Есеп шығаруда тірек сызбаларды қолдану материалы

Шымкент қаласы Ю.Сареми атындағы №107 мектеп лицейінің математика пәні мұғалімі Мирхашимова Санабар Шухратовна

Математикадан есептерді шығаруда тірек сызбаларды қолданудың тиімділігі

Заман талабына сай білім беру – бұл оқушылардың адамгершілік, интеллектуалдық, мәдени дамудың жоғарғы деңгейі мен білімін қамтамасыз етуге бағытталған тәрбие беру мен оқытудың үздіксіз үрдісі десек, оның тиімділігі мен сапасын арттыру мұғалімнен оқушының қабілеті мен бейіміне негізделген оқытудың таңдамалы, белсенді, қарқынды әдістеріне көшуді талап етеді. Ондағы негізгі мақсат – оқушының барлығын және әрбіреуін жақсы оқыту болып табылады.

Математиканы оқытудағы негізгі талап – оқушыға есептер шығара білу жолдары мен тәсілдерін үйрету.

Математикадан есептерді шығаруда тірек сызбаларды қолданудың тиімділігі-көкейкесті мәселе.

Тақырыптың өзектілігін анықтайтын факторлар:

математика пәнінің өмірдегі маңыздылығы, қажеттілігі;

пәннен оқушылардың теорияны практикамен ұштастыра алмауы;

ҰБТ және ОЖСБ сынағында оқушылардың төменгі нәтиже көрсетуі.

Зерттеу жұмысының мақсаты:есептер шығаруда дайын алгоритмдердің қолданылу тиімділігін анықтау.

Зерттеу жұмысының міндеттері:

зерттеу тақырыбына байланысты әдебиеттермен танысып, оларға ғылыми-әдістемелік тұрғыдан шолу жасау;

математика сабағында есеп шығаруға қажет алгоритмдерді дайындау, оларды қолдану және оның тиімділігін тексеру.

Зерттеу объектісі: мектеп оқушыларына математикадан есептерді шығарту үрдісі.

Зерттеу әдістері: әдебиет көздеріне шолу, іс-тәжірибемді практикада қолдану, сауалнама, талдау.

Зерттеу жаңалығы: Алгоритмді қолдану арқылы есептерді шығаруда оқу үлгеріміне қарамастан әр оқушының білім сапасы артады.

Жұмыстың болжамы: егер математикадан есептерді шығаруда дайын алгоритмдер тиімді қолданылатын болса оқушының барлығының және әрбіреуінің математикадан білім деңгейі жоғарылайды, болашақта өмірде алған білімдерін тиімді қолдана алады.

Математика ғылым ретінде есептен пайда болған және есеп арқылы дамиды, мектеп математикасын есепсіз құру мүмкін емес. Есеп оқушылардың ұғымдарды, теорияны және математика әдістерін меңгерудің тиімді де, айырбасталмайтын құралы болып табылады.

Есепті шығару – есептің шарты мен талабы арасындағы қайшылықты шешуге бағытталған адамның ой қызметінің үрдісі.

Есептерді оқушылардың ойлау қызметінің объектісі ретінде қарастырып, есеп элементтерінің арасындағы байланыстардың ерекшеліктеріне қарай оларды үш топқа бөлінеді:

алгоритмдік – ереже, формула, дәлелденген теоремалар жәрдемімен шығарылатын есептер;

жартылай эвристикалық – шарттары сәл өзгертілген есептер;

эвристикалық – шарты мен талабы арасында жасырын байланыстар бар, шығару әдісі ойлауды қажет ететін есептер.

Жалпы жағдайда алгоритмдік және жартылай эвристикалық есептер белгілі бір алгоритм бойынша шығарылады .