Ернияз Омаров туралы тарихи-танымдық материал

"БОЛАШАҚ" УНИВЕРСИТЕТІНІҢ КОЛЛЕДЖІ» МЕКЕМЕСІ

ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСЫНЫҢ, ҚАЛАСЫНЫҢ ҚҰРМЕТТІ

АЗАМАТТАРЫ. ОМАРОВ ЕРНИЯЗ

Өмірде алдына ұлы мақсаттар қойып, сол биікті бағындыра алған болмысы дара адамдар болады. Қайсарлығы мен табандылығының, өр рухының арқасында көздеген белестерін еңсереді. Үмітін үкілеген жаңа буынға үлгі өнегесімен жақсы істер паш етіп, бақытын сол еңбектен тапқан - Омаров Ернияз.

1932 жылы қарашаның 4-ші жұлдызында дүниеге келген. Содан кейін 7 жылдық орта мектепті бітіріп, сол жылы Қызылорда медициналық училищесіне, оны 1950 жылы үздік дипломмен бітірген. Сол жылы оқуға жолдама берілген еді, бірақ мүмкіншіліктің жоқтығына байланысты Тереңөзек ауданына жұмысқа барды. Осы аудандағы Арыс - Құм елді мекенінде малшылар арасында медициналық пункте 2 жыл жұмыс істеген. 1952 жылы Алматы мемлекеттік медициналық институтына түсіп, онда факультеттік комсомол комитетінің хатшысы және Ұлы Отан соғысына қатысушылар гостпитальінде фельдшер болып 6 жыл оқу мен еңбекті жалғастырған. Өзінен артылған ақшаны ата - анасына салып тұрған. Жоғарыдағы аталған институтты 1958 жылы үздік бағамен бітірді. Осы жылы облыс орталығындағы ауруханаға хирург болып орналасты және кешке дәрігерлік жедел жәрдем бөлімінде көмекші дәрігер болып жұмыс атқарды.

1961 жылдан бастап қала халқына медициналық көмекті көрсетуді жақсартудың бағдарламаларын жасап, іске асыра бастады. Қаладағы поликлиника, балалар және әйелдер консультациялары, перзентхана, туберкулезге қарсы диспансерлер өз алдына шығып тек қаланың халқына медициналық көмек көрсетуге бейімделді. Балалар ауруханасы облыстан бөлініп, өз алдына қалалық балалар ауруханасы болды. Мамандарды Москва, Ленинград, Киев, Ташкент, Казан, Минск, Ереван, Баку, Курган қалаларына жіберіп мамандықтары бойынша өз білімдерін жетілдіру жақсартылды. Жоғарыда айтылған медицина мекемелерін керекті медициналық құрал-жабдықтармен және аппаратуралармен жабдықталды. Сол жылдары қалада балалар, әйелдер консультациялары, перзентхана, туберкулезге қарсы диспансер, поликлиникалар, жаңадан салынып іске қосылды.

Біздің Сырдария өзенінің суының ластығынан ішуге жарамайтындығы барлық облыс халқының ауруы осы судан екенін дәлелдеген. «Судың басында отырған су ішеді,

аяғындағылар у ішеді» - деген атам қазақ айтпақшы у ішіп отырған жағдай баршаға мәлім болды. Ортамыздан өтетін өзеннің суы азайып, Арал теңізі құрғай бастағалы экологиялық жағдай өзгеріп, облыс халқының денсаулығы бұзылды. Бұл мәселе Республиканың Ғылым Академиясында қаралып, Қазақстан Орталық Комитетіне мәселе қойылды. Медицина қызметкерлерінің өтінішімен облыстық партия комитетінің бірінші секретары Ауелбеков. Е.Н. осы мәселені ССРО Совет Министірінің алдына қойып, 1986 жылы қаралды және қаулы шығып, экологиялық апат аймағында тұратын елді мекендерде тұратын халыққа 15 пайыз айлығына қосымша ақы төленіп, елді мекендерді таза сумен қамтамасыз ететін шаралар жасалды. Туберкулез ауруы халқымыздың ауруы екенін біліп ерте алдын алу флюорографиялық қараудан өткізу, аудандарда диспансерлер ашу ауруларды жатқызу қойылды. Осы уақытта жаңа бөлімшелер ашылып олар керекті медициналық құралдармен және білікті мамандармен қамтамасыз етілген. Бұл кардиология, гастроэнтерология, нефрология – жасанды бүйрек, ревматология т.б. бөлімдері болған.

