Тұрғанбай Маханов туралы тарихи-танымдық материал

ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСЫНЫҢ, ҚАЛАСЫНЫҢ ҚҰРМЕТТІ

АЗАМАТТАРЫ. ТҰРҒАНБАЙ МАХАНОВ

Жақсыларға арналса менің жырым,

Күндей төгіп сөйлейді көңіл нұрын. Жақсы адам бар ортаңда мен таныған,

Өмір бойы өбінген өмір гүлін. Дархан көңіл қазақтың даласындай, Жүрегі-абат, көңлі-пәк, жаны-асыл, бай.

Кішілермен кездессе әкесіндей, Үлкендермен жолықса баласындай.

(Дүйсенбек Аяшұлы) Маханов Тұрғанбай Маханұлы 1939 жылы 27 наурызда Қызылорда облысының Сырдария ауданында дүниеге келген. 1946 - 1956 жылдары Қызылорда қаласындағы №1 май мектебінде оқыған.

1957 жылы Ақтөбе мемлекеттік медицина институтына оқуға түсіп, 1963 жылы емдеуші - дәрігер мамандығы бойынша бітірді.

Еңбек жолын Жалағаш аудандық орталық ауруханасында емдеуші - хирург болып бастаған. 1965 жылы облыстық денсаулық сақтау басқармасының орынбасарлығына жоғарылатылды.

1976-1998 жылдары облыстық аурухананың бас дәрігері, 1994-1996 жылдар арасында облыстық денсаулық сақтау басқармасының бастығының қызметін қоса атқарды.

1999 жылы облыстық аурухананың облыстық медицина орталығына айналуына байланысты 2003 жылдың сәуіріне дейін орталықтың директоры, маусым айынан кәзірге дейін осы орталықтың құрметті директоры қызметін атқарады.

30 - дан аса ғылыми жұмыстары жарияланған, ғылыми жаңалықтарды емдеу ісіне енгізгені үшін Әл - Фараби сыйлығына ие болған.

1989 жылы КСРО Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланған ол облыстық денсаулық саласын жоғары деңгейге көтеруге көп күш жұмсады. Облыстық диагностикалық орталық пен шетелдік соңғы озық медициналық құрал- жабдықтармен қамтамасыз етілген медициналық орталық ашуға қол жеткізді.

Еңбегі кеңес кезінде де, тәуелсіздік кезеңінде де лайықты бағаланды. 1982 жылы Қазақ ССР-нің еңбек сіңірген дәрігері, "Денсаулық сақтау ісінің үздігі", "Қызылорда облысының құрметті қайраткері", "Қызылорда облысының құрметті азаматы" атақтары берілді. "Құрмет белгісі", "Халықтар достығы", "Құрмет" ордендерімен марапатталған.

Облыстағы медицина саласының тарихы мен бүгіні туралы сыр шертіле қалса, шежіреге бергісіз әңгіме сабақтайтын аға буын арасында Тұрғанбай Маханұлының тұлғасы дара. Өйткені, мағыналы ғұмырында өзі таңдаған мамандығы - адам жанына араша түсуден басқа да талай игіліктің бастамашысы болған дәрігердің тұтастай салаға сіңірген еңбегі ерен.

45 жыл ішінде қаншама науқас Махановтың шипалы қолынан дертіне дауа тапты. Қандауыр жүзімен үзілгелі тұрған қанша үміттің жібін жалғады. Операция үстелінде өлім мен өмір арасында арпалысқан тағдырларды жарық дүниеден татар дәміне қарай жетеледі. Адамға өмір сыйлау Жаратушының қолындағы құдірет болса, дәрігер ғұмырдарияның арнасы қапыда басқа жаққа жағылып кетпеуіне дәнекер. Осы алтын көпір іспетті мұратын адал атқарған дәрігер иығына одан да ауыр жүк артылды. Ол - экологияның ауыр зардабын тартқанмен, кешенді ем алуға қолы жетпей отырған жерлестердің аманаты еді.

Адамның еңбегіне орден - медальдары, мақтаулары мен атақтары нақты өлшем бола алса, Тұрғанбай Маханов одан кенде емес. Қазақстанға еңбегі сіңген дәрігер министрлік пен кәсіподақ комитетінің, облыс әкімдігі мен мәслихаттың Құрмет Грамоталарына ие болды. "Қазақстан медицинасында кімдер бар?", "Қазақ жерінің құрметті адамдары" атты жинақтарда дәрігердің кәсіби шеберлігі туралы жан-жақты жазылған. Жақында "Қызылорда облысының құрметті азаматы" атанды. Бұл туған жердің топырағын кие тұтқан, перзенттік парызын бәрінен де жоғары қойған азамат атына әбден лайық марапат.

Тұрғанбай Маханов туралы көптеген адамдар өздерінің ойын жазып қалдырған. Экономика ғылымының докторы Жорабек Сарбалақов: Маханов тек медицина үшін жаралған адам. Адам жанының ұңғыл - шұңғылына осынша бойлай алатын сұңғыла жандар кем де кем шығар. Тағы бір қыры, ұстазға деген құрметі ерен. Өзін жолға салған, өміріне бағыт берген адамдарды ардақ тұтады. Кейінгі буын үлгі тұтар тұлға. Қазақстан Республикасына еңбегі сіңген қайраткер Сәмит Далдабаев: Түрекең елге еткен еңбегінен, маңдай терінен бақытын тапқан жан. Облыстық аурухананы 27 жыл бойы басқарды. сол жылдары емдеу мекемелерінің материалдық базасы нығайды, сала жұмысы қарыштап алға жылжыды. Батыс Еуропа елдеріндегі үлгімен салынған медицина орталығының өзі неге тұрады? Ол - барынша әділ әрі адал адам. Халықтың қадір тұтатыны да сондықтан. Жақында оған "Қызылорда облысының құрметті