарға бірігіп жауап іздейді.

«ДЖИГСО» әдісі бойынша топ құрамы ауысып, өзара ақпарат алмасады.

Ерлігімен елге танылған қазақ қыздары туралы білесіз бе?

Қазақ тарихына бойлайтын болсаңыз, ерлік пен даналық, отансүйгіштік қазақтың ер азаматтарына ғана емес, қыздарына да тән екенін байқар едіңіз. Алаш даласында қыз баланың дәрежесі қашанда биік болған.

“Қызды қырық үйден тыю” деп арулардың әдебі мен арын сақтаса, “қыз бала – қонақ” деп үлкен құрметке лайық санайтын болған. Адал жар, ақылды әйел, күллі қазаққа ана бола білген Домалақ ана, Бегім ана, Айша бибідей аналарымыз – даналықтың көрінісі. “Тарих атасы” Герадоттың өзі таңдана жазған сақтардың Тұмар ханшасы қазақ әйелдерінің басшы да бола білгенін байқатады. Ел шетіне жау тиген қиын-қыстау заманда ер-азаматтармен тізе қосып, “Алаш” деп атқа қонған аруларымызда аз болмаған. Болашаққа қадамымыз нық болуы үшін өткенді саралап, батырлықпен тарих беттерінде өшпестей орын қалдырған қазақтың батыр қыздары жайында жазуды ұйғардық.

Зарина

Біздің заманымыздан бұрын 4 ғасырдың аяғы – 5 ғасырдың басы – ежелгі сақ тайпасын билеген патшайым. Ол туралы тарихи деректер ежелгі дүние тарихшылары Диодор, Ктесий жазбаларында кездеседі. Зарина есімі ежелгі Ассирия, Мидия елдерінің Азиямен байланысы тұсында айтылады. Мидия өзін бағындырғысы келген Парфия мемлекеті үшін сақ тайпаларымен соғысады да, Мидия ханзадасы Стриангия Заринаны жаралайды. Екі жақ та үлкен зардап шегеді. Ақыры олар келісімге келіп, дос әрі одақтас болуға уағдаласады. Осы оқиғалар тұсында сақ тайпасын басқарған патша Зарина болатын. Ол өзінің батылдығы, сұлулығы және ақылдылығымен дараланған. Сақ жеріне көз тіккен көрші патшалардың талайын жеңіп, ел тұрмысын жақсартқан, көптеген қалалар салдырған. Зарина тағдырына байланысты туған “Зарина және Стриангия” атты жыр да бар. Оның мазмұны бізге толық күйінде жетпесе де, қаҺармандық эпос рухындағы туынды екені анық. Зарина өлгенде ел-жұрты оның басына үшбұрышты пирамида орнатып қастерлеген. Орыс тарихшысы В.Н. Татищев (1686 – 1750) құрастырған сөздікте Заринаның сом алтыннан жасалған ескерткіші жәйлі дерек бар. Заринаның ерлік істері көне түркі тарихы мен әдебиетіндегі “Қырық қыз”, “Баршын қыз” секілді жыр-дастанда

Бопай ханша

Бопай – Адай руынан – батыр Табынайдың үлкен ұлы Сүйіндіктің қызы. Бопай – Кенесары көтерілісіне қатысуды халық арасында жалықпай-талмай үндеумен жүрген, кейін өзінің 6 ұлымен бірге талай жорыққа қатысқан, 600 адамдық жасаққа қолбасшы болған әйгілі ержүрек анамыз. Бопай күйеуі Әбілқайырдың түпкі мақсаты Жайық казактарының, орыс бодандығындағы башқұрттар мен…