Ернияз Омаровтың көптеген кітаптары жарық көрді. Мысалы «Ажалға – Араша» кітабында 1941 жылдың 22 маусымында, таң алдында фашистік Германия өзінің сыбайластарымен біздің Отанымызға алдын ала хабарламастан, тұтқиылдан шабуыл жасап, соғыс ашты. Олардың басынан бақайшағына дейін мұздай қаруланған 190 әскери дивизиясы, 4 мыңнан астам танкісі, 47 мыңнан астам ауыр зеңбіректері мен минометтері, 5 мыңдай дайындығы мол самолеттері және 200 дей соғыс кемелері Балтық теңізінен Қара теңізге дейінгі аралықта шабуыл жүргізді. Және де олар бүкіл Еуропа мемлекеттерін түгелдей басып алып, оның 200 дивизиясын өздеріне бағындырды.

Фашистік Германия тек Францияның өзінде 4930 танк пен 92 дивизиясын автомашиналармен жабдықталды. Олар Еуропа мемлекеттерінен жаулап алған әскери техникасын және сыбайластарының қосқан армиясын Кеңес Өкіметіне қарсы қойды. Әрине, Ұлы Жеңіс бізге оңайға түскен жоқ. Оның бағасы да тым қымбат, өйткені қаншама адам өмірі қиылды, қаншама тағдыр опат болды, фашистік Германияның елге салған лаңы миллиондаған санада мәңгі өшпестей жазылып қалды. Сол себепті келешек жас ұрпақ соғыстың қасіретін тартпай өссін деген аталық тілегін білдірген - Ернияз Омаров.

«Сыр медицинасы» 1982 жылдың 18 мамырында алдында облыс денсаулық саласында 32 жыл жұмыс істеген, жоғары дәрежелі хирург-травматолог, медицина ғылымының

кандидаты, Республикаға еңбегі сіңген дәрігер, Сыр елінің белгілі азаматы, зор ұйымдастырушылық қабілетке ие Ернияз Омаров облыстық денсаулық сақтау бөліміне меңгерушілікке тағайындалды. Ол 1994 жылдың 30 шілдесіне дейін аталған қызметте болды. Е.Омаров медициналық пункт меңгерушілігінен облыс медицинасы жетекшілігіне дейінгі барлық сатыны бастан кешірген бірден бір басшы. Қызылорда қаласындағы медициналық училищені өте жақсы бағамен бітірген. 1959 жылы Москва қаласында травматология – ортопедия саласы бойынша 4 ай білімін жетілдірді. Облыста алғашқылардың бірі болып сынған сүйекті темірмен ұштастыру, Гудушаури Илизаров аппараттарын қондыру, сүйек туберкулезін операциялық жолмен емдеу әдістерін енгізген.

Сонымен қатар балалардың іштен туа біткен жамбас буынының шығуы, маймақтық, мойын қисаюы сияқты дерттерін оперативтік және консервативтік емдеу жолдарына көбірек ден қойған. 1961-1967 жылдары қалалық денсаулық сақтау бөлімінде меңгеруші, 1967-1982 жылдары 515 төсектік қалалық аурухананың бас дәрігері қызметтерін атқарған.

Е.Омаров облыстағы жергілікті кадр мәселесін шешу мақсатында Қызылорда қаласында Алматы, Ақтөбе, Шымкент медициналық институттарының көшпелі қабылдау комисиясының келуін ұйымдастырды.

Соның нәтижесінде жылына 60 - 70 талапкер жоғарғы медициналық оқуға түсетін. Ол республика да алғаш рет облыс дәрігерлерінің ғылыми қоғам мүшелерімен бірлесе отырып, Арал теңізінің тартылуына байланысты туындаған экологиялық мәселелер жөнінде медициналық зерттеулер жүргізіп, оны басшылардың қоғамдық ұйымдардың назарына ұсына білді.

1992 жылы КСРО денсаулық сақтау министрі Е.И.Чазов облысқа келген кезде облыс орталығында диагностикалық орталық ғимаратын салу және санитарлық тік ұшақ алу мәселері шешілді. Жыл сайын медицина мекемелеріне қажет алынған санитарлық автокөліктер саны ең кемі 150 ге жетті. Кейінгі жылдары күрделі медицина нысандарының құрылысына 14-15 млн сом шамасында қаржы бөлінуі қамтамасыз етіліп, олар дер кезінде игерілді.

Дәрігерлер отбасы: Ернияз Омаров бақытты да берекелі отбасының басшысы, үлкен әулеттің ұйытқысы. Құдай қосқан қосағы Қадиша екеуі 55 жыл бірге өмір сүріп, бес перзент тәрбиелеп, олардан он - он бес перзент сүйіп отырған жайлары бар. Балаларының төртеуі әке жолын жалғастырған дәрігер, олардың екеуі ғылым кандидаты. Ал немерелерінің алды шет елдердің беделді оқу орындарын бітіріп, еңбек етіп жүрсе,